«Oταν το δάχτυλο έδειχνε το φεγγάρι…» εμείς κοιτούσαμε τις τιμές στο «χρηματιστήριο του οβελία» και προσπαθούσαμε να αποφασίσουμε αν συνέφερε οικονομικά να αγοράσουμε έτοιμα γαρδουμπάκια ή να παρασκευάσουμε τα δικά μας. Τέτοιοι είμαστε.
Κάπου εκεί έξω, όμως, μέσα στο απόλυτο σκοτάδι, μια αποστολή πλησίαζε στη Σελήνη. Μηχανικοί, επιστήμονες, δεκαετίες έρευνας, δισεκατομμύρια διοχετευμένα στη σύγχρονη τεχνολογία και το ανθρώπινο πείσμα, όλα αυτά έγραφαν ιστορία. Θα περίμενε κανείς πως η προσπάθεια θα μονοπωλούσε το ενδιαφέρον μας. Ημασταν όμως απασχολημένοι με άλλα. Με το κόστος της επιχείρησης «Πάσχα στο χωριό». Ανθρώπινο είναι.
Oμως, με αυτά και με εκείνα, η αποστολή στο φεγγάρι πέρασε σαν μικρή, παράλληλη είδηση ανάμεσα σε «ζωντανές συνδέσεις» με τη Βαρβάκειο, σε πολιτικά σκάνδαλα που «συγκλόνισαν την κοινή γνώμη» (για περίπου 10 λεπτά της ώρας) και σε κουτσομπολιά που «πάγωσαν το πανελλήνιο» (για ακόμη λιγότερο χρονικό διάστημα). Το θέμα δεν είναι η έλλειψη πληροφόρησης, είναι η υπερπληροφόρηση. Χαμένοι μέσα σε χιλιάδες δεδομένα, έχουμε απολέσει την ικανότητα να ξεχωρίζουμε το σημαντικό από το απλώς θορυβώδες. Σαν να καθόμαστε σε μια συναυλία συμφωνικής μουσικής και να αντιλαμβανόμαστε τον ήχο της τσίχλας του διπλανού μας ως το πιο ενδιαφέρον από όλα όσα συμβαίνουν.
Κάπως έτσι, τη στιγμή που η διαστημική κάψουλα έκανε το απίστευτο ταξίδι της και επέστρεφε, μπαίνοντας στη γήινη ατμόσφαιρα με κίνδυνο να διαλυθεί από την τριβή, μετά βίας σηκώσαμε το βλέμμα. Δεν φταίμε μόνο εμείς που αδιαφορούμε. Φταίει και το πώς σερβίρονται τα πράγματα. Το φεγγάρι δεν πουλάει πια όπως κάποτε. Τη δεκαετία του ’60 ήταν ψυχροπολεμικό όπλο, σύμβολο υπεροχής, κάτι που έπρεπε να αγγίξεις γιατί αλλιώς ένιωθες ότι μένεις πίσω στην Ιστορία.
Σήμερα μοιάζει με μία ακόμη βόλτα σε έναν κόσμο όπου όλα φαίνονται εύκολα – και γι’ αυτό πληκτικά. Oχι ότι έχει την ανάγκη μας! Το φεγγαράκι μας το λαμπρό – είτε το τραγουδάμε είτε όχι – βρίσκεται πάντα εκεί, αδιάφορο για τις εμμονές μας, για τις μικρότητές μας, για το αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε με τα διαστημικά προγράμματα που το περιλαμβάνουν. Δεν μας χρειάζεται. Δεν μας ζητάει τίποτα. Δεν μας προκαλεί να πάρουμε θέση. Δεν μας βάζει σε στρατόπεδα. Κρέμεται απλώς στον ουρανό για να μας θυμίζει πόσο μικροί είμαστε.
Εμείς, πάλι, αντί για έναν κόσμο που μας ξεπερνάει, επιλέγουμε έναν κόσμο που χωράει στην οθόνη του κινητού μας. Iσως τελικά να μην είναι θέμα αδιαφορίας, αλλά θέμα συνήθειας. Eχουμε μάθει να κοιτάμε χαμηλά. Να μετράμε το άμεσο. Να επενδύουμε στο εφήμερο. Και κάθε φορά που κάτι μεγάλο, πραγματικά μεγάλο, εμφανίζεται στον ορίζοντα, δεν ξέρουμε τι να το κάνουμε. Δεν χωράει στο μέτρο μας. Οπότε το αγνοούμε. Ή το προσπερνάμε με ένα «ναι, ωραίο κι αυτό».
Κάπως έτσι η Ιστορία περνάει από δίπλα μας σαν λεωφορείο που δεν σταματάει στη στάση μας, γιατί δεν σηκώνουμε το χέρι, είμαστε απασχολημένοι να συζητάμε αν το εισιτήριο ακρίβυνε. Γι’ αυτό και την ημέρα που «το δάχτυλο έδειχνε το φεγγάρι…» (και τους τέσσερις αστροναύτες που το πλησίασαν), εμείς κοιτούσαμε απλώς το δάχτυλο. Και θαυμάζαμε τα καινούργια, τεράστια, χρωματιστά νύχια που επιτάσσει η νέα μόδα, σαν να ήταν αυτά το θέ(α)μα.
