Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πλήγματα κατά του Ιράν το Σάββατο, βυθίζοντας τη Μέση Ανατολή σε μια νέα σύγκρουση, η οποία, σύμφωνα με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, θα τερματίσει μια απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ και θα δώσει στους Ιρανούς την ευκαιρία να ανατρέψουν την ηγεσία τους.

Το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους προς το Ισραήλ, όπως ανακοίνωσε ο ισραηλινός στρατός, ενώ το Πεντάγωνο γνωστοποίησε ότι τα αμερικανικά πλήγματα φέρουν την ονομασία «OPERATION EPIC FURY».

Η αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης μεταξύ του Ιράν και των μακροχρόνιων αντιπάλων του απειλεί να υπονομεύσει περαιτέρω τις ελπίδες για διπλωματική επίλυση της διαμάχης της Τεχεράνης με τη Δύση γύρω από το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ο Τραμπ επικαλείται την κρίση των ομήρων του 1979

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ αναφέρθηκε στην μακροχρόνια διαμάχη Ουάσινγκτον–Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένης της κατάληψης της αμερικανικής πρεσβείας το 1979, όταν φοιτητές κράτησαν 52 Αμερικανούς ομήρους για 444 ημέρες, καθώς και σε σειρά άλλων επιθέσεων που οι ΗΠΑ αποδίδουν στο Ιράν μετά την Ισλαμική Επανάσταση.

Κάλεσε τους Ιρανούς να παραμείνουν σε καταφύγια, προειδοποιώντας ότι «βόμβες θα πέφτουν παντού». Ταυτόχρονα, δήλωσε: «Όταν τελειώσουμε, αναλάβετε την κυβέρνησή σας. Θα είναι δική σας. Αυτή θα είναι πιθανότατα η μοναδική σας ευκαιρία για γενιές».

Ο αμερικανικός στρατός ξεκίνησε σειρά πληγμάτων κατά στόχων στο Ιράν, δήλωσαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας. Η έκταση των επιχειρήσεων από αέρος και θαλάσσης δεν ήταν άμεσα σαφής, ενώ, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η εκστρατεία αναμένεται να διαρκέσει αρκετές ημέρες.

Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη προετοιμάζει «συντριπτικά αντίποινα».

Ο Τραμπ είχε ενισχύσει σημαντικά την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, επιδιώκοντας να πιέσει την Τεχεράνη να κάνει παραχωρήσεις στις πυρηνικές συνομιλίες. Διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ διεξάγουν «μαζική και σε εξέλιξη» επιχείρηση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, δεσμευόμενος να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί βασικό σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν αναπτύσσει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που απειλούν τις ΗΠΑ και απείλησε να καταστρέψει τη σχετική βιομηχανία.

«Στόχος μας είναι να υπερασπιστούμε τον αμερικανικό λαό εξαλείφοντας άμεσες απειλές από το ιρανικό καθεστώς», δήλωσε.

Νετανιάχου: «Ώρα να αποτινάξουν τον ζυγό της τυραννίας»

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι η κοινή επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ «θα δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του».

«Ήρθε η ώρα όλα τα τμήματα του ιρανικού λαού να αποτινάξουν τον ζυγό της τυραννίας και να φέρουν ένα ελεύθερο και ειρηνόφιλο Ιράν», ανέφερε.

Πηγή δήλωσε στο Reuters ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, δεν βρισκόταν στην Τεχεράνη και είχε μεταφερθεί σε ασφαλή τοποθεσία.

Η επίθεση ακολουθεί τον 12ήμερο αεροπορικό πόλεμο του Ιουνίου μεταξύ Ισραήλ και Ιράν και τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις ΗΠΑ–Ισραήλ ότι θα πλήξουν ξανά εάν η Τεχεράνη συνεχίσει τα πυρηνικά και βαλλιστικά της προγράμματα.

«Το Κράτος του Ισραήλ εξαπέλυσε προληπτική επίθεση κατά του Ιράν για να εξαλείψει απειλές», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς.

Μήνες σχεδιασμού

Ισραηλινός αμυντικός αξιωματούχος δήλωσε ότι η επιχείρηση είχε σχεδιαστεί επί μήνες σε συντονισμό με την Ουάσινγκτον και ότι η ημερομηνία έναρξης είχε αποφασιστεί εβδομάδες νωρίτερα.

Ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι ακούστηκαν εκρήξεις στην Τεχεράνη, ενώ σειρήνες ήχησαν σε όλο το Ισραήλ. Το Ισραήλ ανακοίνωσε το κλείσιμο σχολείων και χώρων εργασίας (πλην κρίσιμων τομέων), την απαγόρευση δημόσιων συναθροίσεων και το κλείσιμο του εναέριου χώρου για πολιτικές πτήσεις.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν επανεκκινήσει διαπραγματεύσεις τον Φεβρουάριο για διπλωματική επίλυση της πυρηνικής διαμάχης, όμως χωρίς αποτέλεσμα. Το Ισραήλ ζητούσε πλήρη αποξήλωση της πυρηνικής υποδομής του Ιράν και περιορισμούς στο πυραυλικό του πρόγραμμα.

Το Ιράν είχε δηλώσει ότι είναι πρόθυμο να συζητήσει περιορισμούς στο πυρηνικό του πρόγραμμα με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων, αλλά απέκλεισε οποιαδήποτε σύνδεση με το πυραυλικό του οπλοστάσιο, προειδοποιώντας ότι θα απαντήσει σε περίπτωση επίθεσης.

Τον περασμένο Ιούνιο, οι ΗΠΑ συμμετείχαν σε ισραηλινή εκστρατεία κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, στην πιο άμεση στρατιωτική ενέργεια κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η Τεχεράνη απάντησε τότε με πυραυλικά πλήγματα κατά της αμερικανικής βάσης Al Udeid Air Base στο Κατάρ.

Δυτικές δυνάμεις προειδοποιούν ότι το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν απειλεί τη σταθερότητα της περιοχής και ενδέχεται να οδηγήσει σε δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων. Η Τεχεράνη αρνείται ότι επιδιώκει την απόκτησή τους.