Σε μια κρίσιμη καμπή για τη γεωπολιτική ισορροπία στη Μέση Ανατολή, ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS), εμφανίζεται ως ο βασικός αρχιτέκτονας της στρατηγικής κλιμάκωσης κατά του Ιράν. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, ο de facto ηγέτης του Βασιλείου πιέζει επίμονα τον Ντόναλντ Τραμπ να συνεχίσει τη στρατιωτική εκστρατεία μέχρι την πλήρη ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης.

«Ιστορική ευκαιρία» για τη νέα Μέση Ανατολή

Στις συνομιλίες που έλαβαν χώρα την τελευταία εβδομάδα, ο MBS μετέφερε στον αμερικανό πρόεδρο την πεποίθηση ότι η παρούσα αμερικανο-ισραηλινή σύγκρουση δεν είναι απλώς μια στρατιωτική επιχείρηση, αλλά μια «ιστορική ευκαιρία» για να αλλάξει ριζικά ο χάρτης της περιοχής.

Ο σαουδάραβας ηγέτης υποστηρίζει ότι η απειλή του Ιράν δεν μπορεί να εξουδετερωθεί με ημίμετρα. Για το Ριάντ, η επιβίωση της σκληροπυρηνικής κυβέρνησης στην Τεχεράνη αποτελεί μόνιμη «υπαρξιακή απειλή» που μόνο η ολοκληρωτική ήττα της μπορεί να τερματίσει.

Στο τραπέζι η κατάληψη του νησιού Χαρκ

Η πίεση του MBS δεν περιορίζεται σε διπλωματικό επίπεδο, αλλά επεκτείνεται σε επιχειρησιακές εισηγήσεις που προκαλούν ίλιγγο:

  • Χερσαίες επιχειρήσεις: Ο πρίγκιπας φέρεται να προτείνει την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων για την κατάληψη ενεργειακών υποδομών.
  • Το «κλειδί» του πετρελαίου: Ο Τραμπ εξετάζει ήδη σοβαρά μια επικίνδυνη επιχείρηση (αερομεταφερόμενη ή αμφίβια) για την κατάληψη του νησιού Χαρκ, του βασικού κόμβου εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου.
  • Στρατηγική φθοράς: Στόχος είναι η πλήρης παράλυση της οικονομίας της Τεχεράνης, ώστε το καθεστώς να καταρρεύσει εκ των έσω.

Ο φόβος του «ημιτελούς πολέμου»

Παρά τις επίσημες διαψεύσεις του Ριάντ περί ειρηνευτικών διαθέσεων, αναλυτές εξηγούν ότι ο MBS βρίσκεται σε αδιέξοδο. Αν ο Τραμπ αποφασίσει να αποσυρθεί τώρα, η Σαουδική Αραβία θα μείνει μόνη της να αντιμετωπίσει ένα «πληγωμένο» και εκδικητικό Ιράν.

«Οι Σαουδάραβες θέλουν να τελειώσει ο πόλεμος, αλλά έχει τεράστια σημασία το πώς θα τελειώσει», σημειώνει η Γιασμίν Φαρούκ της International Crisis Group. Μια ημιτελής επίθεση θα άφηνε το Ριάντ εκτεθειμένο σε συνεχή χτυπήματα και τα Στενά του Ορμούζ υπό τον έλεγχο της Τεχεράνης.

Το χάσμα με το Ισραήλ και το ρίσκο του «Vision 2030»

Ενώ ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θα μπορούσε να αποδεχθεί ένα «αποτυχημένο κράτος» στο Ιράν, η Σαουδική Αραβία το θεωρεί εφιάλτη. Ένα χαοτικό Ιράν θα σήμαινε δεκαετίες ασύμμετρου πολέμου και επιθέσεων κατά των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων του Βασιλείου.

Ο MBS ποντάρει τα πάντα: η μετατροπή της Σαουδικής Αραβίας σε παγκόσμιο επιχειρηματικό κέντρο έως το 2030 απαιτεί ασφάλεια. Ένας παρατεταμένος πόλεμος, με το Ιράν να εκτοξεύει χιλιάδες drones και πυραύλους, θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τις ξένες επενδύσεις και τα μεγαλεπήβολα σχέδια του πρίγκιπα.

Η αμφιταλάντευση του Τραμπ

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ κινείται μεταξύ δύο άκρων:

  • Από τη μια, δηλώνει στα social media ότι οι συνομιλίες με την Τεχεράνη είναι «παραγωγικές».
  • Από την άλλη, δείχνει να επηρεάζεται από τη γοητεία και την οικονομική ισχύ του MBS, εξετάζοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια «ατελείωτη σύρραξη».