Νόμι Μπαρ Γιάκοβ στο ΒΗΜΑ: «Ο κόσμος δεν θα είναι ποτέ ξανά ο ίδιος»

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν έχουν ξεκάθαρους στόχους, ούτε στρατηγική εξόδου από τον πόλεμο στο Ιράν, δήλωσε στο Βήμα η ισραηλινή αναλύτρια Νόμι Μπαρ Γιακόβ, η οποία εκτιμά ότι ο κόσμος δεν θα είναι ποτέ ξανά ο ίδιος. Η Νόμι Μπαρ Γιακόβ, βετεράνος των ειρηνευτικών διαβουλεύσεων στη Μέση Ανατολή και στέλεχος του Κέντρου Μελετών για την Ασφάλεια της Γενεύης, επισημαίνει ότι μετά από τυχόν «αποκεφαλισμό» της ιρανικής ηγεσίας από το Ισραήλ, την εξουσία στην Τεχεράνη θα αναλάβουν λιγότερο έμπειροι και πιο ριψοκίνδυνοι άνθρωποι.

H ισραηλινή αναλύτρια Νόμι Μπαρ Γιακόβ,

Έχουν τους ίδιους στόχους στο Ιράν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ;

Καταρχάς το ζήτημα είναι ποιοι είναι αυτοί οι στόχοι. Δεν νομίζω ότι καθεμιά από τις χώρες έχει ξεκάθαρους στόχους, το βλέπουμε αυτό στις αντιφατικές δηλώσεις, κυρίως από την αμερικανική πλευρά, από τον Τραμπ, από τους υπουργούς Εξωτερικών και Πολέμου Ρούμπιο και Χέγκσεθ. Στην ισραηλινή πλευρά, ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, ο οποίος σχεδίαζε αυτόν τον πόλεμο επί 40 ολόκληρα χρόνια, έχει εκμεταλλευτεί την ευκαιρία και ο βασικός στόχος του είναι να εξαλείψει την απειλή από το Ιράν, η οποία προέρχεται από τις πυρηνικές φιλοδοξίες, από το πρόγραμμα των βαλλιστικών πυραύλων, από το καθεστώς που επί 47 χρόνια λέει ότι θα εξαλείψει το Ισραήλ.

Στο Ισραήλ έχουν δηλώσει ότι αποσκοπούν στην καταστροφή κάθε στρατιωτικής δυνατότητας και στην αλλαγή καθεστώτος. Είδαμε ότι εξοντώνουν τον έναν μετά τον άλλον ηγέτη, όμως ανησυχώ για το πώς θα εξελιχθεί αυτό. Το Ισραήλ γνωρίζει πολύ καλά ότι αν οι Ιρανοί βγουν τώρα στους δρόμους, θα σφαγιαστούν γιατί ο μηχανισμός ασφαλείας έχει μεγάλο εύρος και βάθος. Η ηγεσία «αποκεφαλίστηκε» όμως αντικαθίσταται από άλλους, καθώς κάθε φορέας εξουσίας έχει τέσσερα επίπεδα ηγεσίας που διαρκώς ανανεώνονται. Το ζήτημα είναι ότι εξοντώνουν ανθρώπους που έχουν εμπειρία όπως ο Αλί Λαριτζανί, που έχουν ζήσει τους πολέμους, που ξέρουν από διπλωματία, που ήξεραν πως να ελέγχουν τους ανθρώπους και το χρήμα, που αναγνώριζαν τα όρια. Φοβάμαι ότι θα αντικατασταθούν από νεότερους, πιο σκληροπυρηνικούς και λιγότερο έμπειρους, πιο ριψοκίνδυνους. Και νομίζω πως το Ισραήλ δεν το έλαβε υπόψη του αυτό παρότι αποτελεί μεγάλο κίνδυνο. Άρα οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν κάποιους κοινούς στόχους, έχουν και διαφορετικούς.

Ποιος ρισκάρει περισσότερα σε πολιτικό επίπεδο, ο Νετανιάχου ή ο Τραμπ;

Το ρίσκο για τον Τραμπ είναι πολύ μεγάλο. Όσο περισσότερα ξοδεύουν οι ΗΠΑ, όσο περισσότερες απώλειες στρατιωτών έχουν, όσο ακριβαίνει το πετρέλαιο και πέφτει το χρηματιστήριο, τόσο πιο δύσκολη θα γίνεται η κατάσταση για τον Τραμπ. Θα αναγκαστεί να σταματήσει τον πόλεμο και να διακηρύξει ότι πέτυχε μεγάλη νίκη όταν οι τιμές του πετρελαίου φτάσουν σε ένα όριο που θα θεωρήσει μη ανεκτό και όταν το χρηματιστήριο πέσει πάρα πολύ.

Ο Νετανιάχου κατάφερε να έχει πολύ μεγάλη υποστήριξη για τον πόλεμο, κατάφερε να πείσει τον λαό ότι το Ιράν αποτελεί υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ. Βέβαια κανείς στις ΗΠΑ δεν πίστεψε ότι απειλείται η ύπαρξή τους από το Ιράν, ανεξάρτητα από το τι λέει ο Τραμπ. Για τον Νετανιάχου το πρόβλημα είναι ότι αν δεν υπάρξει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, όπως δεν φαίνεται να συμβαίνει, τότε ο λαός θα αναρωτηθεί τι πέτυχε με αυτόν τον πόλεμο και δεν νομίζω ότι θα πειστεί από το επιχείρημα για εξάλειψη της απειλής του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος, γιατί τον περασμένο Ιούνιο μετά το τέλος του πολέμου των 12 ημερών είχε πει ότι πέτυχε μεγάλη νίκη, ότι εξάλειψε τελείως την απειλή. Οπότε γιατί ξαναπήγε σε πόλεμο;

Ποιο είναι το σχέδιο του Νετανιάχου;

Εκτός από την καταστροφή όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους του οπλοστασίου του Ιράν ώστε να μην είναι σε θέση να απειλεί το Ισραήλ και τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο, ο Μπίμπι νοιάζεται και για τον εαυτό του. Προσπαθεί να αποφύγει μια καταδίκη σε φυλάκιση. Από νομικής πλευράς, στην εξέλιξη της δίκης φάνηκε πως κινδυνεύει να πάει στη φυλακή εκτός εάν επανεκλεγεί πρωθυπουργός. Οπότε ο πόλεμος στο Ιράν και στον Λίβανο απομακρύνει αυτό το ενδεχόμενο. Πρέπει όμως να το δούμε συνολικά, δηλαδή να μην λέμε κυνικά ότι αυτός είναι ο μόνος λόγος που άρχισε τον πόλεμο. Επί 40 χρόνια μιλά για την απειλή από το Ιράν, έχει γράψει βιβλία για αυτό. Ένα μέρος της στρατηγικής του είναι η παραμονή στην εξουσία. Όμως θεωρεί αναγκαία την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν και θεωρεί τη Χεζμπολάχ όχι μόνο πληρεξούσιο, αλλά τμήμα του Ιράν.

Κατάφερε αλήθεια ο Νετανιάχου να σύρει τον Τραμπ στον πόλεμο εναντίον του Ιράν;

Φυσικά κατάφερε να παρασύρει τον Τραμπ στον πόλεμο, το παραδέχθηκε ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Φυσικά ο Τραμπ δεν θα το παραδεχθεί ποτέ, όμως είναι ξεκάθαρο ότι ο Νετανιάχου άρχισε αυτόν τον πόλεμο. Επτά φορές επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο για να πάρει την έγκριση, ειδικά στην έβδομη συνάντηση συμφώνησαν για την ημερομηνία και όλες τις λεπτομέρειες.

Πώς θα τελειώσει ο πόλεμος;

Νομίζω πως κανείς δεν ξέρει πώς θα τελειώσει ο πόλεμος γιατί είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχουν στρατηγική εξόδου και δεν είχε προσδιοριστεί εξαρχής ποιο θα είναι το τέλος. Το τέλος θα έρθει είτε όταν υπάρξουν μεγάλες απώλειες για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, είτε όταν θα αυξηθούν πολύ οι τιμές του πετρελαίου για τους Αμερικανούς. Όμως αν ο Τραμπ κηρύξει από πλευράς του το τέλος του πολέμου λέγοντας ότι πέτυχε μεγάλη νίκη, αυτό δεν θα σημαίνει ότι οι Ιρανοί θα σταματήσουν τις επιθέσεις στις χώρες του Κόλπου και στο Ισραήλ. Υπάρχει επίσης το μεγάλο ερωτηματικό για το πότε θα μπουν οι Χούθι της Υεμένης στον πόλεμο. Οι επιπτώσεις του πολέμου θα είναι πολύ σοβαρές και μακροπρόθεσμες για την οικονομία, για την ασφάλεια της περιοχής και για όλο τον κόσμο. Ο κόσμος δεν θα είναι ποτέ ξανά ο ίδιος. Διακυβεύονται πολλά και απέχουμε πολύ από το τέλος.