Καρποφορία όλο τον χρόνο…

Ονομαστοί είναι οι οπωρώνες της Πελοποννήσου αλλά και σε νησιά όπως εκείνο της Χίου. Εδώ και χρόνια τα εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, μανταρίνια, λεμόνια κ.ά.) έχουν κερδίσει τους έλληνες παραγωγούς, πολλοί εκ των οποίων για χρόνια φόρτωναν τα φορτηγά ψυγεία με αυτά και τα έστελναν στις αγορές του εξωτερικού αποκομίζοντας και το ανάλογο όφελος. Είναι μια καλλιέργεια που ευδοκιμεί σε πολλά μέρη της Ελλάδας, κυρίως παράλια, όπου το κλίμα είναι ιδανικό. Αν υπήρχε η δυνατότητα, ιδιαίτερα σε πορτοκάλια και μανταρίνια, και υπήρχαν ποικιλίες που έδιναν υπερπρώιμους και υπερόψιμους ποιοτικά αναβαθμισμένους καρπούς, τότε η περίοδος εμπορίας θα μπορούσε να επιμηκυνθεί. Με αυτό ως δεδομένο, γίνεται εύκολα αντιληπτό πόσο ευνοϊκές θα ήταν οι συνθήκες στην προώθηση των φρούτων, με άμεσα αποτελέσματα την ενίσχυση του εισοδήματος του παραγωγού και την άνοδο των εξαγωγών.

Ποικιλίες ανθεκτικές

Η προοπτική αυτή φυσικά δεν θα μπορούσε να αφήσει κανέναν ασυγκίνητο. Σε αυτό το πλαίσιο το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αναπτύσσει μια επιχείρηση προώθησης σε είδη και ποικιλίες με εξαιρετική προσαρμοστικότητα στο εδαφοκλιματικό «προφίλ» της χώρας. Με αρωγούς την έρευνα και την καινοτομία, στις οποίες επενδύει, στοχεύει να δημιουργήσει και να προωθήσει νέες ανθεκτικές σε διάφορα παθογόνα ποικιλίες δενδροκηπευτικών, μειώνοντας έτσι και το κόστος όσον αφορά τον τομέα των φυτοφαρμάκων.

Προς τον σκοπό αυτόν προωθείται η συνεργασία τοπικών φορέων και επιχειρήσεων με τα εξειδικευμένα ερευνητικά Δενδροκομικά Ινστιτούτα και Δενδροκομικούς Σταθμούς του ΕΘΙΑΓΕ, με τα πανεπιστήμια, καθώς και με τις αρμόδιες Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφερειακών Ενοτήτων (ΔΑΟΚ).

Από μανταρίνια ως ελιές

Στα μανταρινοειδή ειδικότερα προωθούνται ποικιλίες ή υβρίδια αναγνωρισμένης αξίας με υψηλή ζήτηση στις διεθνείς αγορές, τα οποία θα παράγονται σε περιοχές που ενδείκνυται η καλλιέργειά τους και υπάρχει σχετική καλλιεργική εμπειρία. Στα εξαιρετικής ποιότητας ελληνικά λεμόνια προωθούνται ποικιλίες «διπλής παραγωγής» ώστε να επιτευχθεί αύξηση της παραγωγής κυρίως κατά την καλοκαιρινή περίοδο.

Στήριξη από πλευράς πολιτείας παρέχεται επίσης και στους καλλιεργητές εσπεριδοειδών, όχι ιδιαίτερα γνωστών στο ευρύ κοινό, με αυξανόμενη όμως δυναμική στην ελληνική και στη διεθνή αγορά, όπως είναι το γκρέιπφρουτ, το κουμκουάτ, το κίτρο, το περγαμόντο και η φράπα. Οι καρποί αυτοί παρουσιάζουν εξαιρετική προσαρμοστικότητα σε αρκετές περιοχές, όπως η Πελοπόννησος και η Τροιζηνία ειδικότερα, η Κρήτη, το Νότιο Αιγαίο, η Κέρκυρα, τα Αντικύθηρα, ο Πόρος κ.ά.

Καλλιέργεια ποικιλιών που αναδεικνύουν την ποιότητα των καρπών προωθείται για τα γιγαρτόκαρπα, δηλαδή μήλα, αχλάδια, κυδώνια κ.ά. Σε αυτόν τον τομέα η Ελλάδα έχει μακρόχρονη παράδοση καλλιέργειας και παραγωγής εξαιρετικής ποιότητας προϊόντων.

Τα μήλα μπορεί να καλλιεργούνται σε πλήθος ορεινών και ημιορεινών περιοχών (Εύβοια, Αρκαδία, Φθιώτιδα, Ημαθία, Μαγνησία, Πιερία, Καρδίτσα, Καβάλα, Ροδόπη, Εβρος, ορεινή Κρήτη κ.α.) αλλά στην ορεινή Κορινθία προωθείται η ελληνική ποικιλία φιρικιού για να αντικαταστήσει παλιές φυτείες μηλιάς. Αντίστοιχα η παραδοσιακή ποικιλία της Αρκαδίας Delicious Pilafa, η οποία έχει καταχωρηθεί ως προϊόν ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ), βρίσκει πρόσφορο έδαφος στην περιοχή.

Δράσεις ανάδειξης της ποιότητας με στόχο την επέκτασή τους στις διεθνείς αγορές γίνονται και στα πυρηνόκαρπα, δηλαδή τα ροδάκινα, τα βερίκοκα, τα δαμάσκηνα, τα κεράσια, τα νεκταρίνια, τα μούσμουλα. Τόνοι ροδακίνων εξάγονται ετησίως κυρίως από τις βόρειες περιοχές της χώρας. Η Ελλάδα είναι παγκόσμια εξαγωγική δύναμη σε αυτά και με την προώθηση πρώιμων, μεσοπρώιμων και όψιμων ποικιλιών σε κατάλληλες περιοχές θα είναι δυνατή η τροφοδότηση των αγορών όλη την περίοδο εμπορίας. Η καλλιέργειά τους είναι δυνατή και σε περιοχές όπως τα νησιά του Αιγαίου και η Κρήτη, θα μπορούσε να επεκταθεί δηλαδή με ποικιλίες που θα είχαν λιγότερες απαιτήσεις στις χαμηλές θερμοκρασίες.

Αιχμή του δόρατος στα εξαγωγικά αγροτικά προϊόντα είναι το ελαιόλαδο και οι ελιές. Η ποιότητά τους είναι και το διαβατήριο στο εξωτερικό. Γι’ αυτό η προώθηση της καλλιέργειάς της σε νέες εκτάσεις –ειδικότερα στις περιοχές ΠΟΠ και ΠΓΕ –με τις προωθούμενες ελληνικές ποικιλίες θα ενισχύσει τη διεθνή παρουσία της.

Εναλλακτικές καλλιέργειες

Από κανένα πρόγραμμα δεν εξαιρείται ο κλάδος των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών. Το ίδιο ισχύει και για τις νέες εναλλακτικές και καινοτόμες καλλιέργειες (ιπποφαές, αρώνια, στέβια, γκότζι μπέρι κ.ά.) που προορίζονται για αναδιάρθρωση. Οι καλλιέργειες αυτές, και ειδικά το ιπποφαές που θεωρείται ανθεκτικό σε συνθήκες καταπόνησης και έλλειψης νερού και σε συνδυασμό με το μεγάλο εύρος θερμοκρασίας (από -40° ως 40°C) είναι ιδανικές για όλη την ελληνική επικράτεια.

Μεγάλη ζήτηση στην αγορά παρουσιάζουν και οι υποτροφικοί καρποί οι οποίοι εξασφαλίζουν ικανοποιητικό γεωργικό εισόδημα. Αλλωστε οι εγχώριες ανάγκες καλύπτονται κυρίως από εισαγωγές και αυτό φέρνει σε προνομιακή θέση τους παραγωγούς. Οι συνθήκες είναι κατάλληλες και θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν άλλες μη βιώσιμες καλλιέργειες. Ηδη προωθούνται ποικιλίες αβοκάντο σε Κρήτη, Νότιο Αιγαίο, Λακωνία, Μεσσηνία κ.α., μπανάνας σε Κρήτη, Νότιο Αιγαίο, Λακωνία, φραγκοσυκιάς σε Εύβοια, Λακωνία, Σάμο, Κρήτη, Νότιο Αιγαίο, χουρμαδιάς σε Κρήτη, Νότιο Αιγαίο, Λακωνία, Μεσσηνία, ακτινίδιου σε Θεσπρωτία, Πρέβεζα, Πιερία, Πέλλα, Ημαθία, Φθιώτιδα, Αιτωλοακαρνανία, Ξάνθη, Δράμα, Καβάλα, Λάρισα, Τρίκαλα, Μαγνησία κ.α., καθώς και άλλων μη ευρέως γνωστών, όπως το πεκάν, το μάνγκο, η τσεριμόγια, ο λωτός και το λίτσι. Συγκεκριμένες δράσεις με τη χρηματοδότηση πιλοτικών εκμεταλλεύσεων προωθεί ήδη το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Βέβαια υπάρχουν και άλλες καλλιέργειες με μεγάλη δυναμική, όπως το αμπέλι, τα κηπευτικά, τα καλλωπιστικά κ.ά.