Ο κλοιός στενεύει στα βουνά του Ζάγρος και μαζί του η ανάσα της παγκόσμιας διπλωματίας. Η κατάρριψη ενός αμερικανικού F-15 πάνω από το ιρανικό έδαφος δεν είναι πλέον μια απλή στρατιωτική απώλεια, αλλά ένας εφιάλτης που ξυπνά μνήμες από το «Black Hawk Down» και την κρίση των ομήρων του 1979.

Καθώς ένοπλοι νομάδες και ιρανικές περίπολοι επιδίδονται σε ένα ανελέητο ανθρωποκυνηγητό για τον εντοπισμό του αγνοούμενου πιλότου, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται μπροστά στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι του πολέμου: Μια επιτυχημένη διάσωση θα μπορούσε να σφραγίσει την αμερικανική κυριαρχία, όμως μια αιχμαλωσία ή ένας θάνατος απειλούν να μετατρέψουν τις αεροπορικές επιδρομές σε μια ολοκληρωτική, αιματηρή χερσαία εισβολή που θα αλλάξει τον χάρτη της Μέσης Ανατολής για πάντα.

Με δηλώσεις του στη βρετανική εφημερίδα Independent ο Τραμπ ανέφερε ότι δεν είναι επί του παρόντος σε θέση να πει πώς θα αντιδράσει εάν πάθει κακό ο αγνοούμενος πιλότος. «Ελπίζουμε πως δεν θα συμβεί αυτό», δήλωσε ο Τραμπ τονίζοντας ότι δεν είναι σε θέση να σχολιάσει ποια θα είναι η αντίδρασή του στην περίπτωση που οι ιρανικές δυνάμεις φθάσουν στον πιλότο

Η κατάρριψη

Την Παρασκευή 3/4 το Ιράν κατέρριψε ένα αμερικανικό F-15 πάνω από τον εναέριο χώρο του, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες χάνουν αεροσκάφος εντός ιρανικού εδάφους κατά τη διάρκεια του πολέμου. Τα δύο μέλη του πληρώματος χρησιμοποίησαν το σύστημα εκτίναξης, πυροδοτώντας έναν αγώνα δρόμου μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για τον εντοπισμό των εγκλωβισμένων Αμερικανών αεροπόρων. Το ένα μέλος του πληρώματος διασώθηκε, αλλά ο πιλότος παραμένει αγνοούμενος.

Μέλη φυλών και πληθυσμοί της υπαίθρου άνοιξαν πυρ με κυνηγετικά όπλα εναντίον δύο αμερικανικών ελικοπτέρων Black Hawk το Σάββατο. Βίντεο που κυκλοφορούν στα ιρανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν μια ομάδα μελών φυλών, οπλισμένων με τουφέκια σε ορεινό έδαφος, να λένε: «Μην ανησυχείτε, θα τους βρούμε, αν θέλει ο Θεός».

Τον επικήρυξε η Τεχεράνη

Το ένα μέλος του πληρώματος διασώθηκε από τις αμερικανικές δυνάμεις σε μια επικίνδυνη επιχείρηση στην οποία συμμετείχαν ελικόπτερα και μαχητικά που πετούσαν σε χαμηλό υψόμετρο.

Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία είδηση, ούτε από την Τεχεράνη ούτε από την Ουάσινγκτον,, σχετικά με την κατάσταση του δεύτερου αεροπόρου, ο οποίος παραμένει εγκλωβισμένος και πιστεύεται ότι πέρασε τη νύχτα μόνος του στο Ιράν.

Ο κλοιός στενεύει πλέον ραγδαία γύρω από την τοποθεσία του. Το ισλαμικό καθεστώς έχει ήδη προσφέρει αμοιβή ύψους 50.000 λιρών στους πολίτες που θα βοηθήσουν στη σύλληψη του αγνοούμενου πιλότου, σύμφωνα με αναφορές των κρατικών μέσων ενημέρωσης.

Τα σενάρια

H κατάσταση θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε διάφορα πιθανά σενάρια εάν το δεύτερο μέλος του πληρώματος αιχμαλωτιστεί από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις ή τοπικές πολιτοφυλακές.

Σενάριο 1: Αιχμαλωσία και δημόσια έκθεση

Η κρίση των ομήρων του 1979 μπορεί να αποτελέσει το προσχέδιο για αυτή την έκβαση. Για 444 ημέρες, η τύχη των Αμερικανών διπλωματών στην Τεχεράνη κυριαρχούσε στις ειδήσεις, διαμόρφωσε την κοινή γνώμη και συνέβαλε στην εκλογική ήττα του Τζίμι Κάρτερ.

Εάν το Ιράν μεταδώσει πλάνα του πιλότου, ο Tραμπ θα αντιμετωπίσει άμεση πίεση από το Κογκρέσο, τις οικογένειες των στρατιωτικών και την αμερικανική κοινή γνώμη για να σταματήσει τις επιχειρήσεις και να διαπραγματευτεί την απελευθέρωσή του. Η συνέχιση των αεροπορικών επιδρομών μπορεί να καταστεί πολιτικά μη βιώσιμη, αναγκάζοντας ενδεχομένως σε μια κατάπαυση του πυρός με λιγότερο ευνοϊκούς όρους.

Σενάριο 2: Διαπραγματεύσιμη απελευθέρωση

Το δεύτερο μονοπάτι θέλει το Ιράν να συλλαμβάνει τον πιλότο αλλά να μη δημοσιοποιεί αμέσως στοιχεία, χρησιμοποιώντας τον αντίθετα ως μοχλό πίεσης σε ευρύτερες διαπραγματεύσεις.

Ένας αιχμάλωτος πιλότος θα μπορούσε να αξίζει πολύ περισσότερο για το Ιράν από μια απλή κατάπαυση του πυρός. Η Τεχεράνη θα μπορούσε να ομαδοποιήσει τις απαιτήσεις της: έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, περιορισμούς στις μελλοντικές στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και πιθανή χαλάρωση των κυρώσεων.

Ο Τραμπ θα έπρεπε να σταθμίσει αν η αποδοχή των ιρανικών απαιτήσεων υπερβαίνει το πολιτικό κόστος μιας παρατεταμένης κατάστασης ομηρίας. Αυτό το σενάριο εξελίσσεται πιο αθόρυβα, παρέχοντας στον Τραμπ μια πιθανή διέξοδο (off-ramp) την οποία θα μπορούσε να παρουσιάσει ως επιτυχία πολλαπλών στόχων.

Σενάριο 3: Θάνατος και κλιμάκωση

Ένας πιλότος που θα σκοτωθεί κατά τη σύλληψη ή κατά τη διάρκεια μιας αποτυχημένης διάσωσης θα ανέτρεπε ολόκληρη τη δυναμική. Αντί για διέξοδο, θα μπορούσε να γίνει το έναυσμα για χερσαία εισβολή.

Αν ο πιλότος πεθάνει, ο κ. Τραμπ θα αντιμετωπίσει άμεση πίεση για σκληρή απάντηση. Ο ίδιος δήλωσε την Τετάρτη ότι οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν το Ιράν «εξαιρετικά σκληρά τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες», καταστρέφοντας υποδομές ηλεκτρισμού και άλλα κρίσιμα συστήματα. Όμως, οι χερσαίες επιχειρήσεις για την κατάληψη νησιών ή πυρηνικών εγκαταστάσεων απαιτούν αιτιολόγηση πέρα από τους στρατηγικούς στόχους.

Η ετοιμότητα του Ιράν και το «Black Hawk Down»

Παρά τον εξασθενημένο στρατό του, το Ιράν πιστεύεται ότι είναι καλά προετοιμασμένο για μια χερσαία εισβολή. Τα όρη Ζάγρος, με κορυφές πάνω από 14.000 πόδια, προσφέρουν κοιλάδες που λειτουργούν ως ζώνες θανάτου για τους επιτιθέμενους.

Επιπλέον, οι τοπικοί κυβερνήτες προσφέρουν χρηματικές αμοιβές για αιχμάλωτους ή νεκρούς Αμερικανούς, και οι φυλετικοί πληθυσμοί με βαθιά παράδοση αντίστασης έχουν ανταποκριθεί στο κάλεσμα. Γνωρίζουν τη γη – κάθε κορυφογραμμή και σημείο ενέδρας – με τρόπους που καμία εισβάλλουσα δύναμη δεν θα μπορούσε ποτέ.

Η κατάσταση θυμίζει το περιστατικό «Black Hawk Down» του 1993 στο Μογκαντίσου της Σομαλίας. Πριν από την Παρασκευή, ο κ. Τραμπ μπορούσε να διαχειριστεί το χρονοδιάγραμμα και το εύρος του πολέμου. Τώρα, η τύχη του πιλότου καθορίζει την κατεύθυνση προς την οποία θα κινηθεί ο πόλεμος στη συνέχεια.

Με πληροφορίες από Telegraph