Αλπεις: Αρχιτεκτονική αυστηρώς ακατάλληλη για ακροφοβικούς

Bivouac Fanton, Δολομίτες

Το Bivouac Fanton δημιουργεί μια νέα σχέση μεταξύ ανθρώπου και φύσης: εξυπηρετεί την πρακτική ανάγκη ενός καταφυγίου, ενώ παράλληλα ικανοποιεί την επιθυμία για επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Το γραφείο Demogo σχεδίασε μια κατασκευή συνολικής εμβαδού 30 τ.μ. που φιλοξενεί έως 12 άτομα (σε κουκέτες), σε υψόμετρο 2.667 μ. στην οροσειρά Μαρμαρόλε, στους Δολομίτες της Βόρειας Ιταλίας.

Μοιάζει με τηλεσκόπιο, με ένα μικρό άνοιγμα στο ένα άκρο και ένα μεγαλύτερο στην απέναντι πλευρά του, που έχει θέα στην άγρια, αφιλόξενη χαράδρα.

Στο Bivouac Fanton η αρχιτεκτονική αναμετριέται με το δύσκολο ορεινόανάγλυφο, σε μια προσπάθεια να συμβιώσει. Photo DEMOGO

Ο σχεδιασμός της καμπίνας προκύπτει από τις γραμμές του τοπίου, διαμορφώνοντας μια κεκλιμένη φόρμα που μοιάζει να αιωρείται πάνω από την απότομη πλαγιά. Η αντίφαση ανάμεσα στις σταθερές βάσεις, που δεν διακρίνονται (αποτέλεσμα υψηλής μηχανικής), και στον υπερυψωμένο όγκο «ομολογεί» ότι η αρχιτεκτονική συρρικνώνεται προκειμένου να αναδειχθεί η τεράστια κλίμακα του τοπίου. Δεν ισχύει το ίδιο στο θέμα της ασφάλειας. Για την προστασία από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, το κέλυφος υποστηρίζουν πολλαπλές στρώσεις υαλοβάμβακα υψηλής απόδοσης, σαν αυτόν που χρησιμοποιείται στη ναυπηγική, ενώ το εξωτερικό του έχει επένδυση από πάνελ τιτανίου-ψευδαργύρου.

Η πρόσβαση στο καταφύγιο, που κατασκεύασε το Club Alpino Italiano, προϋποθέτει απαιτητική πεζοπορία τουλάχιστον πέντε ωρών από το σημείο εκκίνησης των μονοπατιών για το Μαρμαρόλε.

Bivacco Brédy, Κοιλάδα της Αόστα

Στα βορειοδυτικά της Ιταλίας, στην αλπική περιφέρεια της Αόστα, μια περιοχή με ψηλές κορυφές, το αρχιτεκτονικό στούντιο BCW Collective κατασκεύασε ένα καταφύγιο σε βραχώδες πλάτωμα στα 2.528 μ. Ονομάστηκε Bivacco Brédy και έχει μεταλλικό σκελετό, επένδυση αλουμινίου και μόνωση από ξύλο. Το καταφύγιο αποτελεί παράλληλα μνημείο που αποτίνει φόρο τιμής στον αλπινιστή Κλάουντιο Μπρέντι, ο οποίος έχασε τη ζωή του σε ορειβατική εξόρμηση.

Αυτός είναι ο λόγος που το μεγάλο άνοιγμα της καμπίνας έχει θέα στην Γκραν Παραντίζο, μία από τις κορυφές σε υψόμετρο 4.000 μ. που είχε κατακτήσει ο Brédy. Ο συγκεκριμένος προσανατολισμός αξιοποιεί στο μέγιστο το ηλιακό φως, θερμαίνοντάς τη κατά τους χειμερινούς μήνες. Στο εσωτερικό υπάρχουν διαθέσιμες τρεις κουκέτες, ένα γραφείο μπροστά από το παράθυρο και αποθηκευτικός χώρος για εξοπλισμό πεζοπορίας δίπλα από την είσοδο.

Ο στιβαρός και ταυτόχρονα εφήμερος σχεδιασμός του Bivacco Brédy – αφού μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να αποσυναρμολογηθεί ελευθερώνοντας το τοπίο –αποδεικνύει ότι ακόμα και σε ακραία δύσκολες συνθήκες η αρχιτεκτονική είναι δημιουργική και βιώσιμη.

Messner Mountain Museum Corones, Νότιο Τιρόλο

Το Messner Mountain Museum Corones, γνωστό ως ΜΜΜ Corones, βρίσκεται στην κορυφή του όρους Κρόνπλατς, σε υψόμετρο 2.275 μ. και σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες του γραφείου Zaha Hadid. Ενσωματωμένο στο δημοφιλές χιονοδρομικό θέρετρο του Νότιου Τιρόλο, εμπνέεται από το αλπικό τοπίο, με τα στέγαστρα από σκυρόδεμα να παραπέμπουν στα θραύσματα των βράχων που είναι διασκορπισμένα τριγύρω.

Η βασική ιδέα ήταν οι επισκέπτες να «καταδύονται» στο βουνό προτού βγουν στη βεράντα που κρέμεται πάνω από την κοιλάδα με την εκπληκτική θέα που φτάνει από τις οροσειρές Λιντς στους Δολομίτες και Τσίλερταλ στις Αλπεις μέχρι την κορυφή Ορτλερ και το όρος Μαρμολάντα.

Το μουσείο ίδρυσε ο 81χρονος σήμερα θρύλος της ορειβασίας Ράινχολντ Μέσνερ και διερευνά τις ορειβατικές παραδόσεις και την ιστορία του αλπινισμού μέσα από κειμήλια, εξοπλισμό, έργα τέχνης κ.ά. Ο Μέσνερ ήταν ο πρώτος ορειβάτης που ανέβηκε και τα 14 βουνά σε ολόκληρο τον κόσμο με ύψος άνω των 8.000 μέτρων, και ο πρώτος που ανέβηκε στο Εβερεστ χωρίς τη βοήθεια φιάλης οξυγόνου.

Iceman Ötzi Peak, Κοιλάδα Σενάλες (Σνάλσταλ)

Το NOA Architecture and Interior Design Studio σχεδίασε το Iceman Ötzi Peak σε υψόμετρο 3.251 μ., στα σύνορα μεταξύ αυστριακού και ιταλικού Τιρόλο, προσφέροντας μια καθηλωτική εμπειρία στους ταξιδιώτες. Το επίμηκες σχήμα του κτιρίου δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να κινούνται με ασφάλεια μέσα σε αυτό απολαμβάνοντας τη θέα στις γύρω κορυφές και στον αρχαιολογικό χώρο όπου ανακαλύφθηκε ο Ötzi, ο Ανθρωπος των Πάγων, που έζησε την Εποχή του Χαλκού, περί το 3300 π.Χ.

Μια εμπειρία που ενισχύει τη σύνδεση του ορειβάτη-πεζοπόρου με τη φύση και την ιστορία των αλπικών κορυφών της Ευρώπης, καθώς η κατασκευή από χάλυβα, που μοιάζει να αιωρείται πάνω από το βραχώδες έδαφος, πήρε το όνομά της από την παλαιότερη γνωστή μούμια στην Ευρώπη – σήμερα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Νοτίου Τιρόλο στο Μπολζάνο της Ιταλίας.

Σε μόλις 19 λεπτά, ο επισκέπτης φθάνει από το Κουρμαγιέρ με το τελεφερίκ Skyway Monte Bianco σε υψόμετρο 3.466 μ., στον τερματικό σταθμό Punta Helbronner /
The Sky.

Skyway Monte Bianco, Κουρμαγιέρ

Στερεωμένος σε έναν βράχο μια ανάσα κάτω από την υψηλότερη κορυφή των Αλπεων, ο τερματικός σταθμός του τελεφερίκ Skyway Monte Bianco μοιάζει με κρησφύγετο από ταινία James Bond. Τη φουτουριστική κατασκευή, που ενσωματώνει προηγμένες τεχνολογικές εξελίξεις και καινοτόμες μηχανολογικές μεθόδους, υπογράφει ο αρχιτέκτονας Kάρλο Τσολάρα Ρόσι. Σε μόλις 19 λεπτά ο επισκέπτης φθάνει από το Κουρμαγιέρ και τον κεντρικό σταθμό του τελεφερίκ Skyway Monte Bianco στον τερματικό σταθμό Punta Helbronner / The Sky σε υψόμετρο 3.466 μ. Εκεί απολαμβάνει πανοραμική θέα από τις εξωτερικές βεράντες, την Αίθουσα των Κρυστάλλων και το SkyVertigo, το γυάλινο δάπεδο που του δίνει την αίσθηση ότι ίπταται πάνω στα σύννεφα.

Gipfelgebäude Chäserrugg, Καντόνι του Σανκτ Γκάλεν

Το Gipfelgebaude Chaserrugg, που υπογράφουν οι Herzog & de Meuron, ενσωματώνεται αρμονικά στο τοπίο. Photo Herzog & de Meuron

Οι αρχιτέκτονες του γραφείου Herzog & de Meuron μεταμόρφωσαν έναν σταθμό τελεφερίκ της δεκαετίας του 1970 στην κορυφή του βουνού Σέζερουγκ, σε υψόμετρο 2.262 μ., μέσα στο χιονοδρομικό κέντρο Τόγκενμπουργκ της Ελβετίας. Το νέο κτίσμα περιλαμβάνει και εστιατόριο, ενώ στόχος της ομάδας των αρχιτεκτόνων ήταν να αναπτύξουν έναν σχεδιασμό που ταιριάζει στο ύφος της περιοχής, χωρίς να υποκύψουν στα δημοφιλή αλπικά κλισέ (των σαλέ). Ητοι χρησιμοποίησαν σε διάφορα στοιχεία ξύλο Ερυθρελάτης (Picea abies), το οποίο δούλεψαν ντόπιοι τεχνίτες.

Η κατασκευή προστατεύεται από μια ελαφρώς κεκλιμένη οροφή που στηρίζεται σε στιβαρές ξύλινες κολόνες. Περιλαμβάνει επίσης ξύλινες βεράντες με καθίσματα, όπως και ένα μπαλκόνι που εκτείνεται πάνω από τον γκρεμό. Το εστιατόριο βρίσκεται κατά μήκος της μίας πτέρυγας του κτιρίου και οι τρεις πλευρές του καλύπτονται με γυαλί, προκειμένου να μην εμποδίζουν τη θέα στο αλπικό τοπίο.

Τop of Alpbachtal, Αλπμπαχ

Ζητούμενο των υπευθύνων του χιονοδρομικού κέντρου Ski Juwel Alpbachtal Wildschönau ήταν η δημιουργία ενός δημόσιου παρατηρητηρίου σε υψόμετρο 2.030 μ. Το διεθνές αρχιτεκτονικό γραφείο Snøhetta τοποθέτησε το κτίσμα κοντά στην κορυφή Βίντερσμπεργκερ Χορν, δίπλα στον ορεινό σταθμό του τελεφερίκ Hornbahn 2.000. Στην ύψους 13 µέτρων κατασκευή χρησιµοποιήθηκαν ντόπιες τεχνικές, όπως η επένδυση µε 25.000 χειροποίητα ξύλινα πάνελ, ώστε να εξοικονοµηθούν πόροι και να είναι όσο το δυνατόν πιο βιώσιµη.

Ο επισκέπτης, περνώντας από το τελεφερίκ στη βάση του πύργου, εισέρχεται σε έναν χώρο που παραπέμπει στα παραδοσιακά τιρολέζικα αγροτόσπιτα, με ποικίλα σημεία για να απολαύσει θέα 360° και να ξεκουραστεί.