Στρατιωτικές ασκήσεις, δασμοί, διπλωματία και οικονομική πίεση συνδυάζονται, απειλώντας να κλονίσουν τις σχέσεις ΗΠΑ – Ευρώπης σε πολλά επίπεδα. Η Γροιλανδία, άλλοτε ήσυχο στρατηγικό νησί, εξελίσσεται σε κεντρικό μέτωπο διατλαντικής κρίσης.

Ήδη, η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ευρώπης για το νησί αυτό της Αρκτικής «χτυπάει κόκκινο», με τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί ευρωπαϊκές χώρες με αυξημένους δασμούς έως ότου «επιτραπεί στις ΗΠΑ να αγοράσουν» το στρατηγικής σημασίας νησί. Οι ευρωπαίοι ηγέτες αντιδρούν σε αυστηρό ύφος, τονίζοντας ότι δε θα υποχωρήσουν, ενώ η γερμανική βιομηχανία προειδοποιεί για σοβαρές οικονομικές συνέπειες.

Επικοινωνία Ρούτε – Τραμπ

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ για την «κατάσταση ασφαλείας στη Γροιλανδία και την Αρκτική».

«Θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας και ανυπομονώ να τον συναντήσω στο Νταβός στο τέλος της εβδομάδας», ανέφερε σε ανάρτησή του στο X.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας επιβεβαίωσε ότι ήρθε σε συμφωνία με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ για διπλωματική οδό και υπογράμμισε τη σταθερή στήριξη της Ε.Ε., προσπαθώντας να αποτρέψει τον Τραμπ από το να θεωρεί ότι «πρέπει να κατέχει τη Γροιλανδία».

Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη: «Η Ευρώπη δεν εκβιάζεται»

Οι οκτώ χώρες που εμπλέκονται –Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Νορβηγία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο– εξέδωσαν κοινή δήλωση, καταδικάζοντας τις απειλές δασμών.

«Οι απειλές υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και ενέχουν τον κίνδυνο επικίνδυνης κλιμάκωσης», ανέφεραν, τονίζοντας ότι οι στρατιωτικές ασκήσεις στην Αρκτική δεν αποτελούν απειλή για κανέναν.

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι είναι «ικανοποιημένη από τα σταθερά και ενιαία μηνύματα» που λαμβάνει από την υπόλοιπη Ευρώπη. Αντίστοιχη ήταν η στάση της Γερμανίας και της Σουηδίας.

Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς υπογράμμισε τη στήριξη της χώρας του προς τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας, προειδοποιώντας ότι οι δασμοί «υποσκάπτουν τις διατλαντικές σχέσεις». Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι η γερμανική στρατιωτική αποστολή στη Γροιλανδία ολοκληρώθηκε κανονικά, απορρίπτοντας σενάρια πρόωρης αποχώρησης.

Ο ολλανδός υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τις ενέργειες Τραμπ «εκβιασμό».

Συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση και «αντίμετρα»

Η Κύπρος, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της Ε.Ε., συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη πρεσβευτών στις Βρυξέλλες, καθώς εντείνονται οι διαβουλεύσεις για κοινή απάντηση. Σύμφωνα με πηγές, ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν πιέζει για ενεργοποίηση του «Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού» (Anti-Coercion Instrument) – το λεγόμενο «μπαζούκα», ο οποίος θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση των ΗΠΑ σε δημόσιους διαγωνισμούς, επενδύσεις ή χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες.

Την πρόταση στηρίζουν ευρωβουλευτές και οικονομικοί φορείς, αν και Ιρλανδία και Ιταλία εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές. Η ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι χαρακτήρισε τις απειλές «λάθος», αποκαλύπτοντας ότι συνομίλησε πρόσφατα με τον Τραμπ, ο οποίος –όπως είπε– «έδειξε διάθεση να ακούσει».

Αβεβαιότητα και για τις εμπορικές συμφωνίες

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η υπουργός Πολιτισμού Λίσα Νάντι τόνισε ότι η θέση του Λονδίνου για τη Γροιλανδία είναι «μη διαπραγματεύσιμη», καλώντας ωστόσο σε αποφυγή κλιμάκωσης. Οι απειλές Τραμπ θέτουν πλέον εν αμφιβόλω και τις πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες ΗΠΑ–Ε.Ε. και ΗΠΑ–Βρετανίας, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εξετάζει το πάγωμα της σχετικής διαδικασίας.

Χαρακτηριστικό της έντασης είναι ότι γερμανός βουλευτής έθεσε ακόμη και το ενδεχόμενο μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου που φιλοξενείται φέτος στις ΗΠΑ, ως «έσχατο μέτρο» πίεσης προς τον αμερικανό πρόεδρο.

Γερμανική βιομηχανία σε συναγερμό

Εξάλλου, η γερμανική βιομηχανία αντέδρασε έντονα, προειδοποιώντας ότι οι απειλές δασμών θα πλήξουν την ανάκαμψη της οικονομίας.

Ο πρόεδρος της VDMA (Ένωση Γερμανών Κατασκευαστών Μηχανημάτων και Εγκαταστάσεων), Μπέρτραμ Καβλάθ, προειδοποίησε ότι υποχώρηση της Ε.Ε. θα ενθαρρύνει τον Τραμπ να θέσει νέες «παράλογες απαιτήσεις».

Ο Βόλκερ Τράιερ της DIHK (Ένωση των Γερμανικών Επιμελητηρίων Βιομηχανίας και Εμπορίου) τόνισε ότι οι «πολιτικοί στόχοι συνδέονται με οικονομικές κυρώσεις με απαράδεκτο τρόπο».

Και οι δύο ζήτησαν ενιαία απάντηση της Ε.Ε., ενδεχομένως μέσω του «Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού», που επιτρέπει αντίμετρα κατά τρίτων χωρών που πιέζουν τα κράτη μέλη.

Το κόστος των δασμών για Volkswagen, Mercedes και BASF

Οι δασμοί επηρεάζουν ήδη τη γερμανική βιομηχανία:

  • Η Volkswagen εκτιμά κόστος έως 5 δισ. ευρώ για το 2025.
  • Άλλοι μεγάλοι κατασκευαστές, όπως Mercedes-Benz, Porsche και η χημική BASF, έχουν επίσης υποστεί ζημιές.

Το συνδικάτο IG Metall προειδοποίησε ότι η περαιτέρω αύξηση δασμών, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάκαμψη της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης. «Αυτό το είδος αμερικανικής εμπορικής πολιτικής δε δημιουργεί νικητές. Βλάπτει καταναλωτές, εργαζόμενους και εταιρείες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού», δήλωσε ο Θόρστεν Γκρόγκερ.