Τα πρόσωπα-«κλειδιά» και οι ανατροπές της τελευταίας στιγμής

Προϊόν πολλαπλών «ντόμινο» και αποτέλεσμα μιας διευρυμένης απόπειρας διευθετήσεων και διαφύλαξης ισορροπιών είναι η κυβέρνηση της ιδιότυπης συμμαχίας ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ

Προϊόν πολλαπλών «ντόμινο» και αποτέλεσμα μιας διευρυμένης απόπειρας διευθετήσεων και διαφύλαξης ισορροπιών είναι η κυβέρνηση της ιδιότυπης συμμαχίας ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, η οποία σχηματίστηκε μετά τις εκλογές. Τα πρώτα της δείγματα επέφεραν αναταράξεις, με αφορμή δηλώσεις που προκάλεσαν την επιφύλαξη κυβερνήσεων και διεθνών επενδυτικών κύκλων, με αποτέλεσμα ήδη από την πρώτη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου ο Πρωθυπουργός να ζητήσει «σιωπητήριο» ώσπου να αναγνωσθούν οι προγραμματικές δηλώσεις.
Επαφές από τον Δεκέμβριο


Η συμφωνία του Αλ. Τσίπρα με τον Π. Καμμένο ήταν αυτή που προξένησε τη μεγαλύτερη έκπληξη και δυσαρέσκεια, μέχρις ενός σημείου στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ και πάντως μεταξύ συμμαχικών πολιτικών του δυνάμεων στο εξωτερικό και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Η συμφωνία αυτή δεν προέκυψε το βράδυ των εκλογών. Απλώς επισημοποιήθηκε, καθώς στο διάστημα των προηγούμενων εβδομάδων υπήρξε αναλυτική προσυνεννόηση και εκκρεμούσε μια καθοριστικής σημασίας λεπτομέρεια: το αποτέλεσμα των εκλογών.
Στο πλαίσιο της προπαρασκευής της συμφωνίας, καταλυτική ήταν η συνάντηση του στενού συνεργάτη του κ. Τσίπρα Ν. Παππά, στις αρχές Δεκεμβρίου, αφότου είχαν δρομολογηθεί οι διαδικασίες για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, οι οποίες οδηγούσαν στις εθνικές εκλογές. Και επισημάνθηκε από πολλούς ότι κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ο σημερινός πρωθυπουργός δεν αναφέρθηκε ούτε μία φορά στους ΑΝΕΛ.
Το Σάββατο 24 Ιανουαρίου άλλωστε, μία ημέρα πριν από τις εκλογές, ο κ. Τσίπρας όταν ρωτήθηκε για ενδεχόμενο κίνδυνο να μη σχηματιστεί κυβέρνηση, ήταν κατηγορηματικός: «Ακόμη κι αν δεν είμαστε αυτοδύναμοι, θα έχουμε κυβέρνηση το αργότερο σε τρεις ημέρες».
Σύμφωνα δε με πληροφορίες που μετέδιδαν συνομιλητές του Πρωθυπουργού, η απόφασή του ήταν μονόδρομος, καθώς προτιμούσε να συνεργαστεί με τους ΑΝΕΛ, επί τη βάσει του αντιμνημονιακού τους χαρακτήρα, και δεν εμπιστευόταν το Ποτάμι ως αξιόπιστο κυβερνητικό εταίρο, ενώ όσον αφορά το ΠαΣοΚ προτίμησε να μην του δώσει σανίδα σωτηρίας και λόγο ύπαρξης.
Αφότου επισφραγίστηκε η συμφωνία για τον σχηματισμό της κυβέρνησης τα ξημερώματα της προηγούμενης Δευτέρας, ξεκίνησε η διαδικασία σχηματισμού του Υπουργικού Συμβουλίου. Κατέληξε στη δημιουργία ενός ολιγομελούς σχήματος… 40 ατόμων, στο οποίο χώρεσαν σχεδόν όλοι.
Οι «καραμπόλες» στα υπουργεία


Πολλές θέσεις είχαν «κλειστεί» εκ προοιμίου. Οπως του Ι. Δραγασάκη ως αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, του Ν. Παππά ως υπουργού Επικρατείας, του Ι. Βαρουφάκη ως υπουργού Οικονομικών, του Γ. Σταθάκη ως υπουργού Ανάπτυξης, του Π. Κουρουμπλή στο υπουργείο Υγείας, του Ν. Κοτζιά στο υπουργείο Εξωτερικών. Αποφασισμένη ήταν και η ανάληψη του υπουργείου Αμυνας από τον Π. Καμμένο, καθώς ήταν μέρος της συμφωνίας.
Για την κάλυψη άλλων νευραλγικών θέσεων στην κυβέρνηση καταλύτης ήταν η Ζωή Κωνσταντοπούλου. Το υπουργείο Δικαιοσύνης ήταν μια προσωπική της επιθυμία, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες τουλάχιστον. Ομως δεν προκρίθηκε από τον κ. Τσίπρα, καθώς γνώριζε ότι σε κάποιους κύκλους δικαστικών θα εκδηλώνονταν αντιδράσεις.
Ετσι ο Πρωθυπουργός προτίμησε την ανάθεση του συγκεκριμένου υπουργείου στον καθηγητή Ν. Παρασκευόπουλο, ο οποίος έχει επί σειρά ετών ασχοληθεί με ζητήματα επανένταξης κρατουμένων, με τον ρόλο δομών όπως το ΚΕΘΕΑ κ.λπ., στα οποία η νέα κυβέρνηση θέλει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση.
Κατόπιν αυτού, για λίγη ώρα η κυρία Κωνσταντοπούλου φερόταν ως πιθανή υπουργός Εσωτερικών, θέση για την οποία προοριζόταν ο Π. Σκουρλέτης. Θα συγκέντρωνε όμως τόσες εξουσίες που κάποιοι προέβαλαν ενστάσεις και υπέδειξαν άλλη λύση: τον Ν. Βούτση, ο οποίος όμως προοριζόταν είτε για θέση αναβαθμισμένου κοινοβουλευτικού εκπροσώπου είτε για τη θέση του Προέδρου της Βουλής. Η μετακίνηση του κ. Βούτση στο συγκεκριμένο υπουργείο έκαμψε σύμφωνα με πληροφορίες και την έντονη επιφύλαξη του πολιτικού του «τέκνου» Π. Σκουρλέτη να παραλάβει την «καυτή πατάτα» του υπουργείου Εργασίας.
Ετσι δημιουργήθηκε το περιβάλλον για την τοποθέτηση της κυρίας Κωνσταντοπούλου στη θέση της Προέδρου της Βουλής, απόφαση η οποία κατά πολλούς διαμορφώνει αποτελέσματα σε πολλά πεδία: προεξοφλεί την πιστή τήρηση κανονισμών, δημιουργεί μια κρίσιμη τελευταία κρησάρα για τα υπό κατάθεση νομοσχέδια και εν τέλει κλείνει οριστικά τα σενάρια που έφεραν τον πατέρα της Ν. Κωνσταντόπουλο ως υποψήφιο Πρόεδρο Δημοκρατίας – καθώς θα ήταν τουλάχιστον άκομψο δύο τόσο στενοί συγγενείς να κατέχουν την ίδια στιγμή κορυφαία πολιτειακά αξιώματα.
Η υπουργοποίηση «κόβει» το Ρεύμα


Κίνηση που «παγώνει» το εσωκομματικό μέτωπο ήταν η ανάθεση κρίσιμων χαρτοφυλακίων σε μέλη του Αριστερού Ρεύματος. Ο Π. Λαφαζάνης αποδεχόμενος ρόλο υπουργού αναστέλλει προς το παρόν την εσωκομματική διαφοροποίηση, αν και «με το καλημέρα» έσπευσε να διαβεβαιώσει για την αναστολή της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ. Δηλώσεις όπως αυτή και εκείνη του υπουργού Ναυτιλίας Θ. Δρίτσα, για αναθεώρηση της σύμβασης ιδιωτικοποίησης του ΟΛΠ με την COSCO, βρέθηκαν στο στόχαστρο του Πρωθυπουργού, ο οποίος ζήτησε να αποφεύγονται οι δημόσιες τοποθετήσεις σε αυτή τη φάση.
Οι απόπειρες διεύρυνσης εκ μέρους του κ. Τσίπρα έφεραν στην κυβέρνηση τον προερχόμενο από τη ΔΗΜΑΡ Ι. Πανούση στη θέση του υπουργού Δημόσιας Τάξης και τον προερχόμενο από το ΠαΣοΚ Χρ. Σπίρτζη στη θέση του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών, Υποδομών και Δικτύων.
Στους «παραπονεμένους» συγκαταλέγονται βουλευτές όπως ο Αλ. Μητρόπουλος και ο Γ. Μπαλάφας, οι οποίοι σύμφωνα με πληροφορίες θα αναλάβουν καθήκοντα κοινοβουλευτικού εκπροσώπου και αντιπροέδρου της Βουλής, αντίστοιχα.
Η στελέχωση του κρατικού μηχανισμού


Ενα από τα καυτά ζητήματα της νέας κυβέρνησης είναι η στελέχωση του κρατικού μηχανισμού και των υπουργείων. Ενδεικτικό είναι ότι αμέσως μετά τη συνάντηση με τον πρόεδρο του Eurogroup την Παρασκευή ο Πρωθυπουργός είχε σύσκεψη (μη ανακοινωμένη) στο Μέγαρο Μαξίμου με τον γραμματέα του ΣΥΡΙΖΑ Δ. Βίτσα και τον υπουργό Επικρατείας Αλ. Φλαμπουράρη, με αυτό το αντικείμενο. Η συμμετοχή του κορυφαίου κομματικού στελέχους σε μια σύσκεψη με τέτοιο αντικείμενο δημιούργησε τη βεβαιότητα ότι επίκειται κύμα αλλαγών στον κρατικό μηχανισμό με τοποθέτηση στελεχών από όλες τις κομματικές βαθμίδες, η οποία θα αποτελέσει και το πρώτο τεστ των δεσμεύσεων περί αξιοκρατίας και δικαιοσύνης.
Στο ίδιο πλαίσιο, από την Κυριακή των εκλογών και έπειτα παρατηρήθηκε το φαινόμενο μαζικών παραιτήσεων στελεχών από αυτοδιοικητικές θέσεις (π.χ. γραμματείς νομαρχιών), με την προοπτική ανάληψης διοικητικών θέσεων στον κεντρικό μηχανισμό.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk