Το σώμα του είναι γεμάτο τατουάζ: ο Χομεϊνί, ο εμπνευστής της ιρανικής επανάστασης του 1979, ο Αλί Χαμενεΐ, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν που δολοφονήθηκε εφέτος, την πρώτη ημέρα του πολέμου, ο Χασάν Νασράλα, το σύμβολο της αντίστασης απέναντι στο Ισραήλ και τη Δύση για τους υποστηρικτές της Χεζμπολάχ, ο Αμπάς αλ Μουσουάι, ο δεύτερος γενικός γραμματέας της οργάνωσης, ο οποίος δολοφονήθηκε από τους Ισραηλινούς το 1992, τα μάτια του Ναΐμ Κασέμ, του σιίτη κληρικού που εξελέγη γενικός γραμματέας της οργάνωσης τον Οκτώβριο του 2024, αμέσως μετά τη δολοφονία του Χασάν Νασράλα, το έμβλημά της, ένα υψωμένο χέρι που κρατά ένα αυτόματο όπλο και γράφει στα αραβικά «Χεζμπολάχ», δηλαδή «Κόμμα του Θεού».
Ο Αλί μάς περιμένει στο σπίτι του στην Ντάχιε της Βηρυτού, εν μέσω βομβαρδισμών. Ολα πρέπει να γίνουν πολύ γρήγορα γιατί τα περισσότερα από τα χτυπήματα έρχονται χωρίς προειδοποίηση. Η Ντάχιε, το προπύργιο της Χεζμπολάχ, στα νότια προάστια της πόλης, είναι τόσο κοντά στο κέντρο και όμως μοιάζει με άλλον κόσμο. Είναι μια περιοχή σκοτεινή, αφού τα περισσότερα κτίρια είναι γκρεμισμένα και η ηλεκτροδότηση κομμένη, όμως έχει ακόμα ζωή – στα μικρά ψιλικατζίδικα, οι παρέες είναι συγκεντρωμένες σε τραπεζάκια και καρέκλες, ανάμεσά τους και μικρά παιδιά. Αυτό που για άλλους είναι κάτι τόσο ξένο και τρομακτικό, για εκείνους είναι το σπίτι τους. Στα στενά δρομάκια, αφίσες με τη μορφή του Νασράλα, του Χαμενεΐ και του Ναΐμ Κασέμ δίπλα σε αφίσες των «μαρτύρων», όσων δηλαδή έχασαν τη ζωή τους για την πίστη τους – ένας τίτλος τιμής και ιερότητας. Τις μορφές των ηγετών και των «μαρτύρων» έχει έξω από την πόρτα του και ο Αλί.
Το σπίτι του μοιάζει με λαβύρινθο, αποτελούμενο από διαδρόμους που οδηγούν σε δωμάτια, όπου δεσπόζουν φωτογραφίες «μαρτύρων» με τα όπλα τους, βιβλία στα αραβικά, το Ιερό Κοράνι και μια μεγάλη τοιχογραφία με τα μάτια και το υψωμένο χέρι του Χασάν Νασράλα, μακροβιότερου ηγέτη της Χεζμπολάχ, ως σύμβολο της αντίστασης.
Καθόμαστε στο πίσω δωμάτιο. Είναι σκοτεινό, με μια βαριά καφέ κουρτίνα. Ο Αλί φοράει το κεφίγιε, ένα ασπρόμαυρο αραβικό μαντίλι για να καλύπτει τα χαρακτηριστικά του – διακρίνεται μόνο το έντονο, βαθύ βλέμμα του. Κρατάει το όπλο του και φοράει ένα κεχριμπαρένιο δαχτυλίδι. Γεννήθηκε στον Νότο του Λιβάνου το 2002, όταν τα εδάφη είχαν µόλις επιστραφεί πίσω στη χώρα, κάτι που, όπως υποστηρίζει, ο λαός το χρωστά στον αγώνα της Χεζμπολάχ.
Γιατί επιλέξατε να στηρίξετε τη Χεζμπολάχ;
«Γιατί ο δρόμος της Χεζμπολάχ είναι ο σωστός δρόμος. Είναι το σωστό μονοπάτι. Κάθε άνθρωπος που έχει συναίσθηση μπορεί να διακρίνει το σωστό από το λάθος. Αρα ο δρόμος είναι ξεκάθαρος. Αυτό που πιστεύεις σου δίνει δύναμη και αξιοπρέπεια. Και η Χεζμπολάχ έχει επιλέξει την αξιοπρέπεια. Γνώρισα την οργάνωση όταν ήμουν μικρό παιδί, όταν κατάλαβα τι σημαίνει πίστη. Τότε στράφηκα σε αυτήν. Η Χεζμπολάχ είναι δύναμη».
Ποιος είναι ο στόχος της οργάνωσης;
«Η Χεζμπολάχ δεν ξέρει να ζει χωρίς αξιοπρέπεια. Η αξιοπρέπεια στον Λίβανο είναι μια δύσκολη υπόθεση. Σημαίνει να μη ζεις σαν να είσαι κατώτερος. Και εμείς δεν δεχόμαστε να ζούμε σαν κατώτερος λαός, δεν δεχόμαστε να ζούμε υπό την κυριαρχία των εχθρών μας. Απαγορεύεται η αδικία. Απαγορεύεται να παραβιάζεται ο κανόνας που λέει ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να ζουν με αξιοπρέπεια, ο κανόνας που λέει ότι δεν έχεις το δικαίωμα να προσβάλεις κανέναν. Οποιον σκέφτεται να καταπατήσει τη γη μου και να πλησιάσει τον λαό μου ή τους ανθρώπους μου θα τον πολεμήσω. Και αυτό είναι το φυσιολογικό. Δεν τον επιλέξαμε τον πόλεμο, μας επιβλήθηκε με τη βία. Αν σε χτυπήσω τώρα θα το δεχθείς; Οχι! Αυτός είναι ο στόχος. Να μη μας αγγίξει κανένας. Αξιοπρέπεια».
Ο Αλί μας υποδέχεται στο σπίτι του στην Ντάχιε
Και για όσους θεωρούν τη Χεζμπολάχ μια τρομοκρατική οργάνωση που ευθύνεται για αυτόν τον πόλεμο;
«Η Χεζμπολάχ είναι η μοναδική μας ελπίδα. Γιατί ζούμε σε μια χώρα που δεν έχει αξιοπρέπεια και κανένας δεν μπορεί να την προασπιστεί. Κανένας δεν μπορεί να την προστατεύσει. Δεν υπάρχει κυβέρνηση, δεν υπάρχει στρατός. Από την άλλη όμως, σε αυτή τη χώρα ζει ένας λαός αξιοπρεπής που δεν δέχεται να τον υποτιμούν, που δεν δέχεται να καταπιέζεται».
Το Ισραήλ χτυπάει δίχως έλεος τον Νότο του Λιβάνου. Πόλεις ολόκληρες έχουν ισοπεδωθεί. Στη Βηρυτό αυτή τη στιγμή έχουν μετακινηθεί 1.300.000 πρόσφυγες. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου θέλει να επαναφέρει ουδέτερες ζώνες μέχρι τον ποταμό Λιτάνι. Ο Λίβανος μετράει χιλιάδες νεκρούς, ανάμεσά τους και αμάχους. Τι κάνει η Χεζμπολάχ σε αυτή την κατάσταση; Μπορεί να αντισταθεί;
«Η Χεζμπολάχ πολεμάει και αντιστέκεται. Η Χεζμπολάχ είναι ένα λιοντάρι στον Νότο. Πολεμάει σαν φάντασμα: σκοτώνει αλλά δεν τη βλέπουν. Και ξέρετε γιατί δεν τη βλέπουν οι Ισραηλινοί; Επειδή ο Θεός είναι μαζί μας. Ο Θεός στέλνει τους αγγέλους του για να πολεμήσουν με τη Χεζμπολάχ. Γι’ αυτό για τους Ισραηλινούς η Χεζμπολάχ είναι ένα “φάντασμα”. Ο Θεός είναι μαζί μας!».
Χτυπούν καθημερινά και την Ντάχιε. Πριν από λίγο χτύπησαν ένα πρατήριο υγρών καυσίμων λίγα μέτρα από το σπίτι σας. Δεν φοβάστε να επιστρέφετε τα βράδια εδώ;
«Ναι, στις 8 μ.μ. χτύπησαν ένα πρατήριο βενζίνης εδώ πίσω. Χωρίς καμία προειδοποίηση. Χτυπούν βενζινάδικα, τράπεζες, ανταλλακτήρια, σχολεία, σπίτια, ξενοδοχεία, γραφεία. Χτυπούν παντού. Τι να φοβηθώ; Για τη ζωή μου; Οχι. Θα επιστρέφω κάθε βράδυ στο σπίτι μου. Θα κοιμάμαι με το όπλο μου. Δεν θα φύγω μαζί με τις γυναίκες και τον ηλικιωμένο πατέρα μου. Θα μείνω εδώ. Αυτό είναι το Ισλάμ. Θα πεθάνω εδώ. Για τον Θεό. Ο Θεός είναι μαζί μου, γιατί δεν είμαι επικίνδυνος. Οι Ισραηλινοί χτυπούν παντού, όχι μόνο στην Ντάχιε. Χτυπούν στον Νότο, στη Νακούρα, στην Τύρο, στο Αλμα αλ Σάαμπ, στη Ναμπατίγια, στη Σιδώνα, αλλά και βορειοανατολικά της Βηρυτού, στην κοιλάδα του Μπεκάα, στο Μπάαλμπεκ».
Χτυπάτε όμως και εσείς.
«Οχι πρώτοι όμως. Είναι ένας πόλεμος που τον ξεκίνησαν εκείνοι. Που μας τον επέβαλαν. Για τον Θεό, τη γη και τους ανθρώπους μας. Ο πόλεμος δεν ξεκίνησε τώρα. Πολεμάμε χρόνια. Μας σκοτώνουν. Σκοτώνουν κάθε μέρα. Κάθε μέρα έχουμε και περισσότερους “μάρτυρες”».
Δεν στενοχωριέστε για όλους αυτούς τους ανθρώπους που χάνουν τα σπίτια τους; Δεν λυπάστε για τους αμάχους που χάνουν τη ζωή τους; Τα μικρά παιδιά;
«Θα φροντίσει ο Θεός για αυτούς. Είναι δίπλα τους ο Θεός. Θέλω κι εγώ να πεθάνω για τον Θεό. Αυτό είναι το Shia (σ.σ.: σιισμός). Θα γίνω “μάρτυρας”. Η φωτογραφία μου θα είναι σε όλους τους δρόμους. Οι άνθρωποι θα με αγαπούν και θα με σέβονται. Θα είμαι ήρωας. Θέλω να με καταλάβετε. Ξέρω ότι δεν μπορείτε. Σας ορκίζομαι όμως πως αν μπορούσατε να με αισθανθείτε θα κλαίγατε».
Για πολλούς η Χεζμπολάχ είναι μια μαριονέτα του Ιράν.
«Η Χεζμπολάχ είναι το “παιδάκι” του Ιράν. Εχει κάτι παραπάνω από καλές σχέσεις με το Ιράν. Εχει εξαιρετικές σχέσεις. Το Ιράν μάς στέλνει ό,τι χρειαζόμαστε, χρήματα και όπλα. Για όποιον μας πειράξει γινόμαστε ένα επικίνδυνο λιοντάρι. Είμαστε ένα επικίνδυνο λιοντάρι στη μάχη. Δεν είναι μια μάχη για τα εδάφη, αλλά με βαθύ θρησκευτικό υπόβαθρο. Το πεδίο της μάχης είναι σκληρό. Θέλουν να μας εξαφανίσουν, αλλά εμείς δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να μας εξαφανίσει. Είμαστε έτοιμοι να καταστρέψουμε τα πάντα. Μπορούμε να το κάνουμε γιατί έχουμε πίστη και ο Θεός ευλογεί αυτόν που έχει πίστη».
Χεζμπολάχ και Λίβανος
Το «Κόμμα του Θεού» ιδρύθηκε το 1982, μετά την ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο. Οι ΗΠΑ και πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναγνωρίζουν τη Χεζμπολάχ ως τρομοκρατική οργάνωση. Το Ισραήλ στοχεύει στον αφοπλισμό της. Εκτός όμως από τη δυτική και ισραηλινή «αντιπολίτευση», η οργάνωση έχει και εσωτερικούς αντιπάλους, τους Λιβανέζους που τη θεωρούν υπεύθυνη για τους πολέμους και την κατάσταση της χώρας, η οποία κινδυνεύει να οδηγηθεί σε έναν νέο εμφύλιο. Δεν είναι μόνο μια σιιτική παραστρατιωτική οργάνωση – ένα «κίνημα αντίστασης» όπως αποκαλείται –, είναι και πολιτικό κόμμα, που συμμετέχει στις εκλογές από το 1992, ενώ διαθέτει οικονομική δύναμη και έντονη κοινωνική δράση. Η Χεζμπολάχ έχει δικές της τράπεζες, πρατήρια καυσίμων, ακόμα και σχολεία. Τα τελευταία χρόνια, η τιμή της λιβανέζικης λίρας (ή λίβρας) έχει πέσει τόσο που οι πολίτες του Λιβάνου παρομοιάζουν τα χρήματά τους με τα λεφτά της Monopoly – αν και κάποτε η χώρα θεωρούνταν τα Ηλύσια Πεδία ή η Ελβετία της Ανατολής –, με αποτέλεσμα να είναι πολλοί εκείνοι (κυρίως σιίτες) που ζουν με την οικονομική στήριξη της οργάνωσης.
Ο Λίβανος δεν είναι μια εύκολη χώρα. Κάποιοι λένε ότι είναι κράτος αλλά δεν είναι έθνος: 30% χριστιανοί (μαρωνίτες, ορθόδοξοι, καθολικοί, Αρμένιοι), 30% μουσουλμάνοι σιίτες, 30% μουσουλμάνοι σουνίτες. Εδώ και πάρα πολλά χρόνια δεν γίνονται καταμετρήσεις πληθυσμού, προκειμένου να μη διαρραγεί η χρυσή ισορροπία των 3/3. Ακόμα και το πολιτικό σύστημα αντανακλά τον διαχωρισμό χριστιανών και μουσουλμάνων, σε μια χώρα όπου η θρησκευτική πεποίθηση είναι πιο σημαντική από την υπηκοότητα.
Σηκωνόμαστε από τον καναπέ. Ο Αλί μάς δείχνει τα τατουάζ του, τους ανθρώπους που τον ενέπνευσαν σε αυτόν τον αγώνα από μικρό παιδί. Μας καθοδηγεί για να φύγουμε από την Ντάχιε με ασφάλεια, αφού τα χτυπήματα είναι απρόβλεπτα και απροειδοποίητα. Τον αφήνουμε πίσω, σε ένα σπίτι γεμάτο με μορφές «μαρτύρων», και απομακρυνόμαστε από τη σιιτική συνοικία.
Την επόμενη ημέρα ΗΠΑ και Ιράν συμφωνούν σε εκεχειρία δύο εβδομάδων, και ο Λίβανος δέχεται τη μεγαλύτερη επιδρομή. Ο ισραηλινός στρατός χτυπά ταυτόχρονα 100 στόχους, «100 στρατιωτικούς στόχους της Χεζμπολάχ», όπως υποστηρίζει. Εκατοντάδες νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες. Καπνός, φωτιά, αίμα και συνεργεία να προσπαθούν να απεγκλωβίσουν τους παγιδευμένους στα συντρίμμια. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιμένει πως ο πόλεμος Ισραήλ – Λιβάνου είναι ένας ανεξάρτητος πόλεμος που δεν πρόκειται να σταματήσει μέχρι τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
