ΠΑΡΙΣΙ ΗΠόλη του Φωτός αποτίει τιμή στην αρχαία ελληνική τέχνη με την έκθεση «Πραξιτέλης» στο Λούβρο (23/3-18/6). Αργά χθες το απόγευμα η αίθουσα Ναπολέων στην πυραμίδα του Μουσείου ήταν κατάμεστη από κόσμο, υπέρκομψες Γαλλίδες και Γάλλους. Ο υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας κ. Γιώργος Βουλγαράκης και της Γαλλίας κ. Ρενό Ντονεντιέ Ντε Βαμπρ κατέφθασαν ελαφρώς καθυστερημένοι για να τελέσουν από κοινού τα επίσημα εγκαίνια. Ο έλληνας υπουργός ξεχώριζε λόγω ύψους. Ο μόνος που τον ξεπερνούσε ήταν ο πρόεδρος του Λούβρου Ενρί Λοϊρέτ, ο οποίος και υποδέχθηκε τους επισήμους. « Το πρόσωπο της Αφροδίτης αντανακλά την ελληνική του πηγή » δήλωσε ο γάλλος υπουργός, ο οποίος μίλησε και για το ιδεώδες του κάλλους που, όπως είπε, συνοψίζει την τέχνη του Πραξιτέλη. « Η έκθεση αποτίει φόρο τιμής στην ελληνική κληρονομιά » συμπλήρωσε. Και ευχαρίστησε τη χώρα μας για τη συμμετοχή μας στη σημαντική αυτή έκθεση. « Μια ευρωπαϊκή πνοή ενώνει τις χώρες μας » σημείωσε, για να δώσει τον λόγο στον έλληνα ομόλογό του.

Γενναία πρωτοβουλία
Ο κ. Βουλγαράκης ξεκίνησε την ομιλία του στη γαλλική γλώσσα. Χαιρέτησε την πρωτοβουλία του Λούβρου να παρουσιάσει τα έργα του περίφημου γλύπτη του 4ου αι. π.Χ. « Είναι η πρώτη φορά που αυτό αποτολμάται παγκοσμίως » δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο λόγος του συνέχισε στα αγγλικά. « Συγχαίρουμε τη γενναία απόφαση του Λούβρου να εκθέσει όχι μόνο σημαντικό αριθμό γλυπτών που το ίδιο διαθέτει αλλά και να συγκεντρώσει μοναδικά έργα από μεγάλα μουσεία της Ευρώπης και φυσικά της Ελλάδας ». Ο κ. Βουλγαράκης αναφέρθηκε και στη σημασία της χρονικής συγκυρίας κατά την οποία πραγματοποιείται η έκθεση. Συμπίπτει με τις συνεχιζόμενες ακαδημαϊκές έρευνες: « Η συζήτηση για το έργο του Πραξιτέλη γίνεται επίκαιρη,αναθερμαίνει τον επιστημονικό διάλογο και βοηθάει στη γνωριμία του ευρύτερου κοινού με ένα σημαντικό μέρος της αρχαίας κλασικής γλυπτικής ».

Η ξενάγηση των υπουργών στον χώρο της εκθέσεως ήταν σύντομη όπως και οι ομιλίες τους. Στη σκοτεινή αίθουσα με το μαύρο φόντο μόνο τα αγάλματα διακρίνονταν. «Λούζονται» από διακριτικό προβολέα, που φωτίζει το καθένα ξεχωριστά.

Η έκθεση
Η έκθεση περιλαμβάνει το κατά δυνατόν μεγαλύτερο αριθμό καλλιτεχνημάτων που μας επιτρέπει να εκτιμήσουμε το σπίτι του Πραξιτέλη. Η Ελλάδα συμμετέχει με τα ακόλουθα έργα: δύο ενεπίγραφες βάσεις που φέρουν την υπογραφή του Πραξιτέλη από το Μουσείο της Αρχαίας Αγοράς, Κεφάλι της Βραυρωνίας Αρτέμιδος από το Μουσείο της Ακροπόλεως, Κεφάλι Απόλλωνος Σαυροκτόνου από το Μουσείο Μπενάκη και έξι γλυπτά από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (κεφαλή «layter», τρίπλευρη βάση χορηγικού τρίποδα, Κορμό Αφροδίτης τύπου Αrles, επιτύμβια στήλη με ανάγλυφο τύπου Μεγάλης Ηρακλειώτισσας, Πλάκα της Μαντίνειας και ένα ανάγλυφο με παράσταση νεκρόδειπνου).

Το Λούβρο συμμετέχει με σημαντικά έργα, όλα προσφάτως συντηρημένα. Τα πιο διάσημα είναι η Αφροδίτη της Κνίδου, ο Απόλλωνας Σαυροκτόνος, ο Ερωτας των Θεσπιών.

Ωστόσο το μόνο έργο του που σήμερα μπορούμε να λέμε ότι σμιλεύθηκε από τα ίδια τα χέρια του Πραξιτέλη- καθώς τα περισσότερα αποτελούν αντίγραφα- είναι το Κεφάλι της Βραυρωνίας Αφροδίτης του Μουσείου της Ακροπόλεως, και αυτό σύμφωνα με τελευταίες έρευνες.

Επιρροές
Η έκθεση φιλοδοξεί να φέρει στη μνήμη τις διάφορες εικόνες που μας κληροδότησε ο Πραξιτέλης στο πέρασμα των αιώνων ως τις μέρες μας. Φωτίζει έναν Πραξιτέλη μακριά από τα όρια της φαντασίας μας. Πλαισιώνεται από πολλές προθήκες με βιβλία, αποσπάσματα από αρχαία κείμενα και αρχαία ελληνικά νομίσματα που είναι οι μόνες αξιόπιστες ιστορικές μαρτυρίες για το πραξιτέλειο έργο. Οι περισσότερες γραπτές πηγές αναφέρονται στη σχέση του με την εταίρα Φρύνη την οποία φιλοτεχνούσε.

Αποτελείται από έξι διαφορετικά τμήματα που αντιστοιχούν σε έξι ιστορικές περιόδους: «Συνάντηση με τον Πραξιτέλη» (με έργα προερχόμενα από τη σχολή του), «Αναζήτηση του Πραξιτέλη μέσα από κείμενα, νομίσματα και αντίγραφα» (διότι χάρις σε πολλά ρωμαϊκά αντίγραφα μπορούμε σήμερα να αποδώσουμε στον Πραξιτέλη την πνευματική πατρότητα έργων όπως η Αφροδίτη της Κνίδου), «Δημιουργίες στο ύφος του Πραξιτέλη της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής», «Ο Πραξιτέλης στη φαντασία μας μέσα από δημιουργίες του 16ου ως και 19ου αιώνα», «Η επιρροή του Πραξιτέλη κατά τον 19ο αιώνα», «Επικαιρότητα στην αναζήτηση του Πραξιτέλη». Η έκθεση τελειώνει με ένα οξύμωρο: παρουσιάζει έναν Σάτυρο που βρέθηκε στον βυθό της Σικελίας το 1995. Ουδείς εκτός από τον Πάολο Μορένο, επιμελητή της εκθέσεως της Ρώμης για τον Λύσιππο, θεωρεί ότι ανήκει στον Πραξιτέλη. Το παράδοξο υπακούει στη λογική της έκθεσης που θέλει να ανιχνεύσει το μέγεθος της επιρροής του θρυλικού γλύπτη.