Ενα μιρκό χρονικό περιθώριο έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν για να καταλήξει σε ενιαία στάση και να καταθέσει συγκεκριμένη αντιπρόταση, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά η εκεχειρία που παρέτεινε την Τρίτη θα λήξει σύντομα.

Όπως μεταδίδει το Axios, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να δώσει «τρεις έως πέντε ημέρες» επιπλέον χρόνου στην Τεχεράνη, ώστε να ξεπεράσει τις εσωτερικές της διαφωνίες. Ωστόσο, ξεκαθαρίζεται ότι η παράταση αυτή δεν θα είναι απεριόριστη.

Εφικτή η συμφωνία

Η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης και τη διαχείριση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος παραμένει εφικτή. Την ίδια στιγμή, όμως, εντείνεται η ανησυχία ότι δεν υπάρχει σαφής συνομιλητής στην ιρανική πλευρά με την εξουσία να λάβει αποφάσεις.

Κομβικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει η στάση του Ανώτατου Ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, παραμένει ουσιαστικά σιωπηλός. Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) και οι πολιτικοί διαπραγματευτές εμφανίζονται σε ανοιχτή σύγκρουση ως προς τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί.

Ρήξη στο εσωτερικό του Ιράν

«Υπάρχει απόλυτη ρήξη στο εσωτερικό του Ιράν, με τους στρατιωτικούς και τους διαπραγματευτές να κινούνται σε διαφορετικές κατευθύνσεις, χωρίς πρόσβαση στον ανώτατο ηγέτη», ανέφερε χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος.

Οι διαφωνίες αυτές έγιναν εμφανείς μετά τον πρώτο γύρο συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, όταν στρατιωτικοί αξιωματούχοι απέρριψαν όσα είχαν ήδη συζητήσει οι διπλωμάτες της χώρας. Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να αρνούνται να εφαρμόσουν την απόφαση και να στρέφονται δημόσια εναντίον του.

Παράλληλα, το τελευταίο διάστημα η Τεχεράνη δεν έχει δώσει ουσιαστική απάντηση στην πρόταση των ΗΠΑ, ενώ απέφυγε να δεσμευτεί για νέο γύρο συνομιλιών στο Πακιστάν. Η κατάσταση αυτή προκάλεσε έντονο εκνευρισμό στον Λευκό Οίκο, με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς να παραμένει σε αναμονή, παρά το γεγονός ότι είχε ήδη προγραμματίσει το ταξίδι του για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

Ενδεικτικό της αβεβαιότητας είναι ότι το Air Force Two παρέμεινε για ώρες έτοιμο προς απογείωση, μέχρι να καταστεί σαφές ότι η συνάντηση δεν θα πραγματοποιηθεί.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Τραμπ συγκάλεσε σύσκεψη με την ομάδα εθνικής ασφάλειας, εξετάζοντας δύο βασικά σενάρια: νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά των ενεργειακών υποδομών του Ιράν ή παράταση του διπλωματικού χρόνου. Τελικά, επέλεξε τη δεύτερη οδό, δίνοντας μια τελευταία ευκαιρία στις διαπραγματεύσεις.

Τι προσπαθεί να αποφύγει ο Τραμπ

Αμερικανικές πηγές εκτιμούν ότι ο πρόεδρος θεωρεί πως οι ΗΠΑ έχουν ήδη πετύχει τους βασικούς στρατιωτικούς τους στόχους και επιδιώκει να αποφύγει την περαιτέρω κλιμάκωση ενός πολέμου που γίνεται ολοένα και πιο αντιδημοφιλής.

Ωστόσο, η στρατιωτική επιλογή παραμένει στο τραπέζι. Αν οι διαμεσολαβητές δεν καταφέρουν να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή του Ιράν στις συνομιλίες εντός των επόμενων ημερών, η Ουάσιγκτον δεν αποκλείει την επανέναρξη των επιχειρήσεων.

Καθοριστικής σημασίας θεωρείται πλέον το αν ο Χαμενεΐ θα σπάσει τη σιωπή του, δίνοντας σαφείς οδηγίες στους διαπραγματευτές του να επιστρέψουν στο τραπέζι των συνομιλιών.

Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ ποντάρει στην πίεση που ασκεί ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Όπως ανέφερε, η Τεχεράνη επιδιώκει την επαναλειτουργία του στενού για να αποκαταστήσει κρίσιμα έσοδα, γεγονός που η Ουάσιγκτον θεωρεί βασικό διαπραγματευτικό χαρτί.

Οι επόμενες ημέρες αναμένονται κρίσιμες, καθώς θα κρίνουν αν η εύθραυστη εκεχειρία θα οδηγήσει σε συμφωνία ή σε νέα φάση έντασης.