Ποιες είναι, τι θέση κατέχουν, τι προσφέρουν και τι παίρνουν
ΚΕΝΤΡΙΚΟ ρόλο έχουν οι πολυεθνικές επιχειρήσεις στην ελληνική επιχειρηματική και οικονομική ζωή. Τα μεγαλύτερα διεθνή ονόματα έχουν ισχυρή παρουσία στη χώρα μας και συγκεντρώνουν στον έλεγχό τους μεγάλο μέρος των πωλήσεων και της παραγωγής, επομένως και των κερδών.
Αδιάψευστος μάρτυρας τα στοιχεία των ισολογισμών των εταιρειών, η δημοσίευση των οποίων ολοκληρώθηκε προσφάτως. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτουν τα εξής χαρακτηριστικά:
Πρώτον, στις 500 πρώτες σε πωλήσεις βιομηχανικές επιχειρήσεις, αυτές που ελέγχονται κατά 50% από μεγάλες πολυεθνικές είναι 118 και πραγματοποίησαν το 1995 το ένα τρίτο των συνολικών πωλήσεων, ύψους 5,65 τρισ. δραχμών.
Δεύτερον, από τις 100 πλέον κερδοφόρες εισαγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις της χώρας οι 30 είναι θυγατρικές ξένων πολυεθνικών οίκων.
Τρίτον, στον χώρο των υπηρεσιών, και ιδιαίτερα στις τηλεπικοινωνίες, οι πολυεθνικές έχουν σημαντική παρουσία. Χαρακτηριστική είναι αυτή των δύο μεγάλων εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, Panafon και Stet, που πραγματοποίησαν το 1995 συνολικές πωλήσεις 73 δισ. δρχ., ενώ το 1996 αναμένεται να έχουν πωλήσεις 100 δισ. δρχ.
Οι ξένες πολυεθνικές κρατούν στα χέρια τους τις εξελίξεις σε σημαντικούς κλάδους της ελληνικής επιχειρηματικής ζωής. Μεταξύ αυτών είναι οι αγορές των καυσίμων, των αυτοκινήτων, των ποτών, των ηλεκτρικών οικιακών συσκευών, των τσιγάρων και της κινητής τηλεφωνίας. Την ίδια στιγμή διευρύνουν την παρουσία τους και σε άλλους κλάδους όπου η ελληνική παρουσία είναι ακόμη έντονη, όπως είναι οι μαζικές πωλήσεις ειδών καταναλωτή, τα σουπερμάρκετ.
Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της «Αθηναϊκής Ζυθοποιίας», που είναι θυγατρική της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής ζυθοποιίας της Ευρώπης, έχει δεσπόζουσα θέση στην ελληνική αγορά και, ταυτοχρόνως, έχει αναλάβει την επέκταση της μητρικής εταιρείας στον βαλκανικό χώρο. Αντίθετη είναι η εικόνα στον χώρο της κλωστοϋφαντουργίας, στον οποίο η συμμετοχή ξένων κεφαλαίων είναι περιορισμένη.
