Με τους «Εφήμερους», τη νέα παραγωγή της, έρχεται φέτος στην Αθήνα η γαλλίδα θεατρική σκηνοθέτις Αριάν Μνουσκίν και ο πολυμελής θίασός της, το Θέατρο του Ηλιου. Ολοι μαζί, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, θα παρουσιάσουν τη δουλειά τους στο Κλειστό Ολυμπιακό Γυμναστήριο Φαλήρου (στις 22, 23, 24, 27, 28, 29, 30 Ιουνίου και την 1η Ιουλίου).
Σε μία μεγάλη αίθουσα του Γυμναστηρίου, στην οποία είχαν τοποθετηθεί τραπέζια με λευκά τραπεζομάντιλα, οι δημοσιογράφοι γευμάτισαν με τους ηθοποιούς, διεισδύοντας έτσι στην κοινοβιακή ιεροτελεστία του Θεάτρου του Ηλιου, ενώ η Μνουσκίν βοηθούσε στο σιγύρισμα των τραπεζιών. « Η μνήμη μπορεί να είναι σχεδόν αιώνια, αλλά η ζωή είναι εφήμερη· οι άνθρωποι είναι εφήμεροι όπως οι πεταλούδες » παρατήρησε ορμώμενη από τον τίτλο του έργου και άρχισε να ξεδιπλώνει τις σκέψεις της. Το στοίχημα είναι « οι μικροϊστορίες, ή καλύτερα οι βιωμένες στιγμές τις οποίες ζωντανεύουν οι διάφοροι ρόλοι, να ωθήσουν τους θεατές να θυμηθούν δικά τους αισθήματα και μνήμες. Να ταυτιστούν ». Γι΄ αυτό η Μνουσκίν χαρακτηρίζει την παράσταση « ωδή στην ίδια τη ζωή,θεμελιωμένη στην ομορφιά και στην αγριάδα της».
Για να εκφράσει κάτι τόσο «συμπαντικό», η Μνουσκίν κάλεσε τους ηθοποιούς να φανταστούν το τέλος της ζωής και να εφεύρουν με αυτήν τη λογική ένα όραμα. Κάθε ηθοποιός κοιτάχτηκε «γυμνός» μπροστά στον καθρέφτη. Φαντάστηκε, αισθάνθηκε και πρότεινε στο σύνολο έναν ρόλο συρραμμένο από προσωπικές εμπειρίες, ενθυμίσεις ή εξιστορήσεις άλλων. Μόνον έτσι θα μπορούσε το ειδικό να γίνει ταυτοχρόνως και πανανθρώπινο. « Δεν είναι βέβαια ναρκισσιστική αυτοβιογραφία. Είναι στιγμές έκλαμψης των ηθοποιών, θεμελιώδεις στιγμές, άλλοτε τραυματικές,άλλοτε χαρούμενες.Αυτό που τις ενώνει είναι η ίδια η ζωή, αυτή η πλατιά ζωή, της οποίας όλοι αποτελούμε μέρος ».
Εξυπακούεται ότι δεν υπάρχει κείμενο. Αυτή η εσωτερική διεργασία επέτρεψε στη Μνουσκίν και στον θίασό της να πειραματιστούν με τη θεατρική έκφραση, να προωθηθούν σε νέες δραματικές οδούς. Οπως παρατήρησε η Ντελφίν Κοτύ – ο χαρακτήρας της οποίας δένει τα δύο μέρη της παράστασης-, « από το προηγούμενο έργο ως το τωρινό, κυλήσαμε προς μια κατεύθυνση απλότητας·σε ένα θέατρο πιο εσωτερικό, καθαρό, το οποίο έχει απεκδυθεί σχεδόν όλες τις κλασικές θεατρικές μεθόδους. Εκφράζει την κάθαρση και εδώ στην Ελλάδα βρισκόμαστε στην κοιτίδα αυτής της εμπειρίας ». Ο Αυστριακός Αντρέας Σιμά σημειώνει: « Είμαστε θίασος ο οποίος πειραματίζεται διαρκώς με τη φόρμα.Κατ΄ αυτόν τον τρόπο θέλουμε να συγκινήσουμε τον θεατή ». Υπάρχουν σχεδόν 25 ηθοποιοί, οι οποίοι προέρχονται από όλο τον κόσμο και τελικά εντάσσονται στο σύνολο ύστερα από κοπιώδεις και χρόνιες διαδικασίες.
Στη συγκινησιακή διαδρομή θα συμβάλουν τα σκηνικά τα οποία σχεδίασε ο Εβερεστ σύμφωνα με τις υποδείξεις της Μνουσκίν: δύο πάγκοι αντικριστοί ώστε « η σκηνή να στοιχειώνεται από τους θεατές,οι οποίοι θα κάθονται σε απόσταση αναπνοής από τους ηθοποιούς ». Στην αναζήτηση των ρόλων από τους ηθοποιούς συνεισέφερε ιδιαιτέρως ο μουσικοσυνθέτης Ζαν Ζακ Λεμέτρ, ο οποίος ακολουθεί τη Μνουσκίν από το 1964, χρονολογία ίδρυσης του Θεάτρου του Ηλιου. Οπως μας εξηγεί η Ντελφίν, «σ ύμφωνα με την Αριάν ένας ηθοποιός οφείλει να εκφράζεται με μουσικότητα,όπως και η ποίηση.Αυτό είναι κάτι το οποίο η Αριάν έφερε από τα πολύχρονα ταξίδια της στην Ασία.Η μουσική μπορεί να μας σώσει, αλλά δεν μπορούμε να επαναπαυτούμε σε αυτήν ». Η ίδια η Μνουσκίν τον αποκαλεί « θεό της μουσικής », επισημαίνοντας ότι « μπορεί να εκφράσει το άφατο,το ά-λογο, αυτό το οποίο οι ηθοποιοί με τις λέξεις δεν μπορούν να αποδώσουν ».
