Για μια πολύ διαφορετική Federal Reserve μέσα στο 2026 προετοιμάζονται οι επενδυτές. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι βρίσκεται κοντά στην επιλογή του επόμενου προέδρου της κεντρικής τράπεζας. Παράλληλα, έχει εντείνει τις πιέσεις του για χαμηλότερα επιτόκια, ενώ πρόσφατα δήλωσε στη «Wall Street Journal» πως αναμένει ο νέος επικεφαλής να ευθυγραμμιστεί με την ατζέντα του.
Μέχρι στιγμής, οι αγορές δεν δείχνουν σημάδια σοβαρής ανησυχίας ότι η Fed θα απεμπολήσει πλήρως την ανεξαρτησία της.
Ωστόσο, οι επενδυτές προεξοφλούν μια κεντρική τράπεζα με ασυνήθιστο βαθμό εσωτερικών διαιρέσεων, έναν ενδεχομένως πιο αδύναμο πρόεδρο και τη διαρκή απειλή πιο ριζικών αλλαγών. Ακολουθεί μια επισκόπηση των διαφορετικών σεναρίων για την πορεία που θα μπορούσε να ακολουθήσει η Fed.
Η απειλή για τις αγορές
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια λιγότερο ανεξάρτητη Fed θα αποτελούσε σοβαρή απειλή για την οικονομία και τις αγορές. Παρότι η Fed ελέγχει τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια, το κόστος δανεισμού στις ΗΠΑ επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων. Και αυτές καθορίζονται από τις προσδοκίες των επενδυτών για τα μελλοντικά βραχυπρόθεσμα επιτόκια – όχι από το σημερινό τους επίπεδο.
Αν η κεντρική τράπεζα προχωρήσει σε επιθετικές μειώσεις επιτοκίων, ενώ η οικονομία παραμένει σε σχετικά καλή κατάσταση, οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό και για υψηλότερα επιτόκια στο μέλλον θα μπορούσαν να ωθήσουν τις αποδόσεις (και το κόστος δανεισμού) ανοδικά αντί καθοδικά. Μια απότομη άνοδος των αποδόσεων θα μπορούσε επίσης να ταράξει τις χρηματιστηριακές αγορές.
Δεν είναι μόνο ο πρόεδρος
Μέχρι στιγμής, οι αντιδράσεις είναι συγκρατημένες. Ενας λόγος είναι ότι ιστορικά οι πρόεδροι της Fed ασκούσαν δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στη 12μελή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC), η οποία αποφασίζει για τα επιτόκια, χωρίς όμως να έχουν τη δυνατότητα να τα καθορίζουν μονομερώς. Συνεπώς, θα απαιτούνταν πολλά για να αποκτήσει ο Τραμπ σαφή έλεγχο επί της κεντρικής τράπεζας.
Ορισμένοι στη Wall Street θεωρούν πάντως ότι αυτό είναι εφικτό. Η FOMC αποτελείται από επτά διοικητές της Fed που διορίζονται από τον πρόεδρο και πέντε προέδρους περιφερειακών τραπεζών, οι οποίοι επιλέγονται από τα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών αυτών και εγκρίνονται από τους διοικητές της Fed.
Μια πλειοψηφία διορισμένη από τον Τραμπ θα μπορούσε να επιχειρήσει την απομάκρυνση οποιουδήποτε προέδρου περιφερειακής Fed θεωρείται εμπόδιο στις μειώσεις επιτοκίων.
Σήμερα, τρεις από τους διοικητές της Fed είναι διορισμένοι από τον Τραμπ – οι δύο από την πρώτη του θητεία, όταν δεν αναζητούσε με την ίδια ένταση απόλυτα πιστούς συνεργάτες. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, και οι τρεις ψήφισαν ομόφωνα, μαζί με τους υπόλοιπους διοικητές, την επανατοποθέτηση των προέδρων των περιφερειακών Fed.
Πιθανή ανατροπή
Ο Τραμπ θα μπορούσε ωστόσο να έχει περισσότερες ευκαιρίες να διορίσει νέους διοικητές τους επόμενους μήνες, μεταβάλλοντας την ισορροπία δυνάμεων στην κεντρική τράπεζα. Η πρώτη θα προέκυπτε αν ο Ζερόμ Πάουελ παραιτηθεί από τη Fed μετά τη λήξη της θητείας του τον Μάιο – μια κίνηση που θα ακολουθούσε το ιστορικό προηγούμενο, αν και δεν είναι υποχρεωτική (η θητεία του ως διοικητή λήγει το 2028).
Η δεύτερη θα μπορούσε να προκύψει αν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί υπέρ του Τραμπ και του επιτρέψει να απομακρύνει τη Λίζα Κουκ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ομοσπονδιακής τράπεζας, την οποία η κυβέρνηση κατηγορεί ότι κατέθεσε ψευδή στοιχεία σε τράπεζες όταν ζήτησε να λάβει προσωπικό στεγαστικό δάνειο, πριν από τον διορισμό της στη Fed.
Η ίδια πάντως αρνείται την κατηγορία.
Σε αυτό το σενάριο, τρεις διοικητές θα ήταν διορισμένοι από τον Τραμπ στη δεύτερη θητεία του, επιπλέον των δύο από την πρώτη, γεγονός που θα αύξανε τις πιθανότητες απομάκρυνσης προέδρων περιφερειακών Fed σε βαθμό που θα ανησυχούσε σοβαρά τις αγορές, σύμφωνα με τον Blake Gwinn της RBC Capital Markets.
Αν ο Τραμπ μπορούσε να αντικαταστήσει τόσο τον Πάουελ όσο και την Κουκ, «τα πράγματα γίνονται πολύ πιο ενδιαφέροντα», είπε.
Ακόμη κι αν αυτό δεν συμβεί, πολλοί επενδυτές προειδοποιούν ότι μια πιο διχασμένη Fed αρκεί για να προκαλέσει προβλήματα στις αγορές. Κάποιοι μάλιστα προβλέπουν σενάρια όπου ο πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας θα πιέζει για χαμηλότερα επιτόκια, αλλά θα μειοψηφεί στις ψηφοφορίες.
Σε ορισμένες άλλες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν είναι πρωτοφανές ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας να διαφωνεί με μια απόφαση για τα επιτόκια. Ομως για τις ΗΠΑ θα αποτελούσε μια σημαντική αλλαγή.
Οι απόψεις κάθε μέλους της FOMC θα αποκτούσαν μεγαλύτερο βάρος, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την πορεία των επιτοκίων και, κατά συνέπεια, τη μεταβλητότητα στην αγορά ομολόγων, σύμφωνα με τον John Briggs της Natixis.
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, καθώς «όταν προσθέτεις αβεβαιότητα και μεταβλητότητα, θα πρέπει να αποζημιώνεσαι με υψηλότερη απόδοση» σημείωσε. Τις τελευταίες εβδομάδες, το χάσμα μεταξύ των αποδόσεων βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων έχει διευρυνθεί. Κάποιοι το ερμηνεύουν ως ένδειξη ότι οι επενδυτές ανησυχούν περισσότερο για την ανεξαρτησία της Fed, καθώς υποδηλώνει προσδοκίες για χαμηλότερα επιτόκια στο άμεσο μέλλον, αλλά όχι κατ’ ανάγκην και σε βάθος χρόνου.
Πολλοί επενδυτές, πάντως, λένε ότι ήδη αναμένουν η Fed να συνεχίσει τις μειώσεις επιτοκίων στις αρχές του επόμενου έτους, ακόμη και πριν από την άφιξη νέου προέδρου.
Οι αγορές δείχνουν ελάχιστη ανησυχία, με την προοπτική περισσότερων μειώσεων επιτοκίων να στηρίζει κλάδους που θα μπορούσαν να ωφεληθούν περισσότερο, όπως οι τράπεζες και η βιομηχανία.
Ευκαιρία συναίνεσης
Μια δημοφιλής άποψη στη Wall Street είναι ότι μια ασθενέστερη οικονομία θα αμβλύνει τις διαιρέσεις στην κεντρική τράπεζα και θα δημιουργήσει συναίνεση υπέρ πρόσθετων μειώσεων. Η Fed έχει ήδη μειώσει το βασικό της επιτόκιο ομοσπονδιακών κεφαλαίων, μέσα σε διάστημα 15 μηνών, στο εύρος 3,5%-3,75%, από 5,25%-5,5%.
Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θεωρεί πως τα επιτόκια θα έπρεπε να βρίσκονται στο 1% ή και χαμηλότερα σε έναν χρόνο από τώρα, πολλοί επενδυτές εκτιμούν ότι ένας νέος πρόεδρος της Fed μπορεί πολιτικά να προχωρήσει σε πιο μετριοπαθείς μειώσεις, εφόσον αυτές δικαιολογούνται από τα οικονομικά δεδομένα.
«Μέχρι να καθίσει στην καρέκλα και να πραγματοποιήσει την πρώτη του συνεδρίαση, θα έχει στη διάθεσή του πολύ περισσότερες πληροφορίες – και πιθανότατα περισσότερη στήριξη για να μειώσει τα επιτόκια» δήλωσε ο Bryan Whalen της TCW.
Η επικοινωνία
Κάποιοι υποστηρίζουν ότι και το ύφος έχει σημασία: οι επενδυτές θα ανησυχούσαν λιγότερο από έναν πρόεδρο της Fed που μπορεί να τεκμηριώσει με οικονομικά επιχειρήματα μια σημαντική μείωση επιτοκίων, παρά από κάποιον που απλώς επαναλαμβάνει τα επιχειρήματα του Τραμπ, ακόμη κι αν ο στόχος είναι ο ίδιος.
«Αν ο νέος πρόεδρος της Fed ακολουθήσει προσεκτική, τεκμηριωμένη επικοινωνιακή στρατηγική, όχι μόνο θα βοηθήσει στη διαμόρφωση συναινέσεων με τη δική του άποψη, αλλά θα συμβάλει και στη σταθερότητα, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τον αντίκτυπο της Fed στην οικονομία» δήλωσε ο Michael Lorizio της Manulife Investment Management.
