Με κρατική χρηματοδότηση είχε «εισαχθεί» στην Ελλάδα η Intellexa, περίπου έναν χρόνο πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο των υποκλοπών, όπως αποκαλύπτεται από έγγραφα που έχει στη διάθεσή του «Το Βήμα». Η ισραηλινή εταιρεία και δημιουργός του παράνομου λογισμικού Predator – με το οποίο επιχειρήθηκε να παγιδευτούν ή παγιδεύτηκαν περισσότερα από εκατό πρόσωπα, ανάμεσά τους και υπουργοί, στρατιωτικοί, δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες – είχε ενταχθεί σε κοινοπραξία «σχηματισμών καινοτομίας» για την οποία υπήρχε προεργασία χρηματοδότησης από ευρωπαϊκά κονδύλια με περίπου τρία εκατομμύρια ευρώ, μέσω του Κέντρου Μελετών Ασφάλειας (ΚΕΜΕΑ) της ΕΛ.ΑΣ.

Οπως προκύπτει ακόμη, η εν λόγω κοινοπραξία είχε υπογράψει συμφωνητικό συνεργασίας με το Κέντρο Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτοµίας (KETYAK) της ΕΥΠ, η έδρα της οποίας είναι στην Αγία Παρασκευή. Εκεί, δηλαδή, όπου προσδιορίζεται – με βάση και την πρόσφατη δικαστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου – ότι είχαν έδρα οι χειριστές του Predator.

Σημείο συνάντησης

Τα ίδια γραφεία φαίνεται ότι έγιναν το σημείο σειράς συναντήσεων των υπευθύνων της κοινοπραξίας με τον Γιάννη Λαβράνο, τον επιχειρηματία που καταδικάστηκε τον περασμένο μήνα σε πολυετή κάθειρξη για τη δραστηριότητά του σε σχέση με το Predator, ενώ γίνεται λόγος για «παρουσία κυβερνητικών στελεχών». Επιπλέον από την ίδια έρευνα αναδεικνύoνται μαρτυρίες επιχειρηματιών ότι από στελέχη τoυ ΚΕΤΥΑΚ υπήρξε επίδειξη του χώρου στην Αγία Παρασκευή που χρησιμοποιούνταν για τη χρήση του Predator.

Επιπλέον καταγγέλλεται σειρά παρασκηνιακών μεθοδεύσεων και στη δημιουργία Εθνικού Κέντρου Επιχειρήσεων Κυβερνοασφάλειας, αρχικού προϋπολογισμού ύψους 40,4 εκατ. ευρώ, όπως και σε άλλα έργα, για προσδιορισμό «σκόπιμων παραπληροφορήσεων» από το ΚΕΤΥΑΚ της ΕΥΠ, όπου εμφανίζεται η συμμετοχή προσώπων που επίσης συσχετίστηκαν με την Intellexa.

Το έργο της Intellexa στην κοινοπραξία προσδιορίζεται επακριβώς στο έγγραφο που συντάχθηκε τον Μάρτιο του 2021 πέρα από τη γενικόλογη αναφορά σε «ανάλυση εικόνας και ήχου».

Μόνο ένα αντικείμενο

Αξίζει να σημειωθεί πάντως ότι στην πρόσφατη απόφασή του το Μονομελές Πρωτοδικείο δέχθηκε πως η ισραηλινή εταιρεία δεν είχε κανένα άλλο αντικείμενο έργου πέρα από τα κατασκοπευτικά λογισμικά.

Οπως σημειώνεται στη σχετική απόφαση (σελ. 1.854) του δικαστηρίου, «η Intellexa δραστηριοποιείται αποκλειστικά στον συγκεκριμένο τομέα απόσπασης, συλλογής και διαχείρισης δεδομένων μέσω λογισμικού κατασκοπείας, σε αυτό συνηγορούν, άλλωστε, και τα διαφημιστικά φυλλάδια που εκτυπώθηκαν για λογαριασμό της Ιntellexa από την εταιρεία ΝΟΕΤΙΚ, τα οποία αφορούν ανάλογα προϊόντα απόσπασης και διαχείρισης δεδομένων (“Helios”, “Triton”, “Nebula”, “Active Cyber Intelligence”, “Hornet”,”Mantis”) με βάση σχετικό πόρισμα της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων και αυτό επιβεβαιώνεται και από την υπ’ αριθ. Α9-0189/2023 έκθεση της Εξεταστικής Επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη χρήση λογισμικών κατασκοπείας (spyware) στην Ευρώπη όσο και από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στις 5.3.2024 και 16.9.2024 από το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ αρχικά σε βάρος των δύο φυσικών προσώπων και πέντε νομικών προσώπων».

Η επιχειρηματική πρόταση

Από τα στοιχεία που έρχονται σήμερα στο φως καταδεικνύεται πως στις αρχές του 2021 υποβλήθηκε στο Κέντρο Μελετών Ασφάλειας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη πρόταση ομάδας επιχειρήσεων με την επωνυμία Predictive Intelligence Cluster (Συνεργατικοί Σχηματισμοί Προβλεπτικής Νοημοσύνης). Στο σχήμα συμμετείχαν συνολικά 11 startup επιχειρήσεις με σκοπό την ένταξή τους σε πρόγραμμα της Γενικής Γραμματείας Ερευνας και Καινοτομίας και τη χρηματοδότησή τους από κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Οπως μνημονεύεται σχετικά, στόχος αυτού του έργου ήταν τυπικά να δημιουργηθεί «ένα συνεργατικό δίκτυο από εταιρείες, ερευνητικά κέντρα, οργανισμούς ασφάλειας ειδικούς στην τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα ώστε να αναπτύξουν τεχνολογίες προβλεπτικής νοημοσύνης (predictive intelligence). Ανάλυση μεγάλων δεδομένων (big data), χρήση AI και πρόβλεψη γεγονότων (σ.σ.: εγκληματικότητας, μεταναστευτικών ροών, φυσικών καταστροφών, οικονομικών κινδύνων)».

Σημειώνεται ότι το ΚΕΜΕΑ είναι κρατικός φορέας που υπάγεται στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και ασχολείται, όπως μνημονεύεται στον δικτυακό τόπο του, «με θέματα ασφάλειας, τεχνολογίας ασφάλειας και ερευνών για την εσωτερική ασφάλεια της χώρας».

«Υπουργικό ενδιαφέρον»

Ως υπεύθυνος του cluster εμφανιζόταν ειδικός στους τομείς της κβαντομηχανικής, της μαθηματικής λογικής και της τεχνητής νοημοσύνης με πολυετή παρουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο επικεφαλής του σχήματος φέρεται να είχε σειρά επαφών με πολιτικά πρόσωπα, τα οποία και του υπέδειξαν τη σχετική επιλογή χρηματοδότησης μέσω του ΚΕΜΕΑ. Τα ίδια πρόσωπα, όπως αναφέρεται στο «Βήμα», υπέδειξαν και την ένταξη της Intellexa στο εταιρικό σχήμα. Οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιώνονται στο «Βήμα» από στελέχη του ΚΕΜΕΑ, σύμφωνα με τα οποία «για την προώθηση αυτού του cluster υπήρξε έντονο ενδιαφέρον υπουργών».

Στη συνέχεια, οι υπεύθυνοι της κοινοπραξίας είχαν σειρά συναντήσεων – όπως αναφέρεται – με τον επιχειρηματία Γιάννη Λαβράνο αλλά και τα βασικά στελέχη της Intellexa Ρότεμ Φαρκάς και Μερόμ Χαρπάζ προκειμένου να προσδιοριστεί ποιο έργο θα εμφανίζεται να πραγματοποιεί η εταιρεία και πώς θα χρηματοδοτηθεί. Σημειώνεται ότι για τους Φαρκάς και Χαρπάζ το Μονομελές Πρωτοδικείο της Αθήνας, που εκδίκασε την υπόθεση των υποκλοπών, ζήτησε περαιτέρω δικαστική διερεύνηση των ενεργειών τους για ενδεχόμενη διάπραξη του αδικήματος της κατασκοπείας. Στις συναντήσεις στο γραφείο του κ. Λαβράνου οι υπεύθυνοι του cluster φέρονται να είχαν συναντήσει κυβερνητικά στελέχη, τα ονόματα των οποίων αναφέρθηκαν στο «Βήμα». Οπως προκύπτει, τα συγκεκριμένα πρόσωπα ήταν εκτός της λίστας των δεκάδων στόχων του Predator.

Οι υπεύθυνοι της κοινοπραξίας λένε σήμερα πως «μας είχε δοθεί τότε η εικόνα ότι η Ιntellexa ήταν δημιουργός προηγμένων συστημάτων ανάλυσης πληροφοριών», ενώ δηλώνουν άγνοια για τις πραγματικές της δραστηριότητες: «Δεν γνωρίζαμε τίποτε για κατασκοπευτικά λογισμικά ή για τις παγιδεύσεις τηλεφώνων» αναφέρουν.

Προσύμφωνο συνεργασίας

Στις 26 Μαρτίου του 2021, μετά από όλες αυτές τις διεργασίες, συντάχθηκε προσύμφωνο συνεργασίας του ΚΕΜΕΑ με τον συνεργατικό σχηματισμό των 11 εταιρειών, ανάμεσα στις οποίες ήταν – εμφανίζεται στην ένατη κατά σειρά θέση – και η Intellexa. Οι υπόλοιπες είναι κυρίως εταιρείες πληροφορικής μικρομεσαίου βεληνεκούς με έδρα στην Καισαριάνη, στην Καλλιθέα, στον Αγιο Δημήτριο, στα Χανιά και αλλού.

Στο έγγραφο, όπου γίνεται λόγος για μια «εξωστρεφή προσπάθεια», σημειώνεται ότι «τα Μέρη (σ.σ.: δηλαδή το ΚΕΜΕΑ και η κοινοπραξία) επιθυμούν να συνεργαστούν ώστε να υποβάλουν στην ανωτέρω Πρόσκληση την πρόταση με τίτλο “Συνεργατικός Σχηματισμός Προβλεπτικής Νοημοσύνης” ή “Predictive Intelligence Cluster” (PIC). To PIC συνιστά μια ολοκληρωμένη και εξωστρεφή προσπάθεια που συλλογικά φιλοδοξεί να ενταχθεί στην αιχμή του διεθνούς τεχνολογικού γίγνεσθαι και ειδικά να συμμετάσχει ενεργά στις αναδυόμενες εξελίξεις της έρευνας και των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης».

«Κορυφαία συμμαχία»

Εξαιρετικό ενδιαφέρον ωστόσο παρουσιάζει το έγγραφο-φόρμα υποβολής που έστειλε το ίδιο χρονικό διάστημα η κοινοπραξία (κωδικός πράξης ΓΓ2CL-0372556) προς τη Γενική Γραμματεία Ερευνας και Τεχνολογίας σε σχέση με την ειδικότητα και τον τομέα που αναλαμβάνει η καθεμία από αυτές τις εταιρείες. Εκεί λοιπόν για την Intellexa σημειώνεται ότι «η Intellexa είναι μια κορυφαία συμμαχία στον τομέα των πληροφοριών που αναπτύσσει ένα ολοκληρωμένο χαρτοφυλάκιο κορυφαίων, υπερσύγχρονων τεχνολογιών και λύσεων πληροφοριών για τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου και τις υπηρεσίες πληροφοριών παγκοσμίως. Οι ιδιόκτητες τεχνολογίες της Intellexa παρέχουν πρωτοποριακούς πολυδιανυσματικούς (!) αισθητήρες στον κυβερνοχώρο. Οι λύσεις μας επικεντρώνονται στην παροχή ολοκληρωμένων εργαλείων για στοχευμένη έρευνα μέσω πολλαπλών αισθητήρων συλλογής ενσωματωμένων σε μια ενιαία πλατφόρμα έρευνας».

Οσον αφορά τη συμμετοχή της Intellexa, που ήταν μόνο δημιουργός παράνομων λογισμικών, αυτή μνημονεύεται ως «αναλυτής εικόνας και ήχου». Οπως σημειώνεται, «η Intellexa θα πραγματοποιήσει επιστημονική έρευνα για την ανάπτυξη της πλατφόρμας TCDA που συνιστά ένα μοναδικό σύστημα ανάλυσης δεδομένων, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων από πολλαπλές πηγές και διαφορετικές μορφές, όπως κείμενο, φωνή, εικόνες, τοποθεσία, ημερολόγια, μεταδεδομένα επαφών και πολλά άλλα στοιχεία για να παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα πληροφοριών».

Γιατί δεν προχώρησε

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, τότε υπήρχαν και επαφές μέλους της κυβέρνησης με υψηλόβαθμο στέλεχος της ΕΥΠ και υπευθύνους του ΚΕΤΥΑΚ, που οδήγησαν σε μνημόνιο συνεργασίας με την κοινoπραξία. Τελικώς το εν λόγω εγχείρημα δεν είχε αίσιο τελος και το cluster δεν πρόλαβε να χρηματοδοτηθεί. Kαι αυτό γιατί, όπως αναφέρουν πρόσωπα που γνωρίζουν το παρασκήνιο, αναδείχθηκε το σκάνδαλο των υποκλοπών με την εμπλοκή της Intellexa. Ακόμη φαίνεται να υπήρχαν αντιδράσεις στο εσωτερικό του ΚΕΜΕΑ για «ασάφειες» στην υποβληθείσα πρόταση.

Φαίνεται ωστόσο ότι υπήρξε και συνέχεια, καθώς σε διαγωνιστικές διαδικασίες ή απευθείας επιλογές εταιρειών για διάφορα έργα στο Κέντρο Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτοµίας της ΕΥΠ αναδεικνύεται ότι υπήρχε προτίμηση σε πλέγμα εταιρειών που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με εκείνες που συσχετίστηκαν με το Predator.

Στενές συγγένειες

Αρχικά υπήρξε ο διαγωνισμός για τη δημιουργία Εθνικού Κέντρου Επιχειρήσεων Κυβερνοασφάλειας, αρχικού ύψους 40,4 εκατ. ευρώ, που υλοποιείται από το ΚΕΤΥΑΚ της ΕΥΠ. Ανάδοχος εκείνου του διαγωνισμού ήταν κοινό σχήμα όπου κύριο μέλος ήταν εταιρεία στην οποία ιδιοκτήτης και βασικός διαχειριστής είναι στενός συγγενής των υπευθύνων μιας άλλης εταιρείας (μεσάζων σε προμήθειες οπλικών συστημάτων) που φέρεται να μεσολάβησε για τον ερχομό των ισραηλινών διαχειριστών του Predator στην Ελλάδα.

Oπως εξάλλου και στη συνεργασία τους με κυβερνητικούς αξιωματούχους. Η εν λόγω εταιρεία πλήρωνε ακόμη ενοίκια και παρείχε υποδομές σε στελέχη της Intellexa και της Cytrox, δηλαδή των εταιρειών που ανέπτυξαν και διαχειρίζονταν το Predator. Σημειώνεται ότι η δημιουργία του Εθνικού Κέντρου για την Κυβερνοασφάλεια καθυστερεί σημαντικά λόγω αδυναμίας ορισμένων εκ των εταιρειών να το υλοποιήσουν, ενώ έχει ζητηθεί πλέον και συμμετοχή εταιρείας διαχείρισης κρίσεων με έδρα στα βόρεια προάστια.

Επίδειξη του χώρου

Λίγο χρονικό διάστημα μετά την ανάδειξη του σκανδάλου των υποκλοπών, υπεύθυνοι του ΚΕΤΥΑΚ της ΕΥΠ φέρεται να ζήτησαν από τον προαναφερόμενο ειδικό της τεχνητής νοημοσύνης, που ήταν υπεύθυνος του cluster με την «επιβαλλόμενη» συμμετοχή της Intellexa, να δημιουργηθεί μια γέφυρα τεχνικής συνεργασίας με ΗΠΑ. Κι αυτό στα πλαίσια του προγραμματος «Debunking Disinformation», αναφερόμενου προϋπολογισμού ύψους 10 εκατ. ευρώ, που είναι πρόγραμμα-δράση εκπαίδευσης και τεχνολογίας που έχει στόχο την αναγνώριση, τη διαχείριση και την «απόρριψη» της παραπληροφόρησης (fake news, προπαγάνδα κ.λπ.).

Σύμφωνα με μαρτυρίες, σε μία από αυτές τις συναντήσεις, στην Αγία Παρασκευή, υπήρξε επίδειξη του χώρου που είχε στηθεί το Predator. Ομως και σε εκείνη τη διαδικασία προμήθειας του συστήματος κατά των fake news φαίνεται να προωθήθηκαν τα ίδια εταιρικά σχήματα που σχετίζονταν και με τους «υποστηρικτές» της Ιntellexa. Το ίδιο συνέβη και με έργο μικρότερου κόστους της ΕΥΠ που αφορά κβαντική τεχνολογία επικοινωνίας για την αποστολή πληροφοριών με πολύ υψηλή ασφάλεια και ταχύτητα.

Η πώληση στο ΥΕΘΑ

Συμπληρώνεται ότι το ίδιο πλέγμα επιχειρηματιών που καταγγέλλεται ότι επωφελούνταν από την ΕΥΠ φέρεται να είχαν πουλήσει στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας συστήματα επικοινωνίας με τη χρήση κινεζικής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας που ελέγχεται παγκοσμίως για κατασκοπεία. Τα εν λόγω συστήματα «ξηλώθηκαν» ακολούθως από τη νέα ηγεσία του ΥΕΘΑ.