Σε μια κίνηση που αφήνει την παγκόσμια αγορά ενέργειας να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την προσωρινή παύση της «Επιχείρησης Ελευθερία» (Project Freedom), του αμερικανικού σχεδίου για την απεγκλωβισμό πλοίων από το Στενό του Ορμούζ.

Ενώ ο Αμερικανός Πρόεδρος επικαλείται την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, ο «ασφυκτικός» ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε πλήρη ισχύ, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό σκηνικό όπου η διπλωματία και η στρατιωτική ισχύς συγκρούονται σε μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του πλανήτη.

Η ανακοίνωση Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι παγώνει το «Project Freedom» προκειμένου να οριστικοποιήσει μια συμφωνία με το Ιράν ωστόσο πρόσθεσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει σε ισχύ.

Ο Τραμπ γνωστοποίησε την απόφαση μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δηλώνοντας ότι προχωρά σε αυτή τη μικρή παύση για να δώσει χώρο στις προσπάθειες των ΗΠΑ να καταλήξουν σε μια διευθέτηση με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Τραμπ απέδωσε την κίνηση αυτή στο «αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών», στην «τεράστια στρατιωτική επιτυχία» κατά τη διάρκεια της εκστρατείας κατά του Ιράν και, επιπλέον, στο γεγονός ότι «έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος προς μια πλήρη και οριστική συμφωνία με τους εκπροσώπους του Ιράν».

Το τέλος του «Epic Fury» και οι όροι του Ρούμπιο

Μια επίφαση κανονικότητας έχει επιστρέψει στην Τεχεράνη, αλλά οι φόβοι για το μέλλον παραμένουν διάχυτοι. Η ανακοίνωση ήρθε μετά τις δηλώσεις στρατιωτικών ηγετών και του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ότι η κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να ισχύει και ότι -παρόλο που η σύγκρουση δεν έχει επιλυθεί- η αρχική μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχει ολοκληρωθεί.

Κατά την ενημέρωση του Λευκού Οίκου την Τρίτη, ο Ρούμπιο είπε ότι για να επιτευχθεί ειρήνη, το Ιράν πρέπει να συμφωνήσει στις απαιτήσεις του Τραμπ για το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλά και να συμφωνήσει στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού για την παγκόσμια ενέργεια.

Οι δηλώσεις έγιναν ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέφεραν ότι δέχθηκαν επίθεση από ιρανικά drones και πυραύλους για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα.

«Θα προτιμούσαμε τον δρόμο της ειρήνης», είπε ο Ρούμπιο, εκφράζοντας την ελπίδα ότι κατά την αναμενόμενη επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στην Κίνα την Τετάρτη, το Πεκίνο θα επαναλάβει στην Τεχεράνη την ανάγκη να αρθεί ο ασφυκτικός έλεγχος στο στενό. «Είναι προς το συμφέρον της Κίνας να σταματήσει το Ιράν να κλείνει το στενό», πρόσθεσε.

Αδιέξοδο στο Στενό: Οι ναυτικοί σε κλοιό

Νωρίτερα, η κυβέρνηση Τραμπ φαινόταν αποφασισμένη να συνεχίσει την προσπάθεια ανοίγματος του στενού για τη ναυτιλία – μια επιχείρηση που ο Ρούμπιο περιέγραψε ως αμυντική, με στόχο να βοηθηθούν χιλιάδες πολιτικοί ναυτικοί που έχουν εγκλωβιστεί εκεί λόγω του πολέμου. «Είναι ανυπεράσπιστοι, απομονωμένοι, πεινούν και είναι ευάλωτοι», είπε ο Ρούμπιο.

Τη Δευτέρα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι άνοιξαν μια λωρίδα και βύθισαν έξι μικρά ιρανικά σκάφη που απειλούσαν εμπορικά πλοία. Μέχρι στιγμής, μόνο δύο εμπορικά πλοία είναι γνωστό ότι έχουν περάσει από τη διαδρομή που φυλάσσεται από τις ΗΠΑ, ενώ εκατοντάδες άλλα παραμένουν αποκλεισμένα στον Περσικό Κόλπο.

Στα ύψη οι τιμές των καυσίμων

Ο αποτελεσματικός αποκλεισμός του στενού από το Ιράν -από όπου διερχόταν το μεγαλύτερο μέρος των προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο- έχει εκτινάξει τις τιμές των καυσίμων και έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία. Το σπάσιμο της λαβής του Ιράν θα του στερούσε την κύρια πηγή μόχλευσης, καθώς ο Τραμπ απαιτεί την αναθεώρηση του αμφισβητούμενου πυρηνικού του προγράμματος.

Νωρίτερα την Τρίτη, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ και ο στρατηγός Νταν Κέιν, ο κορυφαίος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού, δήλωσαν σε συνέντευξη Τύπου ότι οι ανανεωμένες επιθέσεις του Ιράν δεν έφτασαν στο όριο αυτού που ο Κέιν αποκάλεσε «μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις». Ο Κέιν δήλωσε ότι η Τρίτη ήταν μια «πιο ήσυχη» ημέρα στο στενό. «Η κατάπαυση του πυρός δεν έχει τελειώσει», είπε ο Χέγκσεθ.

Η στάση της Τεχεράνης και οι αμφισβητούμενες αναφορές

Στον Λευκό Οίκο, ο Ρούμπιο είπε ότι οι συγκρούσεις με το Ιράν σχετικά με τις αμερικανικές προσπάθειες ανοίγματος του στενού ήταν «αμυντικής φύσης». «Δεν πυροβολούμε αν δεν πυροβοληθούμε πρώτοι, εντάξει; Δεν επιτιθέμαστε», είπε ο Ρούμπιο.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, άφησε να εννοηθεί ότι το Ιράν δεν έχει απαντήσει ακόμη πλήρως στην αμερικανική προσπάθεια ανοίγματος της θαλάσσιας οδού.

«Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η συνέχιση του status quo είναι αφόρητη για την Αμερική, παρόλο που δεν έχουμε καν αρχίσει ακόμα», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X. Η δήλωσή του δεν ανέφερε τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ που διεξάγονται μέσω μηνυμάτων από το Πακιστάν. Αμφισβητώντας τον ισχυρισμό της Ουάσινγκτον για βύθιση έξι ιρανικών σκαφών, Ιρανός στρατιωτικός διοικητής δήλωσε ότι δύο μικρά εμπορικά σκάφη χτυπήθηκαν τη Δευτέρα, σκοτώνοντας πέντε πολίτες, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση.

Οικονομική ασφυξία και η στάση των ναυτιλιακών

Ο Κέιν, ο κορυφαίος Αμερικανός στρατηγός, είπε ότι περισσότερα από 100 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη περιπολούν στους ουρανούς πάνω από το στενό.

Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου, στερώντας από την Τεχεράνη τα έσοδα από το πετρέλαιο που χρειάζεται για να στηρίξει την οικονομία της. Η κυβέρνηση Τραμπ επικαλείται την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου για να υποστηρίξει ότι ο πρόεδρος δεν χρειάζεται να δώσει επίσημη ενημέρωση στο Κογκρέσο σχετικά με τον πόλεμο βάσει του Ψηφίσματος περί Πολεμικών Δυνάμεων.

Η Hapag-Lloyd AG, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, ανέφερε σε δήλωσή της ότι η εκτίμηση κινδύνου «παραμένει αμετάβλητη» και ότι οι διελεύσεις από το στενό «προς το παρόν δεν είναι δυνατές για τα πλοία μας».

«Για τις ναυτιλιακές εταιρείες και τις ασφαλιστικές, η στάση αναμονής είναι η μόνη επιλογή για να δουν πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση», δήλωσε ο Τόρμπγιορν Σόλτβεντ, αναλυτής στη Verisk Maplecroft.