Από το 1787, οπότε ο Μαρκήσιος ντε Λαφαγιέτ (πριν γίνει κατάστημα) δήλωνε μετανιωμένος που βοήθησε τον Τζορτζ Ουάσιγκτον να εκδιώξει τους Αγγλους από την Αμερική, έως το 2025, που ο Εμανουέλ Μακρόν κατάλαβε ότι ο τελευταίος άνθρωπος που θα ήθελε να διώξει τους Ρώσους από την Ουκρανία είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, οι σχέσεις της Γαλλίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής υπήρξαν εξαιρετικά περίπλοκες. Βεβαίως η Γαλλία είναι η μόνη από τις λεγόμενες Μεγάλες Δυνάμεις της Ευρώπης που ουδέποτε έφτασε σε κατάσταση – ψυχρού ή θερμού – πολέμου με τις ΗΠΑ. Από την άλλη όμως, ουδείς εκ των συμμάχων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αντιπάθησε τόσο πολύ τον αμερικανό πρόεδρο Ρούζβελτ (και τον βρετανό πρωθυπουργό Τσόρτσιλ) όσο ο Ντε Γκωλ. Μια αντιπάθεια που οδήγησε τον γάλλο στρατηγό, μετά τον πόλεμο, στο σωστό – όπως αποδεικνύεται σήμερα – συμπέρασμα ότι «κανένα κράτος χωρίς ατομική βόμβα δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά ανεξάρτητο».
Αγάπη, μίσος και fake news
Κατά πάσα πιθανότητα η γαλλική ροπή προς την ανεξαρτησία είναι ο λόγος για τον οποίο Τραμπ και Μακρόν χορεύουν τις τελευταίες ημέρες στον ρυθμό του «je t’ aime moi non plus», ενός τραγουδιού αγάπης και μίσους. Αυτό φυσικά δεν εμποδίζει τους δύο προέδρους να δηλώνουν φίλοι. «Φίλε μου, δεν καταλαβαίνω τι είναι αυτά που κάνεις με τη Γροιλανδία» έγραψε ο Μακρόν στον Τραμπ. «Ο Μακρόν είναι φίλος μου, αλλά δεν θα είναι για πολύ καιρό στα πράγματα» είπε ο Τραμπ στο Νταβός, όπου δεν δίστασε να ασχοληθεί ακόμα και με τα γυαλιά ηλίου τύπου Top Gun με τα οποία εμφανίστηκε στο Παγκόσμιο Φόρουμ ο γάλλος πρόεδρος, λέγοντας πως «το παίζει σκληρός». Fake news βεβαίως, αφού τα γυαλιά του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας ασφαλώς και δεν ήταν το μοντέλο Ray-Ban 3025 Aviator Classic που φορούσε στην ταινία ο Τομ Κρουζ. Ηταν το μοντέλο Pacific SO1, αξίας 650 ευρώ, του γαλλικού οίκου Henry Jullien, τον οποίο, φευ, αγόρασαν πριν από τρία χρόνια οι Ιταλοί.
Αρχή του ρήγματος με τον ευρωστρατό
Ανεξαρτήτως πάντως αυτής της μικρής παρεξήγησης, Τραμπ και Μακρόν γνωρίζονται πολύ καλά. Ο πρώτος εξελέγη για πρώτη φορά το 2016 και ο δεύτερος το 2017, δηλώνοντας τότε, τρόπον τινά, αμφότεροι «αντισυστημικοί». Ηταν η εποχή της bromance (από το brothers και το romance). Οπως όλα τα ωραία πράγματα όμως, έτσι και οι φιλίες, κάποια στιγμή τελειώνουν. Στην περίπτωσή τους η διάλυση της φιλίας έγινε το 2018, όταν ο Μακρόν έκανε, για πρώτη φορά, λόγο για «ευρωστρατό» και ο Τραμπ χαρακτήρισε την αναφορά του «εξόχως προσβλητική».
Εκτοτε πολλά συνέβησαν και τον τελευταίο καιρό η Γαλλία, όχι μόνο κάνει λόγο για ευρωστρατό, αλλά τον έχει και στα σκαριά. Πυλώνας του θα είναι η λεγόμενη συμμαχία των προθύμων ευρωπαϊκών κρατών να συνδράμουν την Ουκρανία, στη μάλλον ατελέσφορη προσπάθειά της να αντισταθεί στη Ρωσία. Ενα εγχείρημα εξαιρετικό σύνθετο, αφού μετά από τρεις γενιές εξάρτησης της ευρωπαϊκής άμυνας από τις ΗΠΑ, η απεξάρτηση δεν μπορεί να γίνει από τη μια στιγμή στην άλλη.
Η ειρωνεία της Ιστορίας είναι ότι η Γαλλία είναι η χώρα που πριν από περίπου 70 χρόνια τορπίλισε τον ευρωστρατό, όταν στο Κοινοβούλιό της μια ανίερη συμμαχία γκωλικών και κομμουνιστών, στο όνομα των εθνικών συμφερόντων, απέρριψε την πρόταση δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας. Εν πάση περιπτώσει όμως η Γαλλία πρωτοστατεί πλέον στην αμυντική χειραφέτηση της Ευρώπης και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, όπως αυτή της αποστολής προ ημερών μιας μικρής έστω ομάδας ευρωπαίων στρατιωτών στη Γροιλανδία, που προς μεγάλη απογοήτευση του Ντόναλντ Τραμπ, βρίσκει απολύτως σύμφωνη τη μεγάλη πλειονότητα της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ και η παρέα του (στην οποία συμπεριλαμβάνεται ο Βλαντίμιρ Πούτιν) γνωρίζουν λοιπόν πολύ καλά ότι για να ακυρωθεί εν τη γενέσει της η απόπειρα δημιουργίας μιας αυτόνομης αμυντικά Ευρώπης, θα πρέπει πρωτίστως να «πέσει» η Γαλλία. Και για να συμβεί αυτό θα πρέπει απαραιτήτως στις προεδρικές εκλογές του 2027 να κερδίσει η γαλλική Ακροδεξιά, η οποία μισεί την ένωση της Ευρώπης και ομολογουμένως βρίσκεται στα πρόθυρα της εξουσίας. Ουάσιγκτον και Μόσχα εργάζονται δημοσίως και υπογείως προς αυτή την κατεύθυνση ενισχύοντας ποικιλοτρόπως το κόμμα της Λεπέν. Ο πρόεδρος του κόμματος Ζορντάν Μπαρντελά (που αισίως έγινε τριάντα ετών) είχε κλεισμένο πρώτο τραπέζι-πίστα στην ορκωμοσία του Τραμπ, πέρυσι τέτοια εποχή, ενώ – όπως η ίδια η Λεπέν έχει παραδεχτεί – το κόμμα της έχει κατά καιρούς λάβει διόλου ευκαταφρόνητα δάνεια από ρωσικές τράπεζες.
Η «γαλλική απάντηση» σε Ουάσιγκτον – Μόσχα
Ενδεικτική ασφαλώς της τροπής που έχουν πάρει τα πράγματα, αλλά και των εντάσεων που έχουν δημιουργηθεί, είναι η πρόσφατη απόφαση του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών να δημιουργήσει στο X έναν λογαριασμό υπό τον τίτλο «Γαλλική απάντηση».
«Η εποχή των προσεκτικά διατυπωμένων δηλώσεων οι οποίες καταγγέλλουν τις ξένες παρεμβάσεις και την παραπληροφόρηση που στοχεύουν τα γαλλικά συμφέροντα έχει τελειώσει» δήλωσε εκπρόσωπος του υπουργείου. Ετσι, την περασμένη Τέταρτη, όταν λίγο μετά την ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο έγραψε στο X: «Η Ευρώπη πρέπει να αποβάλει την κουλτούρα που έχει δημιουργήσει τα τελευταία δέκα χρόνια, διαφορετικά θα αυτοκαταστραφεί», η «Γαλλική απάντηση» δημοσίευσε έναν πίνακα υπό τον τίτλο «Η κουλτούρα μας» που έδειχνε πως σε σχέση με τις ΗΠΑ το προσδόκιμο ζωής στην Ευρώπη είναι μεγαλύτερο, το ποσοστό των ανθρωποκτονιών μικρότερο και η απασχόληση των γυναικών σημαντικότερη.
Την ίδια ημέρα η γαλλική πρεσβεία στη Νότια Αφρική σχολιάζοντας τις δηλώσεις των ιθυνόντων μιας εκεί ρωσικής διπλωματικής αποστολής ότι η Γαλλία κατέχει παράνομα το νησί Μαγιότ, έκανε την εξής ανάρτηση: «Γεια σας, πώς είστε σήμερα @EmbassyofRussia; Για την ενημέρωσή σας, το Μαγιότ ψήφισε το 1974 να παραμείνει έδαφος της Γαλλικής Δημοκρατίας. Γνωρίζετε τι είναι δημοψήφισμα, εκλογές και δημοκρατία; Μάλλον είναι λέξεις που ακούγονται παράξενες στα αφτιά σας».
Οι «κακές παρέες» της Ακροδεξιάς
Στα ηγετικά κυβερνητικά κλιμάκια του Παρισιού είναι εδραιωμένη λοιπόν η πεποίθηση πως οι διαδικτυακές επιθέσεις και οι εκστρατείες παραπληροφόρησης θα ενταθούν ως τις προεδρικές εκλογές του 2027 με στόχο την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ενίσχυση της Ακροδεξιάς.
Ομως, ανεξαρτήτως της παραπληροφόρησης, τόσο η γαλλική όσο και γενικότερα η ευρωπαϊκή Ακροδεξιά αντιμετωπίζουν ένα μείζον πρόβλημα: Τα τελευταία χρόνια τα ακροδεξιά κόμματα έχουν απολύτως ταυτιστεί με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, που στην παρούσα φάση είναι λίγο-πολύ τα πλέον μισητά πολιτικά πρόσωπα στη Γηραιά Ηπειρο. Ας πρόσεχαν.
