Ω σώμα του καλοκαιριού γυμνό καμένο / Φαγωμένο από το λάδι κι από το αλάτι / Σώμα του βράχου και ρίγος της καρδιάς / Μεγάλο ανέμισμα της κόμης λυγαριάς / Αχνα βασιλικού πάνω από το σγουρό εφηβαίο / Γεμάτο αστράκια και πευκοβελόνες / Σώμα βαθύ πλεούμενο της μέρας!/
Δεν υπάρχουν καλύτερες λέξεις για να προσδιορίσουν το μέσο της καλοκαιρινής ζωής μας, τις διακοπές, την ανεμελιά, μακριά από το πρέπει της πόλης μας, από τα λόγια του ποιητή μας Οδυσσέα Ελύτη.
Ταξίδι στους καλοκαιρινούς μήνες σημαίνει θάλασσα, λίμνες, ποτάμια, πισίνες, μακρινές χώρες, κοντινές ακτές, ουρανός και νερό. Το 70% και περισσότερο του καλοκαιρινού μας χρόνου αφιερώνεται σε όλες τις δραστηριότητες που έχουν σχέση με το νερό (κολύμπι, θαλάσσιο σκι – κατάδυση). Οι περισσότεροι από μας γνωρίζουμε πολύ καλά ό,τι έχει σχέση με το τι πρέπει να προσέχουμε σχετικά με αυτές τις δραστηριότητες. Εκείνο που δεν γνωρίζουμε είναι ότι ένας μεγάλος αριθμός ασθενειών οφείλεται σε αυτές τις πανέμορφες καλοκαιρινές δραστηριότητες, όπως γαστρεντερικές και αναπνευστικές ανωμαλίες, ωτίτιδες, φλεγμονές επιπεφυκότος και δέρματος. Τι μολύνει τις ακτές είναι γνωστό, σήμερα θα μιλήσουμε για τις πισίνες. Οι τελευταίες αποτελούν όλο τον χρόνο αλλά κυρίως το καλοκαίρι εναλλακτική λύση σε όλα τα ξενοδοχεία και σε όλα τα μεγάλα κρουαζιερόπλοια. Η πιθανότητα εμφάνισης κάποιας ασθένειας στον ταξιδιώτη από τη χρήση της πισίνας έχει άμεση σχέση με τον μεγαλύτερο χρόνο παραμονής του στο νερό και στον αυξημένο αριθμό ατόμων που τελευταία συμμετέχουν στην καλοκαιρινή απόλαυση της πισίνας.
Τα περισσότερα αν όχι όλα τα ξενοδοχεία του εξωτερικού διαθέτουν πισίνες, έστω και αν βρίσκονται δίπλα σε ακτές. Α priori δεχόμαστε ότι η συντήρηση και η υγειονομική φροντίδα των χώρων αυτών γίνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα. Σαν ταξιδιώτες όμως ας έχουμε κατά νου μερικές γνώσεις για να προφυλάγουμε καλύτερα τον εαυτό μας.
Οι γαστρεντερίτιδες, πιο συχνές μετά από χρήση πισίνας, οφείλονται στο κρυπτοσπορίδιο (ένα πρόσφατα ανακαλυφθέν πρωτόζωο), το οποίο είναι ανθεκτικό στη χλωρίωση. Το ποσοστό μόλυνσης μπορεί να φτάσει και στο 47% για τακτικούς χρήστες πισίνας που δέχεται πολύ κόσμο και δεν γίνεται τακτική ανανέωση του νερού της. Επίσης μπορεί να οφείλονται στην Ε. coli Η 150: Η 7, στην Giardia lamblia (παράσιτο που προκαλεί τη Λαμβλίαση ή πυρετό των καστόρων) και στη Σιγκέλα sonnei.
Ενας επίσης κοινός μικροοργανισμός που συναντάται στο νερό είναι ο αδενοϊός που μπορεί να προκαλέσει φαρυγγίτιδα, της οποίας η εμφάνιση έχει άμεση σχέση με τον χρόνο παραμονής μας στην πισίνα. Ωτίτιδα και κοινές κοκκινίλες του δέρματος συχνότατα προέρχονται από ψευδομονάδα. Ιδιαίτερα η ψευδομονάδα aeruginosa προκαλεί την ωτίτιδα του κολυμβητή.
Τελευταίες μελέτες στις ΗΠΑ αναθεωρούν πολλές προηγούμενες αλήθειες. Ετσι σήμερα πιστεύουμε ότι έστω και πολύ λίγοι μικροοργανισμοί είναι αρκετοί να προκαλέσουν συμπτώματα όταν καταπίνουμε νερό της πισίνας. Επίσης παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να παραμείνουν στο νερό για μεγαλύτερη χρονική περίοδο από ό,τι πιστεύαμε στο παρελθόν. Ειδικά για τις πισίνες, μόνο εξειδικευμένα συστήματα φίλτρων μπορούν να εξουδετερώσουν το κρυπτοσπορίδιο και τέτοια συστήματα δεν διαθέτουν όλες οι πισίνες.
Ετσι λοιπόν για να είναι οι διακοπές μας μέσα στο νερό ευχάριστες χωρίς κανένα πρόβλημα πρέπει να έχουμε κατά νου μερικά πρακτικά πράγματα:
1) Οταν κολυμπάμε σε πισίνα να κρατάμε το κεφάλι μας έξω από το νερό, όσο αυτό είναι δυνατόν περισσότερο.
2) Πρέπει καθόλου να μην καταπίνουμε νερό και ιδιαίτερα να εκπαιδεύουμε σε αυτό τα μικρά παιδιά.
3) Να συνιστούμε, στο μέτρο που μας επιτρέπεται, να μην μπαίνουν στην πισίνα δικοί μας και φίλοι μας που γνωρίζουμε ότι έχουν συμπτώματα γαστρεντερικών ανωμαλιών.
4) Να αποφεύγουμε την πισίνα όταν είναι μια πολύ ζεστή μέρα και οι χρήστες της είναι αριθμητικά πολλοί. Ζεστό νερό προκαλεί μεγαλύτερη ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών.
5) Οταν τελειώσουμε το μπάνιο μας στην πισίνα, πρέπει να κάνουμε χρήση του ντους, με άλλο νερό, για να φύγουν πιθανοί μικροοργανισμοί από το δέρμα μας.
6) Για να αποφύγουμε πιθανά προβλήματα μυκητιάσεων στα πέλματα, καλό είναι να φοράμε γύρω από την πισίνα κάτι στα πόδια μας.
Χωρίς υπερβολή, αλλά με γνώση μπορούμε να απολαύσουμε τις πισίνες οπουδήποτε, να χαλαρώσουμε, να ονειρευτούμε και να γυρίσουμε πιο γεμάτοι στην πραγματικότητα της πόλης που απαιτεί να μας ξοδεύει, ως την επόμενη δυνατή φυγή μας. Καλό καλοκαίρι.
Ο κ. Γιάννης Α. Σπαβέρας είναι οδοντίατρος, υγιεινολόγος και μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Ταξιδιωτικής Ιατρικής.
