Εχει φανεί συχνά τα τελευταία χρόνια ότι η αραβική πολιτική παράδοση είναι απρόσβλητη σε δημοκρατικές αναδεύσεις. Η κατάρρευση ενός αποκρουστικού καθεστώτος με μια τόσο διαβρωτική κουλτούρα τρόμου ίσως προσφέρει στους Ιρακινούς και στους Αραβες ένα διάλειμμα από τα ψευδή δώρα του δεσποτισμού.


Η αξιοσημείωτη ανοικοδόμηση της Ιαπωνίας μεταξύ της παράδοσής της το 1945 και της αποκατάστασης της ανεξαρτησίας της το 1952 προσφέρει ένα ιστορικό προηγούμενο. Δεκτό· η αναλογία όμως δεν είναι τέλεια. Το Ιράκ, με την ετερογένειά του, διαφέρει από την Ιαπωνία. Η Αμερική επίσης είναι μια πολύ διαφορετική κοινωνία από αυτή του 1945, περισσότερο διακατεχόμενη από αμφιβολία, ενώ της λείπει η αίσθηση της δίκαιης αποστολής η οποία την καθοδήγησε κατά τη διάρκεια των χρόνων του πολέμου και αμέσως μετά.


Ο σεβασμός στις αραβικές φοβίες για την άνοδο στην εξουσία των σιιτών και των Κούρδων θα έπρεπε να παραμεριστεί. Μια φιλελεύθερη εξουσία δεν μπορεί να στηρίξει εθνοτικές αυτοκρατορίες μειονοτικών ομάδων. Η εξουσία της σουνιτικής μειοψηφίας δεν μπορεί να αποτελεί στόχο των ΗΠΑ. Δεν χρωστά κανείς στους Αραβες γύρω από το Ιράκ αυτή την ικανοποίηση. Αντιθέτως, πρέπει να σκεφτούν τον θυμό που προκαλεί η περίπτωση των Παλαιστινίων, ενώ ο πόνος των Κούρδων, των Βερβερίνων στη Βόρεια Αφρική ή των χριστιανών στο Νότιο Σουδάν αποσιωπάται.


Από την πλευρά των Κούρδων, υπάρχουν τώρα προτάσεις για μια ομοσπονδιακή, αποκεντρωμένη πολιτεία η οποία θα διατηρούσε τη χώρα ανέπαφη, ενώ θα διασφαλίζει στη μειονότητα την αυτονομία την οποία τους είχαν υποσχεθεί όταν τους τοποθέτησαν ως ομάδα στην αραβική κυβέρνηση με έδρα τη Βαγδάτη στις αρχές της δεκαετίας του 1920. Στη σύγχρονη ιστορία τους, οι Κούρδοι έχουν προδοθεί επανειλημμένως και αυτή η ιστορία έχει θρέψει στους κόλπους τους τις συνήθειες της αδελφοκτονίας και της ανταρσίας. Αλλά οι Κούρδοι οφείλουν να πιστωθούν με αυτό το οποίο έχουν κτίσει εδώ και πάνω από μια δεκαετία στη γη των προγόνων τους στο Βόρειο Ιράκ, μολονότι αυτό συνέβη υπό την προστασία της αγγλοαμερικανικής αεροπορικής ισχύος.


Το Ιράκ θα προσφέρει επίσης και έναν καθρέφτη για την αμερικανική ισχύ. Θα υπάρξουν παναραβιστές σίγουροι ότι το Ιράκ έχει επαναποικηθεί. Θα υπάρξουν Ευρωπαίοι οι οποίοι θα αναζητούν ρωγμές στη συμπεριφορά της απομακρυσμένης μεγάλης δύναμης. Η κρίση η οποία μετράει θα γίνει στην πατρίδα, στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσον αφορά το κόστος και τα οφέλη του αυτοκρατορικού καθήκοντος. Η περίοδος της βρετανικής αυτοκρατορίας στο Ιράκ ήλθε όταν αυτή είχε εξουθενωθεί. Η Αμερική σήμερα είναι τουλάχιστον τρεις φορές ισχυρότερη. Η Αμερική μπορεί να αντέξει ένα μεγάλο ρόλο στο Ιράκ αλλά και πέρα από αυτό. Η ύπαρξη θέλησης και ενδιαφέροντος είναι ένα διαφορετικό ζήτημα.


Ο αραβικός κόσμος θα μπορούσε να περιορίσει, ακόμη και να καταστρέψει, την αμερικανική νίκη. Πρόκειται για ένα δύσκολο πολιτικό τοπίο. Υπάρχουν ατελείωτοι τρόποι απόδρασης, πρόσφοροι στον αραβικό κόσμο. Μπορεί να υπενθυμίσει τη βία μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων και να τη χρησιμοποιήσει ως άλλοθι για ακόμη περισσότερη οργή και οίκτο. Μπορεί να κλείσει το στόμα των δικών του μεταρρυθμιστών, να τους ξεγράψει ως συνενόχους μιας ξένης επίθεσης. Μπορεί να στήσει γρήγορα τις άμυνές του και να περιμένει να εξαντληθεί η αντοχή των ΗΠΑ. Τότε αυτός ο πόλεμος θα πρέπει να διεξαχθεί με νηφάλια προσοχή.


Ο κ. Φουάντ Ατζάμι είναι καθηγητής Μεσανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς.