Ιράν: Εκτός λειτουργίας μονάδα αφαλάτωσης – Τι λέει το Axios για τις σχετικές απειλές Τραμπ

Καθώς οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για πλήγματα ακόμη και σε πολιτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις του Ιράν, σε περίπτωση που η Τεχεράνη δεν συμφωνήσει έως τις 6 Απριλίου στην αμερικανική πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, προκαλούν γενικευμένη ανησυχία για την πορεία της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και συναγερμό μεταξύ των ειδικών —οι οποίοι επισημαίνουν ότι επιθέσεις τέτοιου είδους ενδέχεται να παραβιάζουν τους κανόνες του πολέμου και διεθνείς συμβάσεις— η Τεχεράνη καταγγέλλει ότι επλήγη μονάδα αφαλάτωσης.

Εκτός λειτουργίας μονάδα αφαλάτωσης στο Κεσμ

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με δημοσίευμα του ημιεπίσημου ιρανικού πρακτορείου ISNA, το οποίο επικαλείται ενημέρωση από αξιωματούχο του υπουργείου Υγείας, μια μονάδα αφαλάτωσης στο ιρανικό νησί Κεσμ έχει τεθεί εκτός λειτουργίας έπειτα από αεροπορικό πλήγμα.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο επικεφαλής του Κέντρου Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας του υπουργείου Υγείας του Ιράν, Μοχσέν Φαρχαντί: «Το πόσιμο νερό στο νησί Κεσμ παρέχεται από μονάδες αφαλάτωσης. Μία από τις μονάδες αφαλάτωσης στο νησί στοχοποιήθηκε και έχει τεθεί πλήρως εκτός λειτουργίας, καθώς δεν είναι δυνατό να επισκευαστεί σε σύντομο χρονικό διάστημα».

Το Ιράν είχε ανακοινώσει νωρίτερα, τον Μάρτιο, ότι μονάδα αφαλάτωσης στο νησί Κεσμ —το οποίο αποτελεί ουσιαστικά κομβικό σημείο για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, καθώς βρίσκεται έξω από το λιμάνι του Μπαντάρ Αμπάς— είχε αποτελέσει στόχο αεροπορικών επιδρομών.

Τότε, στις 7 Μαρτίου, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί είχε σχολιάσει την επίθεση υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια «κατάφωρη και απεγνωσμένη εγκληματική ενέργεια».

Η σημασία του περιστατικού

Δεν είναι σαφές εάν οι ζημιές που αναφέρει τώρα ο Ιρανός αξιωματούχος είναι αποτέλεσμα εκείνου του πλήγματος ή αν έχει σημειωθεί κάποια νέα επίθεση. Ωστόσο, το γεγονός ότι το ζήτημα επανέρχεται στην επικαιρότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένων των πρόσφατων απειλών του Τραμπ.

Σε αυτό το πλαίσιο, σχετικό δημοσίευμα του Axios σημειώνει ότι η απειλή του Τραμπ να πλήξει την υδροδότηση του Ιράν θα αποτελούσε τη δραματικότερη παραβίαση των κανόνων πολέμου που έχουν σχεδιαστεί για την προστασία των αμάχων σε καιρό σύρραξης.

Οι απειλές Τραμπ και οι κανόνες του πολέμου

Σύμφωνα με την ανάλυση του μέσου, ο πόλεμος με το Ιράν αποτελεί το μεγαλύτερο τεστ για το πώς μεταφράζεται στην πράξη η περιφρόνηση του Τραμπ προς αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «πολιτικά ορθό» τρόπο διεξαγωγής πολέμου.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη δώσει το πράσινο φως σε δολοφονίες πολιτικών ηγετών, έχει απειλήσει ότι δεν θα υπάρξει «κανένα έλεος» για τους αντιπάλους και αρχικά αποποιήθηκε την ευθύνη για το πλήγμα με εκατοντάδες θύματα σε δημοτικό σχολείο θηλέων.

Παρά ταύτα, μέχρι στιγμής οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επικεντρώσει τα πλήγματά τους κυρίως σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ωστόσο, η απειλή να πληγούν πολιτικές υποδομές καταδεικνύει πόσο αποφασισμένος είναι ο Τραμπ να αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει την παραβίαση των γενικά αποδεκτών αρχών του πολέμου.

Η στάση της κυβέρνησης Τραμπ διαχρονικά

Το Axios σημειώνει επίσης ότι ο Τραμπ, το 2016, είχε ασκήσει έντονη κριτική στις Συμβάσεις της Γενεύης, υποστηρίζοντας ότι «οι στρατιώτες φοβούνται και δεν μπορούν να πολεμήσουν», ενώ παράλληλα είχε υποσχεθεί κατά την προεκλογική του εκστρατεία την επαναφορά του βασανιστηρίου του εικονικού πνιγμού (waterboarding) και άλλων «πολύ χειρότερων μεθόδων».

Ο τότε παρουσιαστής του Fox News και νυν υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ είχε επίσης πιέσει για την απονομή χάριτος σε στρατιώτες που είχαν καταδικαστεί ή διώκονταν για εγκλήματα πολέμου — κάτι που ο Τραμπ ως πρόεδρος έπραξε το 2019.

Τι προβλέπει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο

Όπως σημειώνουν ειδικοί στο Axios, το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο απαγορεύει ρητά επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που είναι απαραίτητες για την επιβίωση των αμάχων, όπως οι υποδομές πόσιμου νερού. Αντίθετα, οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν υπό προϋποθέσεις να θεωρηθούν νόμιμοι στόχοι, εφόσον εξυπηρετούν στρατιωτικούς σκοπούς.

Τα αντίποινα εναντίον αμάχων —γνωστά και ως συλλογική τιμωρία— απαγορεύονται ρητά από τις Συμβάσεις της Γενεύης.

Σε ενημέρωση του Πενταγώνου στις 13 Μαρτίου, ο Χέγκσεθ δήλωσε ότι «δεν θα υπάρξει ούτε έλεος ούτε επιείκεια για τους εχθρούς μας» — μια φράση που το ίδιο το Εγχειρίδιο Δικαίου Πολέμου του Πενταγώνου χαρακτηρίζει έγκλημα πολέμου.

Οι κινήσεις Χέγκσεθ

Στους πρώτους μήνες της προεδρίας Τραμπ, ο Χέγκσεθ απέλυσε τους ανώτερους νομικούς συμβούλους του στρατού ξηράς, του ναυτικού και της αεροπορίας, λέγοντας ότι δεν ήθελε να αποτελούν «εμπόδιο σε εντολές που δίνονται από τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων».

Επιχείρησε επίσης, χωρίς επιτυχία, να τιμωρήσει τον γερουσιαστή Μαρκ Κέλι επειδή δημοσίευσε βίντεο στο οποίο καλούσε τους στρατιώτες να «αρνούνται παράνομες εντολές».

Παράλληλα, ο Χέγκσεθ διέλυσε το πρόγραμμα του Πενταγώνου για τον περιορισμό των απωλειών αμάχων, στο οποίο συμμετείχαν περίπου 200 στελέχη ενσωματωμένα σε στρατιωτικές διοικήσεις για την αποτροπή θυμάτων μεταξύ των πολιτών.

Βέβαια τα παραπάνω —όπως σημειώνει το Axios— δεν αποτελούν ακριβώς έκπληξη, καθώς η στάση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στο διεθνές δίκαιο περί εγκλημάτων πολέμου έγινε σαφής πέρυσι, όταν επέβαλε κυρώσεις σε αξιωματούχους του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου επειδή διερευνούσαν υποθέσεις που αφορούσαν Αμερικανούς και Ισραηλινούς πολίτες.