Την ανάγκη για περισσότερη ενημέρωση αλλά και για καλύτερη φροντίδα και φαρμακευτική περίθλαψη για τα άτομα που πάσχουν με άσθμα, η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) συμμετέχει και φέτος στην Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος, που τιμάται στις 5 Μαΐου 2026, αναδεικνύοντας τη σημασία της σωστής διαχείρισης μιας νόσου που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Κεντρικό μήνυμα της φετινής παγκόσμιας ημέρας: «Προτεραιότητα ο έλεγχος του άσθματος».
Η Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος καθιερώθηκε το 1998 από την Global Initiative for Asthma και έκτοτε σηματοδοτείται κάθε πρώτη Τρίτη του Μαΐου με δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε διεθνές επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, η Ομάδα Εργασίας για το Βρογχικό Άσθμα της ΕΠΕ δημιούργησε τέσσερα ενημερωτικά βίντεο, τα οποία θα προβληθούν μέσω των ψηφιακών της καναλιών, εστιάζοντας στους παράγοντες κινδύνου, την πρόληψη λοιμώξεων και τη σημασία της σωστής φαρμακευτικής αγωγής.
Μια νόσος με αυξανόμενο αποτύπωμα
Όπως επισημαίνει ο Πέτρος Μπακάκος, το βρογχικό άσθμα αφορά περίπου 300 εκατομμύρια ανθρώπους διεθνώς και ευθύνεται για περίπου 1.000 θανάτους ημερησίως. Ο επιπολασμός της νόσου παρουσιάζει αυξητική τάση, ιδιαίτερα στα παιδιά, ενώ επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών και επιβαρύνει τα συστήματα υγείας.
Παρά τις προόδους των τελευταίων δεκαετιών, η πρόσβαση σε αποτελεσματικές θεραπείες δεν είναι δεδομένη για όλους. Όπως τονίζει ο ίδιος, σε πολλές περιοχές του κόσμου οι ασθενείς στερούνται βασικών εισπνεόμενων θεραπειών με κορτικοστεροειδή, που αποτελούν θεμέλιο της αντιμετώπισης του άσθματος ανεξαρτήτως βαρύτητας.
Το κάπνισμα ως κρίσιμος παράγοντας κινδύνου
Η Παρασκευή Κατσαούνου αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του καπνίσματος στην εμφάνιση και επιδείνωση της νόσου. Όπως σημειώνει, τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό κάπνισμα οδηγούν σε χειρότερο έλεγχο του άσθματος, αυξημένες παροξύνσεις και μεγαλύτερη ανάγκη για φαρμακευτική αγωγή.
Επιπλέον, συνδέονται με αυξημένο άγχος, κατάθλιψη και συνολικά χαμηλότερη ποιότητα ζωής, ενώ επιταχύνουν τη μείωση της αναπνευστικής λειτουργίας. Ενδεικτικό είναι ότι η απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους έχει συνδεθεί με μείωση των παροξύνσεων κατά περίπου 10%.
Περιβάλλον και κλιματική αλλαγή
Η Ευαγγελία Φούκα υπογραμμίζει τη στενή σχέση του άσθματος με το περιβάλλον. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα αιωρούμενα σωματίδια και τα καυσαέρια επιδεινώνουν τη νόσο, ενώ η κλιματική αλλαγή αυξάνει την έκθεση σε αλλεργιογόνα, όπως η γύρη.
Παράλληλα, φαινόμενα όπως η μεταφορά σαχαριανής σκόνης και η αυξημένη υγρασία επιβαρύνουν την αναπνευστική υγεία, οδηγώντας σε αύξηση των νοσηλειών. Η προστασία της ποιότητας του αέρα αναδεικνύεται, έτσι, σε κρίσιμο παράγοντα δημόσιας υγείας.
Πρόληψη και εμβολιασμός
Ο Κωνσταντίνος Σάμιτας εστιάζει στη σημασία της πρόληψης των παροξύνσεων, οι οποίες συνδέονται με σημαντική επιδείνωση της νόσου. Οι ιογενείς λοιμώξεις αποτελούν βασικό εκλυτικό παράγοντα, γεγονός που καθιστά τον εμβολιασμό βασικό εργαλείο προστασίας.
Ο εμβολιασμός έναντι της γρίπης, της COVID-19, του RSV και του πνευμονιόκοκκου συμβάλλει καθοριστικά στη μείωση των επιπλοκών και στη διατήρηση του ελέγχου της νόσου.
Η σημασία της πρόσβασης στη θεραπεία
Η Μαρία Καλλιέρη τονίζει ότι το άσθμα μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με τη σωστή θεραπεία, με βασικό πυλώνα τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή σε συνδυασμό με βρογχοδιασταλτικά.
Ωστόσο, οικονομικοί και γεωγραφικοί περιορισμοί, καθώς και η ελλιπής ενημέρωση, συχνά οδηγούν σε καθυστερήσεις ή διακοπή της θεραπείας, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιδείνωσης.
Η τακτική παρακολούθηση από ειδικό ιατρό, η ενημέρωση και η στενή συνεργασία ασθενούς και πνευμονολόγου αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου.
