ΛΑΚΣΙ ΜΙΤΑΛ

Το «δωράκι» στον Μπλερ και τα ανταλλάγματα

Η κατάρρευση της Enron έφερε ξανά στην επικαιρότητα το πρόβλημα της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και η Βρετανία δεν πρέπει να είναι παραπονεμένη από αυτή την άποψη. Μια ανάλογη διαμάχη έχει ξεσπάσει τις τελευταίες εβδομάδες με αφορμή τη χρηματοδότηση των Νέων Εργατικών του πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ από έναν ινδό μεγιστάνα του χάλυβα. Ποιο είναι το πρόβλημα, θα αναρωτηθείτε, και δικαίως, αφού είναι γνωστό ότι όλα τα πολιτικά κόμματα σε όλον τον κόσμο δέχονται προσφορές σε χρήμα από εταιρείες και επιχειρηματίες. Το πρόβλημα στην προκειμένη περίπτωση έγκειται στο ότι λίγο καιρό μετά τη γενναιόδωρη προσφορά του εν λόγω μεγιστάνα ονόματι Λάκσμι Μιτάλ ο κ. Μπλερ μεσολάβησε υπέρ του πολιτικού φίλου του για να κλείσει μια δουλειά στη Ρουμανία. Οπως είναι φυσικό, η αντιπολίτευση εκμεταλλεύεται την ιστορία αυτή για να πλήξει πολιτικά τους Εργατικούς και να τους παρουσιάσει ως το «κόμμα της ρεμούλας», αφού ανάλογα περιστατικά έχουν συμβεί και στο παρελθόν.

«Την ημέρα που γίνεσαι γνωστός αρχίζει η πτώση σου». Η δήλωση αυτή στον «Economist» πριν από οκτώ χρόνια ανήκει στον Μοχάν Μιτάλ, πατέρα του ανθρώπου που βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης στη Βρετανία με αφορμή μια δωρεά του προς το Εργατικό Κόμμα. Θα αποδειχθεί άραγε προφητική η φράση του ή μήπως η εποχή μας έχει αλλάξει και δεν είναι σύμφωνη με τις αντιλήψεις ενός ηλικιωμένου ινδού βιομηχάνου;

Ως σήμερα ο Λάκσμι Μιτάλ ήταν ελάχιστα γνωστός έξω από τον κόσμο της χαλυβουργίας. Η εταιρεία του LNM είναι μία από τις μεγαλύτερες σε διεθνές επίπεδο, αλλά ο ίδιος ήταν σχεδόν άγνωστος στο ευρύ κοινό, αν αναλογιστούμε ότι επιχειρηματίες με μικρότερη επιφάνεια απασχολούν συχνά τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων για τον έναν ή τον άλλον λόγο. Ο κ. Μιτάλ προτίμησε τον δρόμο της διακριτικότητας και μόνο η συχνή αναφορά του στον κατάλογο με τους πλουσιότερους Βρετανούς έστρεφε επάνω του κατά καιρούς τα φώτα της δημοσιότητας.

Η επίμαχη δωρεά των 125.000 στερλινών (περίπου 205.000 ευρώ) προς το Εργατικό Κόμμα έγινε τον περασμένο Μάιο λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές του Ιουνίου, τις οποίες κέρδισαν για δεύτερη συνεχή φορά οι Εργατικοί. Η δωρεά καταχωρίστηκε λίγο καιρό μετά στα βιβλία του κόμματος. Ολα καλά ως εδώ. Στις 23 του περασμένου Ιουλίου ο Τόνι Μπλερ απηύθυνε επιστολή στον ρουμάνο ομόλογό του Αντριάν Ναστάζε με την οποία εκδήλωνε την επιθυμία του να πουληθεί η κρατική χαλυβουργία Sidex στην εταιρεία του κ. Μιτάλ.

Η ιδιωτικοποίηση της εν λόγω εταιρείας είναι μέχρι στιγμής η μεγαλύτερη που έχει γίνει στη χώρα αυτή της Ανατολικής Ευρώπης και το διεθνές ενδιαφέρον για τη Sidex ήταν μεγάλο. Την ίδια ημέρα (23 Ιουλίου) βρισκόταν στο Βουκουρέστι ο γάλλος πρωθυπουργός Λιονέλ Ζοσπέν και, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, ο βασικός σκοπός του ταξιδιού του ήταν η προώθηση των συμφερόντων της γαλλικής χαλυβουργίας Usinor, η οποία επίσης ενδιαφερόταν για τη ρουμανική εταιρεία.

Δύο ημέρες αργότερα, στις 25 Ιουλίου, ο κ. Ναστάζε ανακοίνωσε την κατ’ αρχήν συμφωνία για την πώληση της Sidex στην LNM αντί 300 εκατ. στερλινών. Η πώληση ολοκληρώθηκε λίγους μήνες αργότερα και με αυτόν τον τρόπο η LNM πέρασε στην τέταρτη θέση του καταλόγου με τις μεγαλύτερες χαλυβουργίες του κόσμου.

Ολα καλά ως εδώ, αφού η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή του πρωθυπουργού μιας χώρας που προωθεί τα οικονομικά της συμφέροντα με τον καλύτερο τρόπο. Η εικόνα αυτή άρχισε να αλλάζει με τη δημοσίευση στις 10 Φεβρουαρίου στην εφημερίδα «Daily Telegraph» της επιστολής του κ. Μπλερ προς τον ρουμάνο ομόλογό του. Από την επιστολή είχε αφαιρεθεί ­ άγνωστο από ποιον ­ η φράση ότι ο κ. Μιτάλ είναι φίλος του βρετανού πρωθυπουργού. Η Ντάουνινγκ Στριτ υποστηρίζει ότι ο κ. Μπλερ δεν αφιέρωσε περισσότερα από 30 δευτερόλεπτα στη συγκεκριμένη επιστολή, η οποία συντάχθηκε ύστερα από σχετικό αίτημα του βρετανού πρεσβευτή στο Βουκουρέστι. Ο κ. Μπλερ υποστηρίζει ότι την ημέρα που υπέγραφε την επιστολή δεν γνώριζε για τη δωρεά του κ. Μιτάλ προς το κόμμα του. Αγνοια για τη δωρεά δηλώνει και ο πρεσβευτής.

Η βρετανική κυβέρνηση επέμενε αρχικά ότι με την επιστολή αυτή στηρίχθηκε μια βρετανικών συμφερόντων εταιρεία στην προσπάθειά της να επεκτείνει τις δραστηριότητές της. Στη συνέχεια έγινε όμως γνωστό ότι η LNM έχει τόση σχέση με τη Βρετανία όση και ο… Μολιέρος, αφού η έδρα της βρίσκεται στις Ολλανδικές Αντίλλες και διατηρεί απλώς στο Λονδίνο τα κεντρικά γραφεία της. Από τους 100.000 και πλέον εργαζομένους που απασχολεί σε όλον τον κόσμο λιγότεροι από 1.000 είναι βρετανοί πολίτες. Επομένως, υποστηρίζει η αντιπολίτευση, δεν ευσταθεί το επιχείρημα ότι ο κ. Μπλερ στήριξε τα βρετανικά συμφέροντα αλλά αντιθέτως στήριξε απλώς έναν χρηματοδότη του προς τον οποίο αισθανόταν υποχρεωμένος.

Τα χειρότερα για τη βρετανική κυβέρνηση ήρθαν στη συνέχεια, όταν ο αντιπολιτευόμενος Τύπος αποκάλυψε ότι η LNM δραστηριοποιείται στις Ηνωμένες Πολιτείες υπέρ της επιβολής δασμών στις εισαγωγές χάλυβα από την Ευρώπη. Η απόφαση των αμερικανικών αρχών αναμένεται τον ερχόμενο μήνα και, αν οι πληροφορίες αποδειχθούν ακριβείς, θα προβλέπει την επιβολή δασμών ύψους ως και 40% στις εισαγωγές χάλυβα. Μια τέτοια απόφαση θα πλήξει τα βρετανικά συμφέροντα και κυρίως την εταιρεία Corus (πρώην British Steel). Γι’ αυτόν τον λόγο η αντιπολίτευση και τα λόμπι του χάλυβα ζητούν να μάθουν για ποιον λόγο ο κ. Μπλερ παρενέβη υπέρ μιας ξένης εταιρείας που ανταγωνίζεται ευθέως τις βρετανικές.

Ο κ. Μιτάλ δεν έχει κάνει κανένα σχόλιο για την υπόθεση αυτή αφού, όπως είπαμε, προτιμά να παραμένει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Γέννημα-θρέμμα της Ινδίας, ο κ. Μιτάλ μετέτρεψε την οικογενειακή χαλυβουργία που είχε δημιουργήσει ο πατέρας του κατά τη δεκαετία του ’50 σε μια πολυεθνική εταιρεία, με εργοστάσια παραγωγής στην Ινδονησία, στο Τρίνινταντ, στο Μεξικό, στον Καναδά, στη Γερμανία, στην Ιρλανδία και στο Καζακστάν. Τα κεντρικά γραφεία της LNM μεταφέρθηκαν από την Ινδονησία στο Λονδίνο το 1995. Ο κ. Μιτάλ δραστηριοποιείται στη βρετανική πρωτεύουσα με αγαθοεργίες και φιλανθρωπικό έργο. Αν και παραμένει ινδός υπήκοος, οι «Sunday Times» τον περιλαμβάνουν στον κατάλογο με τους πλουσιότερους Βρετανούς. Το 2000 ήταν μάλιστα τέταρτος στη σχετική λίστα με περιουσία 2,2 δισ. στερλινών, ενώ πέρυσι έπεσε στη 17η θέση.

Η προσπάθεια του Συντηρητικού Κόμματος να εκμεταλλευθεί πολιτικά την υπόθεση δεν φαίνεται πάντως να αποδίδει καρπούς. Τελευταία δημοσκόπηση της εφημερίδας «Guardian» δείχνει ότι τον Φεβρουάριο (μεσούσης της αναταραχής) οι Εργατικοί ανέβηκαν δύο μονάδες σε σχέση με τον Ιανουάριο στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων. Το 70% των ερωτηθέντων ψηφοφόρων δήλωσε μάλιστα ότι η υπόθεση Μιτάλ δεν άλλαξε τη γνώμη τους για τον κ. Μπλερ. Αλλη δημοσκόπηση όμως των «Sunday Times» έδειξε ότι το 60% των ερωτηθέντων έχει την άποψη πως οι Εργατικοί είναι το «κόμμα της ρεμούλας». Κορυφαίοι πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν πάντως ότι η υπόθεση θα ξεφουσκώσει σύντομα αφού επί της ουσίας τίποτε το επιλήψιμο δεν έγινε και το λάθος της κυβέρνησης έγκειται στους επί μέρους χειρισμούς της.