Ωφελούνται οι επιχειρήσεις αν έχουν γυναίκες σε καίριες θέσεις;

ρεις καθηγητές αποπειρώνται να απαντήσουν στο ερώτημα «κατά πόσο η συμμετοχή

Τρεις καθηγητές αποπειρώνται να απαντήσουν στο ερώτημα «κατά πόσο η συμμετοχή των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια βελτιώνει τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις των επιχειρήσεων».

Σε άρθρο τους η κυρία Amelie Charles, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Audencia Nantes School of Management, ο κ. Etienne Redor, αναπληρωτής καθηγητής της ίδιας σχολής, και ο έλληνας καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης και της Γαλλικής Σχολής κ. Κωνσταντίνος Ζοπουνίδης γράφουν:
Το θέμα της συμμετοχής των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια επιχειρήσεων δημιουργεί από μόνο του μια αμφιλεγόμενη κατάσταση, η οποία έχει και συμμάχους αλλά και εχθρούς. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, σε θεωρητικό και εμπειρικό επίπεδο υπάρχουν επιχειρήματα υπέρ αλλά και εναντίον της συμμετοχής τους.
Τα υπέρ

Η βιβλιογραφία σε θεωρητικό επίπεδο αναφέρει τα ακόλουθα θετικά επιχειρήματα:
1. Πρόσβαση σε πολύτιμες πηγές και σχέσεις.
2. Καθοδήγηση και προώθηση γυναικείων θεμάτων στην επιχείρηση.
3. Αύξηση της δημιουργίας και της καινοτομίας σε επιχειρηματικό επίπεδο.
4. Υψηλό επίπεδο ανεξαρτησίας.
5. Θετική επίδραση στη συμπεριφορά των ανδρών στελεχών στο διοικητικό συμβούλιο.


Τα κατά

Τα επιχειρήματα εναντίον της συμμετοχής των γυναικών στο ΔΣ είναι τα ακόλουθα:
1. Δημιουργία προβλημάτων ολοκλήρωσης και ενσωμάτωσης στη λήψη αποφάσεων.
2. Δημιουργία προβλημάτων επικοινωνίας σε διάφορα επίπεδα διοίκησης της επιχείρησης.
3. Αργοπορία στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων στρατηγικού χαρακτήρα.
Επειδή η θεωρητική προσέγγιση δεν κατάφερε να προσφέρει ένα καθαρό πλαίσιο θετικής ή αρνητικής επίδρασης της συμμετοχής των γυναικών στο ΔΣ της επιχείρησης με στόχο τη βελτίωση του μάνατζμεντ και των χρηματοοικονομικών επιδόσεων, οι συγγραφείς στράφηκαν σε εμπειρικό επίπεδο με την εφαρμογή μεθόδων ποσοτικών και εν γένει στατιστικών.


Εμπειρική προσέγγιση

Αρκετές εμπειρικές μελέτες πραγματοποιήθηκαν στο πρόσφατο παρελθόν για να μετρήσουν την επίδραση της συμμετοχής των γυναικών στο ΔΣ και τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις των επιχειρήσεων.
Οι συγγραφείς Charles και Redor συγκέντρωσαν 24 ερευνητικές εργασίες οι οποίες δημοσιεύθηκαν σε έγκριτα περιοδικά («Ιmpact Factor»).
Εφαρμόστηκε η μέθοδος της μετα-ανάλυσης, μια στατιστική προσέγγιση η οποία εξετάζει τη διεθνή βιβλιογραφία και δίνει μια αναλυτική και περιεκτική εικόνα της επίδρασης της συμμετοχής των γυναικών στις χρηματοοικονομικές επιδόσεις των επιχειρήσεων.
Χρησιμοποιήθηκαν δύο ειδών μεταβλητές για τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις. Πρώτον, οι λογιστικές μετρήσεις των επιδόσεων όπως:
l Απόδοση των πωλήσεων (Return On Sales), απόδοση του ενεργητικού (Return On Assets), χρηματοοικονομική αποδοτικότητα (Return On Equity), καθαρό περιθώριο κέρδους (Profit margin on sales), καθαρά κέρδη μετά φόρους/καθαρό ενεργητικό, καθαρές πωλήσεις/ίδια κεφάλαια κ.ά.
Επίσης αξιοποιήθηκαν οι μεταβλητές επιδόσεων που βασίζονται σε δεδομένα της αγοράς (market-based performance):
l Tobin’s Q, η οποία δεν δείχνει μόνο την τωρινή κατάσταση της επιχείρησης αλλά και το δυναμικό ανάπτυξής της στο μέλλον, αύξηση της τιμής της μετοχής, συνολική απόδοση ανά μετοχή κ.τ.λ.
Τα αποτελέσματα από τη μελέτη των γάλλων συγγραφέων δείχνουν ότι στις 9 από τις 24 μελέτες υπάρχει θετική συσχέτιση ανάμεσα στη συμμετοχή των γυναικών στο ΔΣ και στις χρηματοοικονομικές επιδόσεις, 4 στις 24 δείχνουν αρνητική συσχέτιση και οι υπόλοιπες 11 καμία συσχέτιση.
Αναλύοντας τα αποτελέσματα σε επίπεδο περιοχών – Ευρώπη, ΗΠΑ, Αυστραλία – βρέθηκε ότι μόνο στην Ευρώπη υπάρχει μια συσχέτιση (partial correlation coefficient 0,18) η οποία αντιπροσωπεύει μια μέτρια επίδραση της γυναικείας συμμετοχής στις χρηματοοικονομικές επιδόσεις. Η θετική αυτή επίδραση στην περίπτωση της Ευρώπης εξηγείται από τις διαφορές που υπάρχουν σε νομικό και επίπεδο κουλτούρας σε σχέση με τις άλλες περιοχές του κόσμου. Αυτό σημαίνει ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ο νομοθέτης πιέζει προς τη δημιουργία νομικού πλαισίου ενθάρρυνσης της συμμετοχής γυναικών σε ΔΣ επιχειρήσεων.
Στις άλλες χώρες εκτός Ευρώπης (ΗΠΑ και Αυστραλία) η εταιρική διακυβέρνηση στηρίζεται περισσότερο σε συνθήκες συστημάτων -αγοράς (market based system of corporate governance) που δεν ενθαρρύνουν την ενσωμάτωση γυναικών σε ΔΣ.


Μελλοντικοί άξονες έρευνας

Η μέχρι στιγμής εμπειρική έρευνα δείχνει ότι υπάρχει χώρος για περαιτέρω ανάπτυξη εργαλείων μεθοδολογικής εξέτασης της σχέσης γυναικείας συμμετοχής σε ΔΣ και χρηματοοικονομικών επιδόσεων. Σε ένα πρώτο επίπεδο είναι δυνατόν, αντί να εξετάσουμε αν η γυναικεία συμμετοχή επηρεάζει ή όχι τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις, να επιχειρήσουμε να προσδιορίσουμε τους παράγοντες εκείνους που επηρεάζουν περισσότερο την επίδραση της συμμετοχής στις χρηματοοικονομικές επιδόσεις. Με άλλα λόγια, το θέμα είναι ποια είναι τα γυναικεία χαρακτηριστικά που επηρεάζουν την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων.
Μαθηματικά εργαλεία όπως η ανάλυση δεδομένων (ανάλυση σε κύριες συνιστώσες, διακριτική ανάλυση) αλλά και η πολυκριτήρια ανάλυση αποφάσεων μπορούν να μας βοηθήσουν στον προσδιορισμό αυτών των χαρακτηριστικών. Επιπλέον, έρευνες μπορούν να πραγματοποιηθούν σε διάφορους τομείς – δραστηριότητες της οικονομίας ώστε να δειχθεί και η διαφορετικότητα των κλάδων παραγωγής – υπηρεσιών.
Το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών στο ΔΣ μπορεί να παίξει και αυτό έναν ρόλο στις μελλοντικές έρευνες.
Επίσης το μέγεθος των επιχειρήσεων – μικρές, μεσαίες, μεγάλες – και το ιδιοκτησιακό καθεστώς – δημόσιες, ιδιωτικές – μπορούν να καθορίσουν τη σχέση της γυναικείας συμμετοχής με τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις.
Το Εργαστήριο Συστημάτων Χρηματοοικονομικής Διοίκησης του Πολυτεχνείου Κρήτης και το Κέντρο Χρηματοοικονομικής Διοίκησης και Διαχείρισης Κινδύνων της Audencia Nantes School of Management έχουν ήδη ξεκινήσει τη συνεργασία μελέτης όλων αυτών των μελλοντικών αξόνων έρευνας του θέματος της γυναικείας συμμετοχής σε ΔΣ επιχειρήσεων.

HeliosPlus

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk