Περισσότερα από δέκα χρόνια μετά την ίδρυση της CREAID, η Μαρίνα Βερνίκου επιστρέφει στον Θόλο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος με την όγδοη φιλανθρωπική δράση της, αυτή τη φορά υπό τον φορτισμένο τίτλο «ÉROS». Από την πρώτη δημοπρασία με τις διακόσιες χειροποίητες tote bags, μέχρι τη φετινή διοργάνωση που συγκεντρώνει έργα ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών για το αντικαρκινικό τμήμα του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού», η ιδρύτρια της οργάνωσης παραμένει συνεπής σε μια απλή, σχεδόν πεισματική πεποίθηση: ότι η τέχνη μπορεί, και οφείλει, να μεταφράζεται σε πράξη φροντίδας. Λίγο πριν από την εκδήλωση (η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 6 Μαΐου), μιλάει για τη διαδρομή, τον έρωτα ως έννοια και το επόμενο στοίχημα.
Η όγδοη φιλανθρωπική δράση της CREAID φέρει τον τίτλο «ÉROS». Τι σας ώθησε να επιλέξετε αυτή ακριβώς τη λέξη ως άξονα της φετινής διοργάνωσης και πώς σχετίζεται με τον φιλανθρωπικό πυρήνα της CREAID;
«Κάθε χρόνο προσπαθούμε η έκθεσή μας να έχει κάτι που να μπορεί πραγματικά να ενδιαφέρει, να αγγίξει και να φέρει τον κόσμο πιο κοντά στη δράση της CREAID. Φέτος, αισθανθήκαμε ότι ο έρωτας είναι το θέμα που μπορεί να δημιουργήσει αυτή τη σύνδεση με το κοινό και να το προσελκύσει. Είναι κάτι διαχρονικό, πανανθρώπινο και πολύ άμεσο συναισθηματικά, οπότε θεωρήσαμε ότι θα είχε απήχηση σε όλον τον κόσμο. Επίσης, μας ενδιέφερε πολύ να δούμε πώς διαφορετικοί καλλιτέχνες θα προσεγγίσουν την ίδια έννοια. Παράλληλα, θεωρώ ότι η ίδια η προσφορά έχει μέσα της μια μορφή αγάπης και σύνδεσης με τον άλλον άνθρωπο. Αυτό βρίσκεται και στον πυρήνα της CREAID από την πρώτη ημέρα δημιουργίας της. Η ανάγκη να προσφέρουμε, να στεκόμαστε δίπλα σε παιδιά που μας χρειάζονται και να δημιουργούμε κάτι με ουσιαστικό αντίκτυπο είναι η σκέψη πάνω στην οποία χτίστηκε η CREAID και συνεχίζει να την καθοδηγεί μέχρι σήμερα».
Φωτογραφία Γιώργος Κατσανάκης
Σε μια εποχή που η λέξη «έρωτας» έχει σχεδόν εξαντληθεί από την υπερβολική χρήση της, ποια νέα ανάγνωση του όρου θα ήθελε η έκθεση να προτείνει στο κοινό;
«Νομίζω ότι σήμερα πολλές φορές μένουμε περισσότερο στην εικόνα και λιγότερο στην ουσία των συναισθημάτων. Ο έρωτας είναι μια λέξη που τη χρησιμοποιούμε συνέχεια, αλλά στην πραγματικότητα σημαίνει κάτι διαφορετικό για τον κάθε άνθρωπο. Αυτό που μας ενδιέφερε αυτή τη φορά ήταν να δώσουμε χώρο σε πολύ διαφορετικές προσεγγίσεις του ίδιου θέματος. Κάποιοι καλλιτέχνες είδαν τον έρωτα πιο ρομαντικά, άλλοι πιο σκοτεινά, άλλοι μέσα από τη μνήμη, την απώλεια ή την επιθυμία. Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της έκθεσης, να βλέπεις τόσο διαφορετικές εκδοχές του ίδιου συναισθήματος να συνυπάρχουν μέσα στον ίδιο χώρο».
Τι είδους έργα θα συναντήσουμε φέτος στον Θόλο του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος και υπάρχει κάποιο που σας συγκίνησε περισσότερο στη διαδικασία συγκέντρωσής τους;
«Η φετινή έκθεση περιλαμβάνει ζωγραφική, γλυπτική, φωτογραφία και collectible jewellery από καλλιτέχνες και δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Υπάρχει πολύ μεγάλη ποικιλία ως προς τις αισθητικές και τις προσεγγίσεις, κάτι που κάνει τη διοργάνωση αυτής της χρονιάς ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
Είναι η πρώτη φορά που η CREAID ακολουθεί μια τόσο ξεκάθαρη θεματική κατεύθυνση και αυτό είχε μεγάλο ενδιαφέρον και για εμάς στη διαδικασία συγκέντρωσης των έργων. Με την Κωνσταντίνα Καλύβα, Director της CREAID και curator της έκθεσης, μας συγκίνησε πολύ η ανταπόκριση των καλλιτεχνών και το πόσο προσωπικά προσέγγισαν την έννοια του έρωτα και της αγάπης.
Δυσκολεύομαι πραγματικά να ξεχωρίσω κάποιο έργο. Πίσω από κάθε συμμετοχή υπάρχει γενναιοδωρία, εμπιστοσύνη και μια αληθινή διάθεση προσφοράς προς τον σκοπό της CREAID».
Φωτογραφία Γιώργος Κατσανάκης
Η 7η δημοπρασία, «Masters of Interior», είχε ξεκάθαρο άξονα το interior design. Πώς διαφοροποιείται η «ÉROS» από τις προηγούμενες διοργανώσεις ως προς τη θεματολογία, την επιλογή καλλιτεχνών και τη μορφή της παρουσίασης;
«Η φετινή έκθεση “ÉROS” έχει πιο συναισθηματικό χαρακτήρα. Στο “Masters of Interior” το επίκεντρο ήταν το design και η σχέση της τέχνης με τον χώρο και το αντικείμενο. Αυτή τη φορά το ενδιαφέρον μετατοπίστηκε περισσότερο στο συναίσθημα και στην ανθρώπινη εμπειρία.
Η ίδια η θεματική μάς οδήγησε και σε διαφορετικές επιλογές καλλιτεχνών και έργων. Υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία ως προς την έκφραση και πολύ διαφορετικές αισθητικές μεταξύ τους, κάτι που δίνει στην έκθεση του 2026 μια ιδιαίτερη ενέργεια».
Τα έσοδα κατευθύνονται και πάλι στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Μέσα από αυτή τη μακροχρόνια σχέση, ποια εικόνα ή στιγμή σάς συγκινεί περισσότερο;
«Κάθε φορά που επισκεπτόμαστε το νοσοκομείο και μιλάμε με τους γιατρούς και το προσωπικό, αισθανόμαστε βαθιά συγκίνηση ακούγοντας πόσο ουσιαστικά αξιοποιείται ο εξοπλισμός που έχει αποκτηθεί μέσα από την CREAID όλα αυτά τα χρόνια. Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να βλέπουμε ότι αυτή η προσπάθεια διευκολύνει πραγματικά το έργο τους και συμβάλλει ουσιαστικά στην καθημερινή φροντίδα και στη διαχείριση τόσο σοβαρών περιστατικών.
Από το 2015 μέχρι σήμερα, μέσα από τις δράσεις μας, έχουν συγκεντρωθεί πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ για νοσοκομεία και οργανισμούς. Το πιο σημαντικό όμως είναι να γνωρίζουμε ότι αυτή η προσφορά μεταφράζεται σε πραγματική βοήθεια και σε καλύτερες συνθήκες για τα παιδιά και τις οικογένειές τους».
Ιδρύσατε την CREAID το 2015 με μια ιδέα απλή και τολμηρή: «Create to Aid». Oταν κοιτάτε πίσω, ποιο στοιχείο αυτού του αρχικού ορισμού έχει αλλάξει μέσα σας και ποιο έχει μείνει ακλόνητο;
«Αυτό που παραμένει ακριβώς ίδιο είναι η ανάγκη προσφοράς. Η ιδέα της CREAID γεννήθηκε από μια πολύ προσωπική πεποίθηση ότι η δημιουργικότητα μπορεί να έχει ουσιαστικό κοινωνικό αντίκτυπο και από μια δική μου ανάγκη να βοηθήσω παιδιά που έχουν ανάγκη τη φροντίδα και την υποστήριξή μας.
Μεγάλωσα σε ένα περιβάλλον όπου η έννοια της αλληλεγγύης υπήρχε φυσικά μέσα στην καθημερινότητα και αυτό με διαμόρφωσε βαθιά. Eμαθα από πολύ νωρίς ότι ακόμη και μια μικρή πράξη μπορεί να αποκτήσει μεγάλη σημασία για κάποιον άλλον.
Με τα χρόνια μεγάλωσε η ευθύνη, μεγάλωσαν και οι απαιτήσεις, αλλά αυτό που εξελίχθηκε περισσότερο είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνομαι τη δύναμη της συλλογικότητας. Η CREAID ξεκίνησε σαν μια ιδέα, αλλά σήμερα βλέπω πόσοι άνθρωποι ενώνονται γύρω από έναν κοινό σκοπό, καλλιτέχνες, συλλέκτες, χορηγοί, φίλοι και εθελοντές. Και αυτό είναι ίσως το πιο συγκινητικό κομμάτι της διαδρομής».
Φωτογραφία Γιώργος Κατσανάκης
Η ανταπόκριση της καλλιτεχνικής κοινότητας, τόσο της ελληνικής όσο και της διεθνούς, έχει κάτι το εντυπωσιακό. Πώς εξηγείτε αυτή τη γενναιοδωρία;
«Με συγκινεί βαθιά αυτή η ανταπόκριση όλα αυτά τα χρόνια. Νομίζω ότι οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται όταν κάτι γίνεται με αλήθεια και πραγματική πρόθεση προσφοράς, ιδιαίτερα όταν αφορά παιδιά που δίνουν μάχη για τη ζωή τους. Για όλους μας αυτά τα παιδιά είναι πραγματικοί ήρωες και αισθανόμαστε πολύ μικροί μπροστά στη δύναμη και την αξιοπρέπειά τους. Οταν λοιπόν υπάρχει η δυνατότητα να βοηθήσουμε έστω και λίγο, αυτή η δυνατότητα αποκτά πολύ μεγάλη σημασία για όλους μας.
Οι καλλιτέχνες προσφέρουν ένα κομμάτι του εαυτού τους μέσα από το έργο τους και αυτό έχει τεράστια σημασία για εμάς. Υπάρχει μια πολύ όμορφη αίσθηση κοινότητας γύρω από την CREAID και θεωρώ ότι αυτός είναι ο λόγος που τόσοι άνθρωποι συνεχίζουν να την αγκαλιάζουν».
Υπάρχει κάποια δράση της CREAID που σας δίδαξε κάτι καθοριστικό;
«Κάθε διοργάνωση με έχει διδάξει κάτι διαφορετικό, αλλά ίσως αυτό που έχω καταλάβει περισσότερο είναι πόσα μπορούν να συμβούν όταν πολλοί άνθρωποι ενώνονται γύρω από έναν κοινό σκοπό.
Τίποτα από όσα έχουμε πετύχει δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς τους καλλιτέχνες, τους χορηγούς, τους συνεργάτες, τους εθελοντές και όλους όσοι στηρίζουν την CREAID όλα αυτά τα χρόνια».
Η θάλασσα είναι το θέμα στο οποίο επιστρέφετε ξανά και ξανά εδώ και δεκαετίες. Τι συνεχίζει να σας αποκαλύπτεται μέσα από αυτή;
«Η θάλασσα είναι κάτι πολύ προσωπικό για εμένα. Μεγάλωσα δίπλα της και αισθάνομαι ότι αποτελεί μέρος της ταυτότητάς μου. Είναι το μέρος όπου νιώθω πιο ήρεμη, πιο ελεύθερη και πιο συνδεδεμένη με τον εαυτό μου.
Αυτό που συνεχίζει να με συναρπάζει είναι ότι δεν είναι ποτέ ίδια. Το φως, η κίνηση και η αίσθηση που σου δίνει αλλάζουν συνεχώς. Και ίσως γι’ αυτό δεν σταματώ ποτέ να τη φωτογραφίζω».
Eχετε ταξιδέψει σε πάνω από 120 χώρες και είστε η πρώτη Ελληνίδα που έφθασε στον Βόρειο Πόλο. Σε ποιον βαθμό το ταξίδι καθορίζει τη ματιά ενός φωτογράφου;
«Το ταξίδι επηρεάζει βαθιά τη ματιά ενός φωτογράφου γιατί σε μαθαίνει να παρατηρείς. Oταν βρίσκεσαι συνεχώς σε διαφορετικά περιβάλλοντα, ανάμεσα σε ανθρώπους με άλλες κουλτούρες, αρχίζεις να βλέπεις τον κόσμο με μεγαλύτερη ευαισθησία και προσοχή στη λεπτομέρεια.
Για εμένα, κάθε ταξίδι αφήνει κάτι πολύ προσωπικό πίσω του. Μπορεί να είναι ένα τοπίο, μια συνάντηση ή ακόμα και μια μικρή καθημερινή στιγμή που μένει χαραγμένη μέσα σου και τελικά επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπεις και φωτογραφίζεις τα πράγματα. Παρ’ όλα αυτά, όσο κι αν ταξιδεύω, η Ελλάδα παραμένει για εμένα το πιο ξεχωριστό μέρος του κόσμου. Το φως, η θάλασσα και η απίστευτη ποικιλομορφία του ελληνικού τοπίου είναι κάτι που συνεχίζει να με εμπνέει βαθιά και να με εξελίσσει διαρκώς ως φωτογράφο».
Από την αναλογική SLR του πατέρα σας μέχρι το drone, η τεχνολογία έχει αλλάξει ριζικά τη φωτογραφία. Υπάρχει κάτι από την παλιά πρακτική που σας λείπει;
«Μου λείπει ίσως λίγο η αναμονή και η αίσθηση της διαδικασίας. Το γεγονός ότι παλαιότερα κάθε φωτογραφία είχε μεγαλύτερη βαρύτητα και περισσότερη προσμονή μέχρι να δεις το αποτέλεσμα.
Παρ’ όλα αυτά, θεωρώ ότι κάθε εποχή έχει τα δικά της εργαλεία και τις δικές της δυνατότητες. Αυτό που παραμένει ίδιο είναι το βλέμμα και το συναίσθημα πίσω από την εικόνα».
Συνδυάζετε πολλούς ρόλους – φωτογράφος, επιχειρηματίας, ακτιβίστρια, μητέρα. Πώς ισορροπείτε ανάμεσα σε όλες αυτές τις ιδιότητες;
«Δεν ξέρω αν υπάρχει πραγματική ισορροπία. Προσπαθώ να δίνω τον καλύτερό μου εαυτό σε ό,τι κάνω και να παραμένω παρούσα στις στιγμές που έχουν σημασία. Τον τελευταίο καιρό είμαι πολύ ενεργή και στο επιχειρηματικό κομμάτι, ιδιαίτερα μετά τη μετάβαση του Marina Vernicos Store από το online περιβάλλον σε φυσικό κατάστημα στο κέντρο της Αθήνας. Είναι κάτι στο οποίο έχω αφιερώσει πολύ χρόνο και ενέργεια και απολαμβάνω πραγματικά την καθημερινή επαφή με τον κόσμο που έρχεται να γνωρίσει από κοντά τη συλλογή και τη συνολική αισθητική ταυτότητα του brand. Παράλληλα, ετοιμάζουμε και το Marina Vernicos Gallery, ένα νέο δημιουργικό βήμα που με ενθουσιάζει πολύ.
Ωστόσο, από όλους τους ρόλους της ζωής μου, η μητρότητα είναι μακράν ο σημαντικότερος. Τα παιδιά μου είναι πάντα το κέντρο μου και η μεγαλύτερή μου δύναμη».
Τι κοιτάτε, τι διαβάζετε, τι ακούτε αυτή την εποχή; Υπάρχει κάποιος άνθρωπος ή καλλιτέχνης που σας απασχολεί ιδιαίτερα;
«Η έμπνευσή μου έρχεται περισσότερο μέσα από εικόνες, μέρη και στιγμές της καθημερινότητας παρά από κάτι πολύ συγκεκριμένο. Πάντα επιστρέφω στη φύση, στη θάλασσα, στα ταξίδια και στη φωτογραφία για να νιώσω δημιουργικά γεμάτη.
Με εμπνέουν άνθρωποι που έχουν αλήθεια, ευαισθησία και συνέπεια σε αυτό που κάνουν, καθώς και έργα που διατηρούν μια αίσθηση απλότητας και ουσίας χωρίς υπερβολή ή επιτήδευση».
Μεγαλώσατε σε μια οικογένεια με ισχυρή δημόσια παρουσία και κοινωνική δράση. Πώς φιλτράρατε αυτή την κληρονομιά ώστε να βρείτε τη δική σας γλώσσα προσφοράς;
«Η προσφορά ήταν κάτι που υπήρχε πολύ φυσικά μέσα στη ζωή μου, από τα πρώτα πράγματα που θυμάμαι ως παιδί. Μεγάλωσα βλέποντας τις γιαγιάδες μου αλλά και τους γονείς μου να βοηθούν ανθρώπους με ανιδιοτέλεια και διακριτικότητα, χωρίς ποτέ να το αντιμετωπίζουν σαν κάτι ιδιαίτερο. Ηταν απλώς μέρος της καθημερινότητάς τους.
Τα παιδιά λειτουργούν πολύ μιμητικά, οπότε πιστεύω πως αυτό το “μικρόβιο” της προσφοράς πέρασε μέσα μου με έναν απολύτως αβίαστο τρόπο. Δεν ήταν κάτι που χρειάστηκε ποτέ να σκεφτώ ιδιαίτερα. Με τα χρόνια, αισθάνθηκα την ανάγκη να δώσω και εγώ τη δική μου προσωπική ταυτότητα σε αυτό. Μέσα από την τέχνη, τη φωτογραφία και τελικά μέσα από την CREAID βρήκα έναν τρόπο να ενώσω τη δημιουργικότητα με την κοινωνική προσφορά, με έναν τρόπο που με εκφράζει πραγματικά».
Αν φανταζόσασταν την CREAID σε δέκα χρόνια από σήμερα, τι θα θέλατε να έχει κατακτήσει – και τι θα θέλατε να μην έχει χάσει ποτέ;
«Θα ήθελα να συνεχίσει να μεγαλώνει και να μπορεί να προσφέρει ακόμη περισσότερα σε ανθρώπους και ιδιαίτερα σε παιδιά που το έχουν ανάγκη.
Αυτό που εύχομαι να μη χαθεί ποτέ είναι η αίσθηση αλήθειας και ανθρώπινης σύνδεσης που υπάρχει πίσω από κάθε δράση της CREAID. Αυτό είναι, για εμένα, το πιο σημαντικό στοιχείο της».
