Στις 13 του περασμένου Δεκέμβρη άρχισε να προβάλλεται στην κινεζική τηλεόραση μια εξαιρετική σειρά που ρίχνει φως σε μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της κινεζικής ιστορίας στον 20ο αιώνα.

Η σειρά, που αποτελείται από 20 επεισόδια, στην ασιατική αγορά έχει τίτλο «Μονάδα 731», ενώ στη Δύση προβάλλεται με τον τίτλο «Η απανθρωπιά του ανθρώπου προς τον άνθρωπο», που αποτελεί στίχο στο περίφημο ποίημα του εθνικού ποιητή της Σκωτίας Ρόμπερτ Μπέρνς «Ο άνθρωπος πλάστηκε για να θρηνεί».

Αντικείμενο της σειράς είναι οι φρικαλεότητες στις οποίες επιδόθηκε η Μονάδα 731 του Ιαπωνικού Αυτοκρατορικού Στρατού στη Μαντζουρία κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου εστιάζοντας στα πειράματα σε ανθρώπους, στις μαζικές δολοφονίες αμάχων και στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Η σειρά διαδραματίζεται σε δύο χρονικές περιόδους. Η πρώτη είναι στην εποχή της κατοχής, όπου μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες παρουσιάζονται τα απάνθρωπα πειράματα, η εξάπλωση της πανώλης σε διάφορες περιοχές που οφείλονταν σε λάθη των ερευνητών που έπαιρναν μέρος σε αυτά, στις αυτοκτονίες κρατουμένων και στη συστημική βαρβαρότητα που ήταν ο κοινός παρονομαστής σε όλα όσα επιδίδονταν η Μονάδα 731.

Η δεύτερη περίοδος αναφέρεται στη σύγχρονη εποχή και στις προσπάθειες ενός υπαλλήλου του Μουσείου Εγκλημάτων της Μονάδας 731 στην πόλη Χαρμπίν να ανακαλύψει αρχεία και ιστορικά ντοκουμέντα για ένα έγκλημα, για το οποίο ακόμα και σήμερα ελάχιστοι άνθρωποι στη Δύση γνωρίζουν γι’ αυτό.

Εξαιρετική παραγωγή

Χωρίς αμφιβολία η σειρά είναι μια από τις καλύτερες που προβλήθηκαν παγκοσμίως μέσα στο 2025. Η παραγωγή είναι εξαιρετική σε όλα τα επίπεδα: σκηνοθεσία, σενάριο, ερμηνείες, φωτογραφία και ηχοληψία είναι επιπέδου κινηματογραφικής ταινίας, γεγονός που έχει σαν αποτέλεσμα, παρά το δύσκολο και πολύ «βαρύ» θέμα, να σε κάνει να θέλεις να την δεις ολόκληρη σε ένα βράδυ.

Οι δημιουργοί της σειράς, με αρχηγό τον σκηνοθέτη Λάο Σουάν, που είναι ταυτόχρονα και ένας από τους δύο σεναριογράφους, απέφυγαν με επιτυχία να προσπεράσουν τον σκόπελο του μαύρου – άσπρου, καταφέρνοντας να αφηγηθούν μια ιστορία όπου κατακτητές και κατακτημένοι, θύτες και θύματα πληρώνουν εξίσου το βαρύ τίμημα τού να έχουν πιαστεί στα γρανάζια του πολέμου, όπου ο άνθρωπος χάνει την ανθρωπιά του, τη συνείδησή του και την ψυχή του.

Η αφήγηση είναι συγκρατημένη χωρίς υπερβολικά εφέ. Οι ερμηνείες των ηθοποιών είναι η μία καλύτερη από την άλλη, αιχμαλωτίζοντας το ενδιαφέρον του θεατή χωρίς να καταφεύγουν σε φθηνές μελοδραματικές εξάρσεις. Αρκετοί από τους πρωταγωνιστές χρειάστηκαν να μάθουν άψογα ιαπωνικά προκειμένου να ερμηνεύσουν ρόλους Ιαπώνων, ενώ πολλοί από αυτούς ανέφεραν σε συνεντεύξεις τους τις επιπτώσεις που είχε στην ψυχολογία τους η ερμηνεία των ρόλων τους.

Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Μάιο του 2025 και η σειρά προβλήθηκε στις τηλεοπτικές οθόνες τον Δεκέμβριο, γεγονός εξαιρετικά σπάνιο για κινεζική παραγωγή τέτοιων διαστάσεων. Να σημειωθεί ότι μερικά από τα επεισόδια είναι διαρκείας που φτάνουν ακόμα και τα 80 λεπτά. Ο διευθυντής του Μουσείου συμμετείχε ως ιστορικός σύμβουλος σε όλη τη διαδικασία.

Αν ενδιαφέρεται κάποιος η σειρά διατίθεται στο YouTube με αγγλικούς υπότιτλους, που όμως δεν είναι ιδιαίτερα υψηλής ποιότητας. Σε κάθε περίπτωση αξίζει κανείς να την παρακολουθήσει.

Μονάδα 731

Η Μονάδα 731 ήταν η πιο γνωστή μονάδα βιολογικού και χημικού πολέμου του ιαπωνικού στρατού. Λειτουργούσε από το 1936 έως το 1945, με κύρια βάση την περιοχή Πινγκφάνγκ, κοντά στην πόλη Χαρμπίν της Μαντζουρίας (στη βορειοανατολική Κίνα, τότε υπό ιαπωνική κατοχή). Στις εγκαταστάσεις της μονάδας οι «ερευνητές» έπαιρναν μέρος στην ανάπτυξη βιολογικών και χημικών όπλων. Διοικητής ήταν ο Σίρο ‘Ισι μικροβιολόγος και λοχαγός, που κάποια στιγμή έγινε και αντιστράτηγος.

Οι «ερευνητές» επιδίδονταν πολλές φορές σε ανατομές ζωντανών ανθρώπων, χωρίς αναισθησία. Επίσης μόλυναν τα θύματά τους με θανατηφόρους παθογόνους οργανισμούς για να μελετήσουν ασθένειες όπως πανώλη, χολέρα, τύφο, σύφιλη, φυματίωση, εγκεφαλίτιδα και άλλες.

Σε πολλές περιπτώσεις εξέθεταν τα χέρια και τα πόδια των ανθρώπων σε χαμηλές θερμοκρασίες για να μελετήσουν τις επιπτώσεις των κρυοπαγημάτων και της γάγγραινας. Επίσης υπέβαλαν τα θύματά τους σε ακρωτηριασμούς, δοκιμές υψηλής πίεσης, ηλεκτροπληξία, έκθεση σε δηλητηριώδη αέρια, ενώ δεν δίσταζαν να κάνουν πειράματα σε γυναίκες που κυοφορούσαν και σε έμβρυα.

Τα θύματα τα αποκαλούσαν «maruta» (κούτσουρα) και ήταν κυρίως Κινέζοι (πολιτικοί κρατούμενοι, απλοί χωρικοί, παιδιά), Ρώσοι, Μογγόλοι, Κορεάτες, καθώς και μερικοί δυτικοί αιχμάλωτοι πολέμου. Ακόμα και σήμερα δεν υπάρχει ακριβής υπολογισμός του αριθμού των θυμάτων, αν και πολλοί μελετητές αναφέρουν ότι ξεπερνούν τις 10.000. Επίσης υπολογίζεται ότι η απελευθέρωση βακτηρίων σε μικρές πόλεις και χωριά της Μαντζουρίας είχε σαν αποτέλεσμα τον φριχτό θάνατο περίπου 500.000 αμάχων.

Λίγο πριν το τέλος του πολέμου και την ήττα της Ιαπωνίας, οι εγκαταστάσεις της Μονάδας 731 βομβαρδίστηκαν από τους ίδιους τους Ιάπωνες, σε μια προσπάθεια να αποκρύψουν τις θηριωδίες.

Αμνηστία

Οι ΗΠΑ έδωσαν αμνηστία στους περισσότερους επιστήμονες, συμπεριλαμβανομένου και του Σίρο ‘Ισι με αντάλλαγμα τα δεδομένα των πειραμάτων, που θεωρήθηκαν χρήσιμα για το αμερικανικό πρόγραμμα βιολογικών όπλων. Κανείς από τους επιστήμονες αυτούς δεν πέρασε από δίκη, όπως έγινε με τους Ναζί που δικάστηκαν μετά το τέλος του πολέμου. Η Ιαπωνία ακόμα και σήμερα αρνείται να αναγνωρίσει επίσημα το πραγματικό μέγεθος των εγκλημάτων στα οποία επιδόθηκε ο ιαπωνικός στρατός.

Σήμερα λειτουργεί στην πόλη Χαρμπίν το «Μουσείο Εγκλημάτων Πολέμου της Μονάδας 731», ένα από τα πιο συγκλονιστικά μουσεία παγκοσμίως με εκθέματα, φωτογραφίες και ιστορικά ντοκουμέντα.

Πριν λίγο καιρό η Ρωσία παρέδωσε στην Κίνα νέο ιστορικό υλικό για τις δραστηριότητες της Μονάδας 731, στο οποίο περιλαμβάνονται ντοκουμέντα, ομολογίες και αρχεία από τη δίκη για τα εγκλήματα πολέμου που έγινε το 1949 στο Καμπαρόβσκ της Ρωσίας.