Η πλατεία Εξαρχείων και οι θαμώνες της βρέθηκαν πολλές φορές στον κυκλώνα πολιτικών εξελίξεων. Αυτή τη φορά η ίδια πλατεία ίσως να αποτελέσει το σκηνικό για την εξάρθρωση του ΕΛΑ και άλλων περιφερειακών τρομοκρατικών οργανώσεων. Εκεί συχνάζει ένας 50χρονος, κεντρική φυσιογνωμία στον αντιεξουσιαστικό χώρο, ο οποίος θα αποτελέσει τον κύριο άξονα των ερευνών της ΕΛ.ΑΣ. στον πόλεμο που έχει ξεκινήσει κατά της τρομοκρατίας. «Τρίτο άνθρωπο», μαζί με τον «Σαρδανάπαλο» και την «Αννα», τον χαρακτηρίζουν αστυνομικές πηγές, καθώς πιστεύουν ότι γνωρίζει αρκετές από τις σκοτεινές διαδρομές της τρομοκρατίας στην Ελλάδα. Βαρύνεται με υποψίες στρατολόγου και συνδέσμου μεταξύ του ΕΛΑ και της «17 Νοέμβρη», ενώ έχει ήδη κληθεί σε «φιλικές συζητήσεις» με έλληνες, βρετανούς και αμερικανούς αξιωματικούς.
Στα Εξάρχεια ο 50χρονος είναι γνωστός και με το ψευδώνυμο «Λάκης» και τα πάρε δώσε του με την Αστυνομία χρονολογούνται από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’80. Για πολλά χρόνια το όνομά του φιγουράριζε στις λίστες των υπόπτων, διαθέτει όμως ένα ακλόνητο άλλοθι. Μια σοβαρή σωματική αναπηρία, η οποία, όπως έχει πει ο ίδιος τόσο σε αστυνομικούς όσο και σε δικαστές, «με έχει σώσει από τις υποψίες των διωκτικών αρχών για συμμετοχή σε τρομοκρατικές επιθέσεις». Κατά καιρούς κατηγορήθηκε για διάφορες αιτίες, κυρίως όμως λόγω των στενών σχέσεων που διατηρούσε με άτομα τα οποία έχουν κατηγορηθεί για τρομοκρατία, χωρίς ποτέ να αποδειχθεί τίποτε. Ο ίδιος ενέτασσε τις σχέσεις αυτές στον κύκλο των προσωπικών του φίλων ή του ιδεολογικού του περίγυρου. Υπό το φως των νέων ερευνών όμως οι αξιωματικοί της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας θεωρούν πολύ πιθανό να μην είχε ρόλο επιχειρησιακό αλλά θεωρητικό και παρεμβατικό στο ντόπιο αντάρτικο πόλης. Να αποτελούσε δηλαδή τον συνδετικό κρίκο όλων των οργανώσεων που είχαν στραφεί στην ένοπλη δράση.
* Η αναζήτηση στοιχείων
Τις ημέρες της σύλληψης του Βασίλη Τζωρτζάτου και του Θεολόγου Ψαραδέλλη βρισκόταν και αυτός στη Χιλιαδού. Οι αρχές θεωρούν ότι ο «Λάκης» δεν έχασε ποτέ την επαφή του με τον «Σαρδανάπαλο» της «17 Νοέμβρη» και ότι γνωρίζει την «Αννα» του ιδρυτικού πυρήνα της οργάνωσης. Πιθανολογούν, επίσης, λόγω της γνωριμίας του με τον Χρήστο Τσουτσουβή, να ξέρει και τον καταζητούμενο Δημήτρη Κουφοντίνα. Τον «Λάκη», τον «Σαρδανάπαλο» και την «Αννα» φαίνεται ότι τους συνδέουν πολλά κοινά. Σε αυτά έχει προστεθεί άλλο ένα: Ενώ πιθανολογείται, βασίμως σύμφωνα με τις αρχές, η σχέση τους με την τρομοκρατία, είτε δεν υπάρχουν εναντίον τους στοιχεία τα οποία να στέκονται στο δικαστήριο είτε κατηγορούνται για ενέργειες που έχουν παραγραφεί. Η έλλειψη αδιάσειστων στοιχείων και όχι η αποκάλυψη προσώπων και γεγονότων είναι η πολύ μεγάλη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι διωκτικές αρχές στην έρευνα για τη συσχέτιση του ΕΛΑ με τη «17 Νοέμβρη», παρά το γεγονός ότι η αστυνομία είναι πεπεισμένη πέραν πάσης αμφιβολίας για τη σχέση μεταξύ των δύο τρομοκρατικών οργανώσεων. Ενδεικτικά των δυσκολιών που υπάρχουν και που οι αρχές γνώριζαν εξαρχής είναι τα λόγια ανώτατου αξιωματικού της ΕΛ.ΑΣ.: «Ονόματα υπάρχουν, αλλά δεν λένε τίποτε. Το θέμα είναι να αποδείξουμε ότι τα συγκεκριμένα πρόσωπα ήταν στον ΕΛΑ, αλλιώς τι αξία έχει που τους ξέρουμε;».
* Το αγκάθι των «παππούδων»
Η απροσδόκητη ευκολία με την οποία «ξηλώθηκε» η «17 Νοέμβρη» δημιούργησε προσδοκίες ότι και η αποκάλυψη του ΕΛΑ θα ήταν θέμα χρόνου. Τα πράγματα όμως εξελίσσονται διαφορετικά και η Αστυνομία «ροκανίζει» τον χρόνο ψάχνοντας, διασταυρώνοντας πληροφορίες, «συζητώντας» φιλικά με άτομα κυρίως του αντιεξουσιαστικού χώρου. Ο ΕΛΑ δεν ήταν ποτέ μια εύκολη υπόθεση. Πρόκειται για την παλαιότερη, την πιο μαζική και την πιο πολύπλοκη πολιτικά οργάνωση του «αντάρτικου πόλης» στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε το 1975 από ορισμένα στελέχη των αντιστασιακών οργανώσεων «Αρης», «20ή Οκτώβρη», ΛΕΑ και άλλες που έδρασαν κατά της χούντας, τα οποία επέμεναν μετά το 1974 στην «ένοπλη επαναστατική πάλη». Το 1995 ο ΕΛΑ αναγγέλλει με προκήρυξη τη μονομερή παύση της δραστηριότητάς του. Ισως να έφτασε σε αδιέξοδο, αν θεωρήσει κανείς βάσιμες τις φήμες ότι η οργάνωση είχε «χτυπηθεί» σε ορισμένα σημεία της από πράκτορες.
Η «17 Νοέμβρη» ήταν μια ολιγάριθμη ομάδα με δομή μιλιταριστική. Αντιθέτως, ο ΕΛΑ αποτελούσε ένα κράμα τρομοκρατικών τάσεων, διάφορα πρόσωπα μπαινόβγαιναν στις γραμμές του με χαλαρούς δεσμούς, ενώ υπήρχαν και διάφορες ομάδες που αποκόπτονταν και δρούσαν αυτόνομα. Ενα συμβούλιο «σοφών» που υπήρχε τα πρώτα χρόνια ξέπεσε αργότερα σε ρόλο μάλλον διακοσμητικό. Τα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης από το 1982 ουσιαστικά δεν είχαν ενεργό δράση, με αποτέλεσμα δύσκολα να αποδεικνύεται με στοιχεία η συμμετοχή τους σε συγκεκριμένες ενέργειες, ορισμένες εκ των οποίων έχουν παραγραφεί.
* Ουσιαστική παράμετρος
Μια άλλη ουσιαστική διαφορά με τη «17 Νοέμβρη», η οποία ευλόγως δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην έρευνα, είναι ότι ο ΕΛΑ τηρούσε τη βασική αρχή της συνωμοτικότητας: Να μη γνωρίζουν όλοι για όλους. Ετσι πιθανές μαρτυρίες ακόμη και ατόμων που μετείχαν στην οργάνωση έχουν σχετική αξία, αναλόγως του βαθμού εμπλοκής τους σε αυτήν και του αν στηρίζονται σε άμεση γνώση γεγονότων και προσώπων. Λόγω της πλατιάς βάσης της οργάνωσης και των χαλαρών δεσμών που συνέδεαν τα μέλη της, δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα αρκετά άτομα να έλαβαν μέρος μόνο σε δύο-τρεις βομβιστικές ενέργειες ή σε προπαρασκευαστικές ενέργειες, χωρίς όμως να γνωρίζουν ότι «δουλεύουν» για τον ΕΛΑ. Στα χρόνια που έδρασε μπορεί να πέρασαν από την οργάνωση πάνω από 150-200 άτομα. Αραγε ο «φάκελος ΕΛΑ» για ποιους και πόσους θα ανοίξει; Και οι ενδεχόμενες συλλήψεις θα αγγίξουν την ιδρυτική ομάδα ή θα περιοριστούν, ελλείψει αποδείξεων, στις νεότερες γενιές, όπως συμβαίνει με τη «17 Νοέμβρη»;
