Ενενήντα και πλέον χρόνια από τότε που άρχισε να διαδίδεται το φυσικό μεταλλικό νερό Σουρωτή, η ομώνυμη επιχείρηση που δημιουργήθηκε το 1996 ως κοινοτική, για να μεταμορφωθεί δύο χρόνια μετά σε εταιρεία λαϊκής βάσης και το 1999 σε πολυμετοχική ανώνυμη εταιρεία με πάνω από 1.600 μετόχους, εξελίσσεται σε μήλον της έριδος, όχι μόνο για τους ποικίλους και συχνά αντιτιθέμενων συμφερόντων μετόχους της, αλλά και για ομίλους πολυεθνικής ταυτότητας. Διότι η Σουρωτή μπορεί να έχασε πριν από λίγα χρόνια μια δικαστική μάχη με τη Nestlé στη Γερμανία για την πατρότητα της ξεχωριστής πράσινης φιάλης που χρησιμοποιούσε και να επέλεξε το μπλε για το χρώμα των ελκυστικών φιαλών της μιας χρήσεως, πλην όμως εξακολουθεί να κοιτάζει… αφ’ υψηλού το διάσημο Perrier στην ελληνική αγορά και να αποδεικνύει αντοχή που κάνει την Pepsico και την Coca-Cola 3Ε, αλλά και την ίδια τη Nestlé, να εξετάζουν κατά καιρούς τις δυνατότητες να τη θέσουν υπό τον έλεγχό τους. Ο ετήσιος όγκος των πωλήσεών της, όσον αφορά το ανθρακούχο νερό, πλησιάζει τα… 15 εκατ. λίτρα.


* Πολυεθνικό ενδιαφέρον


Μεγάλος πολυεθνικός όμιλος διερευνούσε προσφάτως μετ’ επιτάσεως τις δυνατότητες να αποκτήσει ένα ηγετικό μερίδιο στην επιχείρηση, ορισμένοι μέτοχοι της οποίας τοποθετούν στο ασφαλώς πολύ υψηλό ποσό των 30 εκατ. ευρώ τη συνολική αξία της.


«Μόνο οι επενδύσεις που κάναμε μετά το 1998 ανέρχονται σε σχεδόν 15 εκατ. ευρώ, ενώ τα ίδια κεφάλαιά μας είναι άλλα τόσα» επιμένει ένας από τους μικρομετόχους της.


Δεν είναι λίγοι όσοι φαντάζονται ότι η Σουρωτή θα μπορούσε να ανταγωνιστεί επάξια και να υποσκελίσει ακόμη και το γαλλικό Perrier στην ευρωπαϊκή αγορά, αν «συμμαχούσε» με ένα διεθνές δίκτυο διανομής ή απλώς εξασφάλιζε τα απαιτούμενα μεγάλα κεφάλαια και κατόπιν το κατάλληλο για το ευρωπαϊκό ταξίδι μάνατζμεντ.


Το πολυεθνικό ενδιαφέρον άλλωστε για την πηγή της Σουρωτής στην περιοχή των Βασιλικών, 30 χλμ. ανατολικά από την πόλη της Θεσσαλονίκης, δεν εκδηλώνεται για πρώτη φορά. Ξένοι και πιο συγκεκριμένα Γάλλοι ήταν αυτοί που εννιά δεκαετίες πριν, το 1916, πρώτοι στη σύγχρονη εποχή είχαν κάνει λόγο για έναν «υδάτινο θησαυρό» στην πηγή της περιοχής των Βασιλικών, τριάντα χλμ. ανατολικά από την πόλη της Θεσσαλονίκης.


Σύμφωνα με τον μύθο, από την αρχαιότητα ακόμη, στις βόρειες παρυφές του όρους Κάλαυρος – στα σύνορα των Νομών Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής – υπήρχε μια πηγή όπου ανάβλυζε άφθονο νερό από τη γη, σχηματίζοντας μια μικρή λιμνούλα που υπερχείλιζε και μέσα από μια γραφική ρεματιά κι ένα μαγευτικό τοπίο κατέληγε στον Λουλουδοστόλιστο, όπως τον έλεγαν πολλοί, μικρό ποταμό Ανθεμούντα. Οι τοπικοί θρύλοι αναφέρουν ότι οι αρχαίοι ευγενείς προτιμούσαν το δροσιστικό νερό της πηγής για τα συμπόσιά τους και ο Μέγας Αλέξανδρος την επισκεπτόταν τακτικά για να πιει επιτόπου από το πολύτιμο νερό. Ορισμένοι ονειρεύονται ότι χάρη στο άφθονο ακόμη φυσικό μεταλλικό νερό της πηγής η σύγχρονη επιχείρηση θα μπορούσε, υπό όρους, να αποκτήσει κάτι από τη δική του ισχύ και αίγλη στη διεθνή αγορά. Κάπως έτσι έθεσαν το θέμα ορισμένοι από τους μετόχους της σε μια ταραχώδη γενική συνέλευση που συγκλήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου στο συνεδριακό κέντρο Polis ύστερα από αίτηση 600 και πλέον μετόχων που εκπροσωπούν ποσοστό 12,2% του μετοχικού κεφαλαίου.


Το 1915, στη διάρκεια του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου, γαλλικά στρατεύματα είχαν στρατοπεδεύσει στην περιοχή – μόλις το 1900 άρχισαν να χτίζονται κοντά στην πηγή τα πρώτα σπίτια, που αποτέλεσαν την αρχή της δημιουργίας του μετέπειτα οικισμού της Σουρωτής, χωριού μεγάλου και πλούσιου σήμερα με 1.200 κατοίκους. Οι γάλλοι αξιωματικοί είχαν ενθουσιαστεί τόσο από την εξαιρετική ποιότητα του νερού ώστε κάλεσαν ειδικούς από το Παρίσι και τον επόμενο χρόνο, το 1916, δημιούργησαν ένα πρώτο υποτυπώδες εμφιαλωτήριο, κάνοντας όνειρα για διεθνή καριέρα του νερού. Το εμφιάλωναν για λογαριασμό τους και άρχισαν να το στέλνουν στη Γαλλία, σχεδιάζοντας παράλληλα μεγάλες παραγωγικές εγκαταστάσειςΩσπου το 1917 τη θέση τους πήραν οι Σέρβοι που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή με τη σερβική μεραρχία του Μοράβα. Αυτοί έκτισαν ένα διώροφο κτίριο για τη στέγαση του εμφιαλωτηρίου. Με τη λήξη του πολέμου, το 1918, το εμφιαλωτήριο κινδύνεψε με καταστροφή, ωστόσο ένας κάτοικος της Σουρωτής, ο Θωμάς Χρ. Λώλας, το ανέλαβε και το ανακαίνισε. Ενας απόγονός του, ο κ. Γ. Λώλας, κοινοτάρχης του χωριού από το 1983 ως το 1998 και βασικός συντελεστής της αναγέννησής της από το 1996 ως κοινοτικής επιχείρησης και από το 1999 ως πολυμετοχικής, ανέλαβε ξανά από την περασμένη εβδομάδα την προεδρία της, ενώ τα καθήκοντα του διευθύνοντος συμβούλου ανέλαβε ο κ. Γ. Ιωαννίδης, ο οποίος κατείχε διάφορες στελεχικές θέσεις στην επιχείρηση τα 16 τελευταία χρόνια. Για δεκαετίες η Σουρωτή άλλαζε χέρια και εκινείτο μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας.


Ο κ. Γ. Λώλας ήταν το κεντρικό πρόσωπο των εκτεταμένων αλλαγών που σημειώθηκαν πρόσφατα και βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη στην εταιρεία, αφού η συνέλευση ανέτρεψε την προηγούμενη υπό τον κ. Γ. Ασλάνη, πρόεδρο του Αγροτικού Συνεταιρισμού Σουρωτής, διοίκησή της, εξέλιξη που οδήγησε στην παραίτηση μεταξύ άλλων και του πρώην στελέχους της Coca-Cola 3Ε κ. Λυκ. Χατζηλία, ο οποίος εκτελούσε χρέη γενικού διευθυντή.


* Δύο τάσεις μεταξύ των μετόχων


Παρατηρητές της αγοράς εκτιμούν ότι δύο είναι οι κυρίαρχες τάσεις μεταξύ των μετόχων της, το 16% της οποίας ανήκει στον Δήμο Βασιλικών, το 4,65% στη Νομαρχία της Θεσσαλονίκης, ένα 5% στον Αγροτικό Συνεταιρισμό του χωριού, περίπου 1% αθροιστικά στον Σύνδεσμο Ιαματικών Πηγών Ελλάδας και στην Τοπική Ενωση Δήμων και Κοινοτήτων Θεσσαλονίκης, με το υπόλοιπο 74% περίπου να κατανέμεται μεταξύ 1.600 ιδιωτών μετόχων. Η μία θα ήθελε να συνδέσει την ανάπτυξη της επιχείρησης με την πρόσδεση στο άρμα ενός ισχυρού πολυεθνικού ή ελληνικού ομίλου. Η άλλη υποστηρίζει την ανάπτυξή της καταρχήν με την εισαγωγή της στη Σοφοκλέους για την άντληση κεφαλαίων που θα χρηματοδοτήσουν επεκτατικά σχέδια.


«Δεν είναι ώριμο, σε αυτή τη φάση τουλάχιστον, το ενδεχόμενο να συνεργαστούμε με κάποιον μεγάλο όμιλο και πολύ περισσότερο να ενταχθούμε σε έναν τέτοιο όμιλο, αλλά εφόσον προκύψει τέτοιο θέμα θα εξεταστεί κατά περίπτωση με γνώμονα τα συμφέροντα των μετόχων μας» αναφέρει στέλεχος της εταιρείας προσκείμενο στη νέα διοίκησή της. Το νέο διοικητικό συμβούλιο δεσμεύτηκε ότι θα προωθήσει άμεσα το θέμα της εισαγωγής της Σουρωτής στο Χρηματιστήριο, αξιοποιώντας κάθε σχετική δυνατότητα.


Ενα «πρόγραμμα 100 ημερών» με ενέργειες και αποφάσεις που θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την εντός του έτους ενεργοποίηση της εταιρείας στην ευρύτερη αγορά των αναψυκτικών με light αναψυκτικά και την πολλαπλή ενίσχυση του εμπορικού δικτύου της έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή. «Οπως ξαφνιάσαμε προ ετών τον ανταγωνισμό, κυκλοφορώντας εμφιαλωμένο ανθρακούχο νερό σε αλουμινένιο κουτί, έτσι και τώρα θα επιδιώξουμε να καινοτομήσουμε εκ νέου» εξηγεί εκπρόσωπος της «παλαιάς φρουράς» της Σουρωτής, που ανέλαβε ξανά τα ηνία της. Η περαιτέρω διεύρυνση του ρόλου της στην αγορά του εμφιαλωμένου νερού με το επιτραπέζιο Υδωρ Σουρωτής, σε συνδυασμό με τον εξορθολογισμό της δραστηριότητας αυτής, είναι ένας ακόμη από τους στόχους που έχουν τεθεί «για τη μεγέθυνση της επιχείρησης».


ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ Στην πρώτη θέση των ανθρακούχων νερών


Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία εταιρειών μετρήσεων αγοράς, η Σουρωτή είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης της αγοράς του ανθρακούχου νερού. Η Icap το ανεβάζει σε 38,5%, άλλοι το κατεβάζουν αρκετά, ωστόσο ουδείς αμφιβάλλει ότι η Σουρωτή κατέχει κυρίαρχη θέση στην ελληνική αγορά στον τομέα της, παρ’ όλο που οι πολυεθνικών ή ελληνικών και πολυεθνικών συμφερόντων εταιρείες Coca-Cola 3Ε, Pepsico-Ηβη και Nestlé Ελλάς δεσπόζουν στην ευρύτερη αγορά του εμφιαλωμένου νερού. Το σήμα Σουρωτή υπερτερεί τόσο του Αύρα όσο και του ΗΒΗ και του Κορπή, όπως φυσικά και του Perrier, παραδέχονται φίλοι και αντίπαλοί του.


Οι συνολικές πωλήσεις της Σουρωτής τη δεκαετία 1997-2006 ξεπέρασαν τα 100 εκατ. ευρώ και απέδωσαν κέρδη προ φόρων της τάξεως των 8,5 εκατ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι οι δαπάνες για επενδύσεις απορρόφησαν πολύ υψηλό ποσοστό των λειτουργικών κερδών.