Ο σύγχρονος άνθρωπος εμφανίστηκε στην Αφρική, οι Νεάντερταλ ήταν παιδιά της Ευρώπης. Οταν όμως οι πρόγονοί μας εξαπλώθηκαν προς τα βόρεια, ένας έρωτας αναπτύχθηκε ανάμεσα στα δυο ξαδέλφια.
Η επιμειξία ανάμεσα στους Homo sapiens και τους Homo neanderthalensis μπορεί να ήταν περιστασιακή, άφησε όμως τα ίχνη της στο DNA των δύο ειδών. Περιέργως, όμως, οι συνευρέσεις αυτές φαίνεται ότι παρουσιάζουν μια σαφή ανισορροπία: σύμφωνα με γενετικές αναλύσεις που παρουσιάζονται στο περιοδικό «Science», οι γυναίκες Η.sapiens φαίνεται ότι ζευγάρωναν πιο συχνά με άνδρες Νεάντερταλ από ό,τι οι άνδρες H.sapiens με γυναίκες του άλλου είδους.
Αυτό που παραμένει ασαφές είναι το κατά πόσο η τάση αυτή ήταν αποτέλεσμα προτίμησης, καταναγκασμού ή άλλων παραγόντων. Θα μπορούσε να είναι ένα αυθόρμητο φλερτ, έστω για ιδιαίτερα γούστα, όμως κανείς δεν αποκλείει το σενάριο να υπήρξαν επιδρομές Νεάντερταλ που είχαν βαλθεί να κλέψουν τις γυναίκες των ξένων.
Τα πρώτα επεισόδια επιμειξίας εκτιμάται ότι συνέβησαν πριν από 200.000 χρόνια, πιθανώς στη Μέση Ανατολή. Ενα μεγαλύτερο κύμα ήρθε πριν από περίπου 47.000 χρόνια, όταν οι σύγχρονοι άνθρωποι άρχισαν να εγκαθίστανται στην Ευρώπη.
Σήμερα, έως και το 4% του γονιδιώματος ορισμένων σύγχρονων πληθυσμών αποτελείται από γονίδια των Νεάντερταλ. Περιέργως όμως, το ίχνος τους είναι άφαντο στο μεγαλύτερο μέρος του χρωμοσώματος Χ των Homo sapiens. Για πολύ καιρό οι επιστήμονες υπέθεταν ότι αυτό συνέβη επειδή τα γονίδια του χρωμοσώματος Χ των Νεάντερταλ ήταν με κάποιον τρόπο τοξικά για εμάς, οπότε εξαφανίστηκαν από τη γονιδιακή δεξαμενή μας. Θα περίμενε κανείς ότι το ίδιο συνέβη και με το χρωμόσωμα Χ των Νεάντερταλ για τον ίδιο λόγο. Κι όμως, η νέα ανάλυση δείχνει ότι τα δικά μας γονίδια όχι μόνο δεν απουσιάζουν από το νεαντερτάλειο Χ αλλά αντίθετα είναι 62% πιο συχνά από ό,τι σε άλλα χρωμοσώματα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα διαψεύδουν την υπόθεση των τοξικών γονιδίων και μαρτυρούν ότι γονιδιακή ροή συνέβη κυρίως μεταξύ αρσενικών Νεάντερταλ και θηλυκών σύγχρονων ανθρώπων.
Οι άνδρες φέρουν ένα χρωμόσωμα Χ (και ένα Υ), ενώ οι γυναίκες φέρουν δύο Χ. Αυτό σημαίνει ότι ποιος είναι ο πατέρας και ποια η μητέρα έχει σημασία για τους απογόνους: αν οι άνδρες Νεάντερταλ ζευγάρωναν πιο συχνά με σύγχρονες γυναίκες, θα περνούσαν σχετικά λίγα από τα γονίδιά τους στο χρωμόσωμα Χ των σύγχρονων ανθρώπων. Αντίθετα, τα γονίδια του χρωμοσώματος Χ των Η.sapiens θα περνούσαν πιο συχνά στους Νεάντερταλ.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε το χρωμόσωμα Χ σε σκελετούς τριών γυναικών Νεάντερταλ (ηλικίας 122.000, 80.000 και 52.000 ετών) και το συνέκρινε με το αντίστοιχο χρωμόσωμα διαφόρων Αφρικανών, οι οποίοι ουδέποτε συνάντησαν τους Νεάντερταλ και αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου. Και οι τρεις γυναίκες, έδειξε η ανάλυση, έφεραν γονίδια H.sapiens. Το εντυπωσιακό ήταν ότι το χρωμόσωμα Χ των Νεάντερταλ έφερε 62% περισσότερο DNA των σύγχρονων ανθρώπων σε σχέση με τα υπόλοιπα, μη φυλετικά χρωμοσώματα.
Με άλλα λόγια, το χρωμόσωμα Χ των Homo sapiens φέρει ελάχιστο DNA των Νεάντερταλ, ενώ το X των Νεάντερταλ είναι γεμάτο γονίδια των προγόνων μας.
Αν και υπάρχουν άλλες πιθανές εξηγήσεις, όπως κύματα μετανάστευσης στα οποία το ένα φύλο είχε αριθμητική υπεροχή, οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι «οι προτιμήσεις στο ζευγάρωμα προσφέρουν την απλούστερη εξήγηση».
Η αιτία πίσω από αυτή την ανισορροπία της επιμειξίας παραμένει άγνωστη, θα μπορούσε όμως να αποσαφηνιστεί από μελλοντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Οι ερευνητές είναι περίεργοι να μάθουν για παράδειγμα το εάν οι γυναίκες Νεάντερταλ έμεναν με τις οικογένειές τους ή μετακόμιζαν στα πεθερικά του άλλου είδους.
