Ένα ηχηρό μήνυμα κατά της πολιτικής της επικράτησης του ισχυρού και υπέρ της πολυμερούς διεθνούς πολιτικής, προς πάσα κατεύθυνση θέλουν να στείλουν η Ευρωπαϊκή Ένωση η ευρωπαϊκή κοινότητα από την Αρμενία, όπου θα πραγματοποιούνται δύο Σύνοδοι κορυφής, η πρώτη που ξεκινά σήμερα είναι η 8η Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας (ΕΠΚ) και η δεύτερη είναι η «παρθενική» σύνοδος ΕΕ- Αρμενίας. Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν οι δηλώσεις των ηγετών που συμμετέχουν στις εργασίες της Συνόδου, που είχαν σαφέστατες αιχμές κατά των ηγετών που ασκούν πολιτική με προσωποκεντρικές προσεγγίσεις.

Η σκιά του Καραμπάχ και η ρωσική απόσυρση

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται στο φόντο των ιστορικών αλλαγών που έφεραν στις ισορροπίες στην περιοχή του Καυκάσου τα γεγονότα με την κατάληψη του Ναγκόρνο – Καραμπάχ από το Αζερμπαϊτζάν και την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας με το Μπακού, αλλά και η αποδυνάμωση της ρωσικής επιρροής στην περιοχή που αποτελεί βασική απόρροια της επικέντρωσης της Μόσχας στον πόλεμο με την Ουκρανία.

Η «κάλυψη» του πολιτικού κενού που έχει αφήσει η Ρωσία σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο χώρο για την ίδια, παίρνει την μορφή μιας σταδιακής ενίσχυσης των δεσμών της Αρμενίας με την ευρωπαϊκή κοινότητατην οποία έρχεται να σηματοδοτήσει η αποστολή ειδικών της ΕΕ στην οποία αναμενόταν να συμφωνήσουν  ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν  με την πρόεδρο της ευρωπαϊκή επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

Η Ευρώπη καλύπτει το «κενό»

Η αποστολή αυτή των εμπειρογνωμόνων έχει σαν βασικό στόχο μέσα στα επόμενα δύο χρόνια να δημιουργήσει τις συνθήκες για την περαιτέρω ανάσχεση της ρωσικής επιρροής στην χώρα, εστιάζοντας κατά κύριο λόγο στην θωράκιση της χώρας από ρωσικές κυβερνοεπιθέσεις και καμπάνιες πληροφοριακού «πολέμου» ήτοι σε επιχειρήσεις παραπληροφόρησης. Παράλληλα θα προσπαθήσει να διαπιστώσει και «παράνομες» χρηματοοικονομικές ροές.

Σε πολιτικό επίπεδο και ενόψει των βουλευτικών εκλογών στην χώρα, οι οποίες είναι προγραμματισμένο να γίνουν στις 7 Ιουνίου ο Πασινιάν θα συζητήσει επίσης με την ευρωπαϊκή ηγεσία ζητήματα που σχετίζονται με την συνεργασία σε θέματα ενέργειας, μεταφορών και οικονομικής στήριξης, τα οποία είναι φλέγοντα δεδομένης και της κατάστασης στην Μέση Ανατολή και το αδιέξοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ και Ιράν. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, τόσο το Γερέβαν όσο και οι Βρυξέλλες στοχεύουν επίσης στην ενίσχυση της συνεργασίας και στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας, με επιπλέον στήριξη των ενόπλων δυνάμεων της χώρας από το European Peace Facility (EPF).

Σημειώνεται ότι η ΕΕ έχει ήδη δώσει 30 εκατομμύρια ευρώ από το 2024 μέσω του EPF στην Αρμενία, ενώ η νέα αποστολή των εμπειρογνωμόνων είναι η δεύτερη από το 2023, όταν έφτασε στην χώρα μια ομάδα ειδικών με στόχο την παρατήρηση και την ενημέρωση στα πλαίσια του χτισίματος εμπιστοσύνης και της ασφάλειας των πολιτών σε περιοχές που υπέφεραν από τις συγκρούσεις στην περιοχή.

Ηχηρό μήνυμα κατά της πολιτικής της ισχύος

Το μήνυμα κατά της επικράτησης της διεθνούς πολιτικής της ισχύος, που θέλουν να στείλουν οι Ευρωπαίοι προς πάσα κατεύθυνση, γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρο από το γεγονός ότι σήμερα στο Γερέβαν συγκεντρώνονται τουλάχιστον 48 ηγέτες, μεταξύ των οποίων και «αντίπαλοι» του Ντόναλντ Τραμπ, όπως ο Μαρκ Καρνεϊ (πρώτη φορά συμμετέχει ο Καναδάς σε μια τέτοια σύνοδο), αλλά και του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, ο οποίος δέχεται συνεχώς τα πυρά του προέδρου των ΗΠΑ για την στάση του στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ.

Με αυτό το μήνυμα εξάλλου ευθυγραμμίζονται και οι δηλώσεις του προωθυπουργού του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ, ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να υποταχθεί σε έναν πιο «σκληρό» κόσμο και μπορεί, αντίθετα, να αποτελέσει τη βάση πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί μια νέα διεθνής τάξη.

Ο Κάρνεϊ μίλησε ως ο πρώτος μη Ευρωπαίος ηγέτης που συμμετείχε σε συνάντηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, η οποία έρχεται εν μέσω υψηλών εντάσεων στο Στενό του Ορμούζ και ανανεωμένων αμφιβολιών για τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.

«Δεν πιστεύουμε ότι είμαστε καταδικασμένοι να υποταχθούμε σε έναν πιο συναλλακτικό, εσωστρεφή και σκληρό κόσμο, και συναντήσεις όπως αυτή δείχνουν έναν καλύτερο δρόμο προς τα εμπρός», δήλωσε.

Αφήνοντας σαφείς αιχμές ότι η εποχή της αμερικανικής ηγεσίας ίσως πλησιάζει στο τέλος της και εξηγώντας τον συμβολισμό της παρουσίας του Καναδά σε μια ευρωπαϊκή πολιτική συνάντηση, πρόσθεσε: «Είναι ισχυρή προσωπική μου πεποίθηση ότι η διεθνής τάξη θα ξαναχτιστεί, αλλά θα ξαναχτιστεί με αφετηρία την Ευρώπη».

Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, χωρίς να αναφέρει τις ΗΠΑ, υπογράμμισε κι αυτός επανειλημμένα τη συγκριτική αξιοπιστία της Ευρώπης, λέγοντας ότι αυτή η προβλεψιμότητα είναι που την καθιστά ελκυστική στην Ασία, στον Κόλπο, στη Λατινική Αμερική και στην Αφρική.

Η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια μεγάλη πρόκληση «απομείωσης ρίσκου», ώστε να μην εξαρτάται πλέον από άλλους, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, για κρίσιμα ορυκτά και μια σειρά άλλων τομέων, υποστήριξε ο Μακρόν υπογραμμίζοντας πως: «Το μεγάλο ζήτημα που έχουμε, πέρα από τους πολέμους, είναι η σημαντική στρατηγική περί απομείωσης  του ρίσκου. Χρειάζεται περισσότερη αλληλεγγύη, περισσότερες επενδύσεις και καλύτερη οργάνωση, ώστε να περιορίσουμε τους βασικούς γεωπολιτικούς κινδύνους».

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που βρέθηκε κι αυτός στην Αρμενία, δήλωσε ότι η Ρωσία θα βρεθεί μπροστά σε μια κρίσιμη στιγμή το καλοκαίρι, την οποία χαρακτήρισε «κρίσιμη είτε για την επέκταση του πολέμου είτε για στροφή προς τη διπλωματία».

Τόνισε ότι, αν η Ρωσία δεν επιλέξει να τερματίσει τον πόλεμο, είναι ακόμη πιο σημαντικό να μην αρθούν τα πακέτα κυρώσεων. Ζήτησε επίσης τη δημιουργία ενός λειτουργικού διπλωματικού σχήματος, στο οποίο οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να συμμετέχουν σε οποιεσδήποτε συνομιλίες.

Αναφορά στην προγραμματισμένη απόσυρση στρατευμάτων από τη Γερμανία, έκανε από πλευράς της, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, η οποία δήλωσε ότι γίνεται λόγος εδώ και καιρό για αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, αλλά ότι «η χρονική στιγμή αυτής της ανακοίνωσης προκαλεί έκπληξη. Νομίζω ότι δείχνει πως πρέπει πραγματικά να ενισχύσουμε τον ευρωπαϊκό πυλώνα στο ΝΑΤΟ».

Ερωτηθείσα αν πιστεύει ότι ο Τραμπ προσπαθεί να τιμωρήσει τον Γερμανό καγκελάριο, Φρίντριχ Μερτς, επειδή είπε ότι οι ΗΠΑ ταπεινώθηκαν από το Ιράν στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, η Κάλας απάντησε: «Δεν μπορώ να μπω στο μυαλό του προέδρου Τραμπ, οπότε πρέπει να το εξηγήσει ο ίδιος».

Η σύνδεση με την Μέση Ανατολή

Ακριβώς εξαιτίας της κατάστασης που δημιουργείται στις αλυσίδες εφοδιασμού με αφορμή την Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στο εμπόριο, στις συζητήσεις στο Γερέβαν κεντρικό ρόλο θα παίξει και ο εμπορικός δρόμος που συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω του Καυκάσου, ο διάδρομος Ζανγκεζούρ, ο οποίος πλέον ονομάζεται Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία (TRIPP).

Πράγματι ο συγκεκριμένος διάδρομος είχε απασχολήσει ιδιαίτερα και το Ιράν όταν είχε ανακοινωθεί η μετονομασία του και οι λεπτομέρειες της συμφωνίας μεταύ Τραμπ- Πασινιάν και Αλίγιεφ. Τότε η ιρανική ηγεσία δια στόματος ανώτερου συμβούλου του τότε ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, είχε σχολιάσει πως: «Ο κύριος Τραμπ νομίζει ότι ο Καύκασος είναι ένα κομμάτι για real estate που μπορεί να νοικιάσει για 99 χρόνια. Αυτό το πέρασμα δεν θα γίνει μια πύλη για τους μισθοφόρους του Τραμπ, θα γίνει το νεκροταφείο τους».

Μένει να φανεί πως οι Ευρωπαίοι μπορούν να βρουν τον χώρο και τις ισορροπίες για να έχουν λόγο στον TRIPP, αφού ουσιαστικά μέσω του διαδρόμου αυτού ο χρόνος μεταφοράς εμπορευμάτων από την Ευρώπη στην Ασία και τούμπαλιν μειώνεται σημαντικά.