ΟΙ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ έξω από τα εκλογικά τμήματα με τη γνωστή πλέον σε όλους μέθοδο του Exit Poll θα είναι και πάλι στο επίκεντρο των προγραμμάτων των καναλιών σήμερα (Κυριακή) το απόγευμα. Από τις 7 μ.μ. τα επιτελεία του Antenna, του Mega, της ΝΕΤ και των άλλων καναλιών θα είναι σε θέση μάχης για να προβλέψουν τους νικητές του δεύτερου γύρου των δημοτικών και νομαρχιακών εκλογών.
Τα Exit Poll όμως θα πρέπει να επαληθευθούν με τα επίσημα αποτελέσματα. Και αυτή είναι η πιο επίπονη πλευρά των «τηλεοπτικών μαραθωνίων». Πίσω από τη γιγαντιαία προσπάθεια που καταβάλλεται για τη συγκέντρωση και την επεξεργασία των αποτελεσμάτων βρίσκονται ειδικοί αναλυτές και προγραμματιστές οι οποίοι ζουν το «δικό τους μαρτύριο» πίσω από τις οθόνες των ηλεκτρονικών υπολογιστών που τροφοδοτούν ακατάπαυστα με στοιχεία τα «αδηφάγα» κανάλια.
Η όλη οργάνωση έχει ανατεθεί από το 1981, όταν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές «μπήκαν» για τα καλά στην εκλογική διαδικασία και ιδίως στην παρουσίαση από τη «μικρή οθόνη», στη γνωστή εταιρεία «Δέλτα Πληροφορική». Περισσότεροι από 200 άνθρωποι δίδουν τη μάχη της πληροφόρησης και ένα επιτελείο ειδικών προσπαθεί να προετοιμάσει και να μεταδώσει όσο το δυνατόν αρτιότερα τα στοιχεία που βλέπουμε στις οθόνες μας.
Η ΜΕΤΑΔΟΣΗ των εκλογικών αποτελεσμάτων των βουλευτικών εκλογών του 1981 είχε αρχίσει και η τηλεθέαση βρισκόταν στά ύψη. Η ΕΡΤ μοναδικός τηλεοπτικός φορέας τότε γνώριζε δόξες. Οι τηλεθεατές «καρφωμένοι» στις τηλεοράσεις τους, με περιέργεια και ενδιαφέρον παρακολουθούσαν το νέο σύστημα μετάδοσης των αποτελεσμάτων. Ηταν η πρώτη φορά που γινόταν επεξεργασία και παρουσίαση των εκλογικών αποτελεσμάτων, μέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών της εταιρείας «Δέλτα Πληροφορική», με αναγωγές σε πολύπλοκα έως τότε στοιχεία και εντυπωσιακές κάρτες. Ξαφνικά οι αναλυτές και οι τεχνικοί της εταιρείας «πάγωσαν». Μια ζημιά στην κεντρική μονάδα απειλούσε να «τινάξει» τα πάντα στον αέρα. Πανικός! Ομως, ολιγόλεπτο διάγγελμα του απερχόμενου πρωθυπουργού κ. Γεωργίου Ράλλη, έδωσε την ευκαιρία στους τεχνικούς να επισκευάσουν τη ζημιά. Το γόητρο της σύγχρονης τηλεοπτικής μετάδοσης των αποτελεσμάτων διεσώθη. Από την ηρωϊκή εκείνη περίοδο πολλά άλλαξαν. Ομως, σχεδόν, όλα τα πρόσωπα που συμμετείχαν στα δρώμενα εκείνης της εποχής εξακολουθούν να βρίσκονται στις επάλξεις.
Από το 1981 ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας «Δέλτα Πληροφορική» κ. Ανδρέας Δρυμιώτης έχει ζήσει πολλές εκλογικές μάχες και έχει βιώσει αγωνίες και χαρές. Βασικές αρχές του είναι η σταθερότητα και η καλή σχέση με τους συνεργάτες του. Ο «πυρήνας» του κεντρικού επιτελείου παραμένει σχεδόν ο ίδιος στην πάροδο των ετών, με έναν «μικρό ανασχηματισμό» ή «εμπλουτισμό» λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων. Το πέρασμα από την προϊστορία στην ιστορία απαιτεί ασφαλώς και κάποιες… εκσυγχρονιστικές κινήσεις.
* «Δεμένη ομάδα» από το 1981
Οκτώ είναι οι βασικοί «Ιππότες της στρογγυλής τραπέζης» της «Δέλτα» που δίδουν το παρών σε κάθε εκλογική αναμέτρηση: έξι άνδρες και δύο γυναίκες. Οι εκπρόσωποι του «ασθενούς φύλου» που κατάφεραν να εισχωρήσουν «στα άδυτα των αδύτων» είναι οι κυρίες Αμαλία Μάρκατζη και Ακυ Γονατά. Τον «σκληρό πυρήνα» στελεχώνουν οι κκ. Ζ. Αντωνιάδης, Ευ. Λημνιάτης, Κλ. Χατζησωτηρίου, Χρ. Μπαγιαβλάς, Ι. Τσομπάνογλου και Ευ. Λεμπέσης.
«Ολα χτίζονται πάνω σε αυτούς» συνηθίζει να λέει ο κ. Δρυμιώτης. Είναι μια «δεμένη ομάδα», παρά το γεγονός ότι κάποια πράγματα άλλαξαν από την «παρθενική» εμφάνιση του 1981 στην κρατική τηλεόραση. Οπως σημειώνει ο κ. Δρυμιώτης, «το πιο σημαντικό είναι ότι δεν ανήκουν πλέον όλοι στη “Δέλτα”. Ασχολούνται σήμερα με άλλες εργασίες. Εξακολουθούμε όμως να δίνουμε αδιαλείπτως το ραντεβού μας στις εκλογικές αναμετρήσεις. Ολοι ανταποκρίνονται στο προσκλητήριο. Εχει διατηρηθεί ένας πολύ καλός φιλικός δεσμός και λειτουργεί θαυμάσια. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο Κλεάνθης Χατζησωτηρίου παρατάει τη δουλειά του στην Κύπρο, όπου διαμένει πλέον, και έρχεται στην Αθήνα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση για να βοηθήσει».
Φυσικά λειτουργεί και το… εθιμοτυπικό. Τι κάνουν οι «ιππότες» μετά από τη μάχη; «Μαζευόμαστε σε μια ταβέρνα και διασκεδάζουμε» απαντά ο διευθύνων σύμβουλος της «Δέλτα». Αυτός είναι όμως ο… πρώτος γύρος. Ακολουθεί και… δεύτερος, με όλους τους συντελεστές της επιχείρησης «Εκλογές», πάντα κατά τα ελληνικά ήθη και έθιμα: «Κλείνουμε μια μεγάλη ταβέρνα και… γιορτάζουμε τη νίκη μας στις εκλογές. Φυσικά, κλείνουμε αποκλειστικά την ταβέρνα και υπάρχει μια… συμφωνία: διασκεδάζουμε μέχρι πρωίας χωρίς τις ή τους συζύγους. Ετσι, για να… είμαστε πιο ελεύθεροι και πιο χαλαροί μετά την υπερπροσπάθεια».
Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια αφορά τις γνωστές εκλογικές κάρτες που βλέπουμε στις οθόνες μας. Το ειδικό μηχανογραφικό σύστημα εισάγεται από τη Βρετανία. Και πώς! Οπως λέει ο κ. Δρυμιώτης, το πολύτιμο σύστημα φθάνει σε δύο «αντίτυπα» και με διαφορετικά αεροπλάνα. Γιατί; Για λόγους ασφαλείας; Κανένας δεν ξέρει… Ενα κανονικό και ένα εφεδρικό σύστημα χορηγούνται στη συνέχεια σε κάθε τηλεοπτικό κανάλι. Νοικοκύρεμα και προνοητικότητα…
* «Ανάβω πάντα ένα κερί»…
Ξημερώματα Δευτέρας 12 Οκτωβρίου. Η τηλεοπτική κάμερα γυρίζει και δείχνει μια κυρία πίσω από τα κομπιούτερ, την αναλύτρια κυρία Αμαλία Μάρκατζη, η οποία δέχεται τις ευχαριστίες και τα κολακευτικά λόγια του παρουσιαστή του Antenna κ. Τ. Κουίκ. Πρόκειται για μία από τις πιο «παλιές καραβάνες» στην επεξεργασία των εκλογικών αποτελεσμάτων μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή. Το 1981 βρισκόταν στην «καρδιά του συστήματος» στο Προεδρικό Μέγαρο. Οπως θυμάται σήμερα, ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμανλής παρακολουθούσε τα αποτελέσματα από ένα τερματικό σε δωμάτιο του πρώτου ορόφου. «Αρκετές φορές έδειχνα στα τερματικά τον Νομό Σερρών, που ενδιέφερε ιδιαιτέρως τον πρόεδρο» σημειώνει η κυρία Μάρκατζη. Δίπλα της βρίσκονταν συνεχώς και παρακολουθούσαν τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών οι στενοί συνεργάτες του προέδρου, οι κκ. Μολυβιάτης, Λιάπης, και ο Δ. Χορν.
Το 1982 οι δυσκολίες που παρουσίαζε η παρουσίαση των αποτελεσμάτων των δημοτικών εκλογών ως προς την αναγωγή τους ανά κόμμα συνέβαλαν στην απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών να μην προχωρήσει στην κομματική καταγραφή μέσω τηλεοπτικών καρτών. Ετσι οι κάρτες ήταν οι στοιχειώδεις, δηλαδή κατά δήμο και παράταξη, ενώ τις αναγωγές προσπαθούσαν να κάνουν οι δημοσιογράφοι σε διάφορα «πάνελ». Κατά τα λοιπά, οι παρουσιαστές της ΕΡΤ εκφωνούσαν τα αποτελέσματα με… ραδιοφωνικό τρόπο. Οι συγκρίσεις όμως με την πρώτη τηλεοπτική εμπειρία του 1981, με τις πλούσιες κάρτες και τις αναγωγές, ήταν καταλυτικές, θυμάται σήμερα η κυρία Μάρκατζη. «Τις εντυπώσεις αποτύπωσε σε ένα σκίτσο του ο Κώστας Μητρόπουλος στα “Νέα”, όπου παρουσίαζε ένα ζευγάρι να σχολιάζει: “Κοιμηθήκαμε 100%!..”».
Η πρώτη φορά που βρέθηκε πίσω από το κομπιούτερ για την τηλεοπτική μετάδοση αποτελεσμάτων ήταν αρκετά δύσκολη: «Δεν θα ξεχάσω ποτέ την αγωνία μου αφού αισθανόμουν ότι όλος ο κόσμος περίμενε το πάτημα του πλήκτρου για να μάθει το αποτέλεσμα». Από τότε «το ποτάμι κύλησε». Σήμερα νιώθει πολύ πιο ήρεμη, έχει εξοικειωθεί. Μια συνήθεια όμως έχει μείνει. Πάντα, λίγες ώρες προτού μπει στο τηλεοπτικό στούντιο του Antenna, όπου είναι η μόνιμη θέση της στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, νιώθει ότι πρέπει να κάνει κάτι: «Ανάβω πάντα ένα κερί, το νιώθω. Πηγαίνω στον Αγιο Λουκά στα Πατήσια ή στην Αγία Τριάδα στην Κηφισιάς».
* Στον «αέρα» και η νεότερη γενιά
Μόνιμος «σύνδεσμος» μεταξύ «Δέλτα» και Mega είναι στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις η προϊσταμένη του Τμήματος Μικροπληροφορικής της πρώτης εταιρείας κυρία Ξανθή Γιαννίτση. Από το 1990 στον «αέρα» των τηλεοπτικών μεταδόσεων του καναλιού της Παιανίας, έχει πλέον αποκτήσει οικειότητα με τους ανθρώπους και τους συνεργάτες του καναλιού. «Η φιλοσοφία μας είναι να μην αλλάζει τίποτε στην ομάδα και καθένας να έχει συγκεκριμένο πόστο. Ετσι μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα καταφέρνουμε να προσαρμοσθούμε και να συνεννοηθούμε για τις λεπτομέρειες που χρειάζεται το εγχείρημα». Ποιες είναι οι κύριες δυσκολίες; «Ο συντονισμός μας με τους παρουσιαστές, τους εκλογολόγους και τον σκηνοθέτη ενώ παράλληλα πρέπει να παρακολουθούμε συνεχώς τη ροή των αποτελεσμάτων για να τα βγάλουμε στον αέρα. Χρειάζεται πάντα να είσαι με το μάτι ανοιχτό για να καλυφθεί σωστά ο μαραθώνιος». Οσο για την κούραση: «Από τις 8 το πρωί της περασμένης Κυριακής ήμουν στο πόδι και κοιμήθηκα στις 2.30 το μεσημέρι της Δευτέρας. Πάντως, πρέπει να ομολογήσω ότι από πλευράς λειτουργίας και εμφάνισης του αποτελέσματος δεν υπήρξαν προβλήματα».
Πολλοί θεωρούν ότι με τα χρόνια μια δουλειά μετατρέπεται σε ρουτίνα. Η κυρία Γιαννίτση δεν συμφωνεί: «Κάθε παρόμοιος μαραθώνιος από την τηλεόραση έχει πολλή ένταση και αγωνίζεσαι δίδοντας όλες σου τις δυνάμεις να επιτύχεις. Μην ξεχνάτε ότι και εμείς μπαίνουμε στους εξαντλητικούς ρυθμούς της τηλεόρασης».
* Οι ενισχύσεις από τη Λευκωσία
Για τον αναλυτή και γενικό διευθυντή της εταιρείας «Prodata» Κύπρου κ. Κλεάνθη Χατζησωτηρίου οι ελληνικές εκλογές είναι μια αλλιώτικη περιπέτεια. Ο παλαιός συνεργάτης της «Δέλτα» δηλώνει μάχιμος και παίρνει το πόστο του στις επάλξεις σε κάθε εκλογική μάχη. Οι… ενισχύσεις φθάνουν στην Αθήνα από τη Λευκωσία λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές. Ο ρόλος του είναι επιτελικός. Ο ίδιος από το 1981. «Ασχολούμαι με το κομμάτι του ηλεκτρονικού δικτύου στο οποίο συνδέονται όλα τα τερματικά των τηλεοπτικών καναλιών, των ραδιοφώνων, των εφημερίδων κλπ.».
Η πολυετής διαδρομή στον χώρο έχει συνεισφέρει σε εμπειρία. Αρχικά υπήρχαν πολλά προβλήματα, σιγά σιγά όμως ξεπερνώνται. Μια ανάμνηση από το 1981 είναι ενδεικτική: «Το 1981 είχαμε ένα τεχνικό πρόβλημα και έπρεπε να αλλάξουμε κάτι στο κεντρικό σύστημα. Το θέμα ήταν ότι οποιαδήποτε αλλαγή έπρεπε να γίνει μέσα σε επτά λεπτά, όσο θα διαρκούσε το διάγγελμα του κ. Γ. Ράλλη. Ευτυχώς τα καταφέραμε και κανένας δεν κατάλαβε τίποτε. Ηταν, όμως, μια κακή εμπειρία εκείνα τα πρώτα, τα ηρωικά, χρόνια. Είναι φυσικό εξάλλου σε μια τέτοια γιγαντιαία προσπάθεια να μην υπάρχει το στοιχείο της ρουτίνας. Η αγωνία είναι συνεχής. Σε αυτό συμβάλλουν και οι συνεχείς αλλαγές του εκλογικού νόμου που απαιτούν κάθε φορά μεγάλες προσπάθειες για να ανταποκριθεί το σύστημα».
Μαζί με τους ήρωες της «ιστορίας» μας τη δική τους μάχη θα δώσουν μέσα από τα κανάλια και άλλοι «στρατευμένοι» της «Δέλτα». Στη ΝΕΤ θα βρίσκονται οι κυρίες Παρή Χριστοδουλοπούλου και Χριστίνα Καραβίτη, καθώς και ο κ. Χρήστος Κατσαβέλης. Στο Mega, εκτός από την κυρία Γιαννίτση, θα «αγωνίζεται» και η κυρία Δήμητρα Ψαρίδου. Στον Antenna μόνη της θα βρίσκεται η κυρία Αμαλία Μάρκατζη. Στον Σκάι οι κκ. Μάκης Μαλιώρης και Σταύρος Παπαδάτος. Στον Star η κυρία Ελένη Χατζοπούλου και ο κ. Βάκης Χρυσικόπουλος. Στο Κανάλι 5 η κυρία Ντέπη Οικονομοπούλου και ο κ. Γιάννης Γαρυφαλάκης. Είναι οι αφανείς ήρωες μιας υπερπροσπάθειας για την ενημέρωση των πολιτών αλλά και για τη διασφάλιση του κύρους καναλιών και κράτους.
