Η καθημερινότητά μας έχει καταντήσει τόσο καταθλιπτική, με γεγονότα πρωτόγνωρα σε Ελλάδα και Αμερική, ώστε θα μου συγχωρεθεί ένα διασκεδαστικό παιχνίδι λέξεων: «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος» (ο άνθρωπος είναι το κριτήριο και το μέτρο για όλα τα πράγματα) είπε ο σοφιστής Πρωταγόρας. Σήμερα, όμως, το… σόφισμα είναι εντελώς αντίθετο: «Πάντων ανθρώπων μέτρον χρήμα»!

Ζούμε σε μια κοινωνία, όπου οι θεσμοί καταρρέουν και η ανθρώπινη λογική αμφισβητείται. Αξίες, ιδεώδη, οράματα είναι εκτός εποχής, το χρήμα κυριαρχεί και για χάρη του οι πόλεμοι εξαφανίζουν καθημερινά χιλιάδες ανθρώπους.

Ο πλανητάρχης αλλόφρων προσπαθεί, ως ισχυρίζεται, να φέρει την ειρήνη και διακαής του πόθος παραμένει να κατακτήσει το Νόμπελ Ειρήνης. Επιδιώκει να δοξαστεί ως ηγέτης της Δύσης απέναντι σε ανελεύθερα καθεστώτα, αγνοώντας τη μεγάλη διαφορά των αξιών Δύσης-Ανατολής, ως προς τη θρησκεία, αλλά και την απώλεια της ανθρώπινης ζωής. Τις άγιες αυτές ημέρες, ο πρόεδρος Τραμπ θα έπρεπε να αναλογιστεί ως «ειρηνοποιός», την ειρήνη που επεδίωκε ο Χριστός, γιατί αυτή δεν πήγαζε από την επιβολή της εξουσίας και από το υλικό συμφέρον, αλλά από την πίστη σε μια κοινωνία που θα υπερασπιζόταν τα ανθρώπινα δικαιώματα από την αδικία.

Αυτή η αδικία είναι που πλήττει και την ελληνική κοινωνία. Ένα επιτελικό κράτος υποβαθμίζει δραματικά το κράτος δικαίου και χειραγωγεί τη Δικαιοσύνη, τόσο στην περίπτωση των Τεμπών όσο και σε εκείνη του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ οι πελατειακές σχέσεις διαπλοκής και διαφθοράς «κοσμούν» τη χώρα μας! Η απάντηση της κυβέρνησης στα άθλια αυτά φαινόμενα είναι η θέσπιση ασυμβίβαστου υπουργού και βουλευτή για την κάθαρση από το ρουσφέτι!

Για το ρουσφέτι, ο Φράνσις Φουκουγιάμα έχει επισημάνει χαρακτηριστικά ότι όσες χώρες απέκτησαν δημοκρατία, πριν συγκροτήσουν κράτος, διαβρώθηκαν από την πελατειακή λογική. Η Ελλάδα (όπως και η Αμερική) θέσπισε καθολικό σχεδόν δικαίωμα ψήφου πολύ νωρίς, το 1844. Η μαζική του επέκταση σε μια φτωχή, αγροτική κοινωνία, χαμηλής μόρφωσης, ώθησε τα κόμματα τότε στην χρήση του πελατειακού κράτους, ως εργαλείου πολιτικής κινητοποίησης των ψηφοφόρων και έτσι αναπτύχθηκε αυτή η ισχυρή πελατειακή παράδοση, που μαστίζει την κοινωνία μέχρι σήμερα.

Το δίκαιο, όμως, για τα αλγεινά φαινόμενα που προκάλεσε αυτό το ρουσφέτι, δεν αποδίδεται με ρυθμίσεις για την πάταξή του, η οποία, εξάλλου, επί χρόνια επιδιώκεται. Το δίκαιο απαιτεί την τιμωρία των ενόχων. Η ελληνική κοινωνία απαιτεί εξηγήσεις για την άδικη απώλεια ανθρώπων στα Τέμπη, καθώς και για την αδικία που προκάλεσε το σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων.

«Δεν μπορεί πια το άδικο να βαστάξει!», είναι ο ανθρωποκεντρικός λόγος του Νίκου Καζαντζάκη, στου οποίου το έργο «Αδερφοφάδες» ο παπα-Γιάνναρος, στα χρόνια του Εμφυλίου, μη αντέχοντας την απανθρωπιά, στέκεται ανάμεσα στις δύο παρατάξεις, προσπαθώντας απεγνωσμένα να τις συμφιλιώσει, και αναρωτιέται πού βρίσκεται το δίκιο.

Φευ! Το δίκιο του ανθρώπου αναζητείται μέχρι σήμερα…

*Η κυρία Στέλλα Πριόβολου είναι ομότιμη καθηγήτρια, πρόεδρος Σώματος Ομοτίμων Καθηγητών ΕΚΠΑ, έφορος Σχολών Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός