11 Σεπτεμβρίου 2001: το απόγειο της Αλ Κάιντα

Σηματοδότησαν άραγε οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, πριν από οκτώ χρόνια, το απόγειο της Αλ Κάιντα; Για να απαντηθεί το κρίσιμο αυτό ερώτημα, πρέπει να εξετάσουμε την τύχη της Αλ Κάιντα από τότε ως σήμερα. Και η τύχη αυτής της χαλαρής παράνομης οργάνωσης που είναι ταγμένη στον τζιχάντ, τον ισλαμικό ιερό πόλεμο, και η οποία μετά την πτώση των αφγανών Ταλιμπάν το 2001 δεν απολαμβάνει την υποστήριξη κανενός κράτους, είναι τουλάχιστον παράδοξη. Ο επικεφαλής της, ο Οσάμα μπιν …

Σηματοδότησαν άραγε οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, πριν από οκτώ χρόνια, το απόγειο της Αλ Κάιντα; Για να απαντηθεί το κρίσιμο αυτό ερώτημα, πρέπει να εξετάσουμε την τύχη της Αλ Κάιντα από τότε ως σήμερα. Και η τύχη αυτής της χαλαρής παράνομης οργάνωσης που είναι ταγμένη στον τζιχάντ, τον ισλαμικό ιερό πόλεμο, και η οποία μετά την πτώση των αφγανών Ταλιμπάν το 2001 δεν απολαμβάνει την υποστήριξη κανενός κράτους, είναι τουλάχιστον παράδοξη.

Ο επικεφαλής της, ο Οσάμα μπιν Λάντεν, δεν κατάφερε να στείλει κανέναν άλλον κομάντο έξω από τις βάσεις της Αλ Κάιντα στο κρατίδιο του Ουαζιριστάν, στο έδαφος του Πακιστάν, ώστε να επαναλάβει μια επίθεση εξίσου εντυπωσιακή και φονική με εκείνη που έπληξε τη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον. Παρ΄ όλα αυτά, οι ιδέες της Αλ Κάιντα εξαπλώθηκαν σαν τη φωτιά. Και τα τελευταία οκτώ χρόνια χιλιάδες μαχητές έχουν ριχτεί στον τζιχάντ. Πολλοί από αυτούς σκοτώθηκαν, άλλοι μάχονται ακόμη και ο πλανήτης απέχει πολύ από το να έχει διαφύγει τον κίνδυνο αυτών των απόλυτων φανατικών ισλαμιστών που ονειρεύονται ένα «παγκόσμιο χαλιφάτο».

Η τύχη και το μέλλον της Αλ Κάιντα στην πραγματικότητα συνδέονται απόλυτα με την απάντηση που της έδωσαν οι εχθροί της, με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Η απάντηση ήταν παράξενη, ακόμη και σχιζοφρενική. Ενώ η Αλ Κάιντα ανασυγκροτεί τις βάσεις στο Ουαζιριστάν από τα τέλη του 2001, η πολεμική προσπάθεια εστιάστηκε αλλού: Πρώτα στο Αφγανιστάν και κατόπιν στο Ιράκ, με την ανατροπή και την εκτέλεση του Σαντάμ Χουσεΐν. Αυτές οι στρατιωτικές περιπέτειες σε χώρες όπου η Αλ Κάιντα είχε σχεδόν εξαλειφθεί (Αφγανιστάν) ή δεν υπήρχε καθόλου (Ιράκ), δημιούργησαν περισσότερους φανατικούς ισλαμιστές από όσους εξουδετέρωσαν.

Αντιθέτως η κλασική αντιτρομοκρατική μάχη, για τον στενό πυρήνα των δραστών και των συνεργών τους, μάλλον στέφθηκε με επιτυχία. Οι μαχητές της ομάδας που ήταν υπεύθυνη για την 11η Σεπτεμβρίου είτε σκοτώθηκαν είτε συνελήφθησαν. Παρά την επιτυχία ορισμένων κομάντο εμπνευσμένων από την Αλ Κάιντα, οι χώρες της Δύσης κατάφεραν να προστατευτούν. Πολλές συνωμοσίες αποκαλύφθηκαν. Αν και καμία χώρα δεν μπορεί να προστατευτεί διά νόμου από μια επίθεση, η υπομονετική εργασία των υπηρεσιών πληροφοριών και αστυνόμευσης αποφέρει καρπούς.

Για να επιβιώσει και να προωθήσει τις ιδέες της, η κεντρική διοίκηση της Αλ Κάιντα κατέληξε να παραχωρήσει τη «σφραγίδα» της και σε άλλα ένοπλα ισλαμικά κινήματα. Μετά την αποτυχία της Αλ Κάιντα στη Σαουδική Αραβία, που ποτέ δεν κατάφερε να ριζώσει πραγματικά στην πατρίδα του Μπιν Λάντεν, δύο ομάδες-«παρακλάδια» γνώρισαν την ίδια επιτυχία. Η πρώτη δρα στο Ιράκ. Είναι η πρώην «Ταουχίντ ουάλ Τζιχάντ» («Ενοποίηση και Ιερός Πόλεμος») και υπό την ηγεσία του ιορδανού ισλαμιστή Αμπού Μουσάμπ αλ Ζαρκάουι γνώρισε εκπληκτική επιτυχία, μετά την μετεξέλιξή της σε «Αλ Κάιντα του Ιράκ». Αφότου σκότωσε το 2003 τον επικεφαλής του ΟΗΕ στη Βαγδάτη Σέρτζιο Βιέιρα ντε Μέλο, η ομάδα του Ζαρκάουι έγινε μέσω επιθέσεων και απαγωγών ο κύριος εχθρός των σιιτών της ιρακινής κυβέρνησης και των αμερικανών συμμάχων τους. Κάποια στιγμή έφθασε να ελέγχει το κέντρο των σουνιτών ανταρτών στη Φαλούτζα.

Μετά τον θάνατο του Αλ Ζαρκάουι το 2006 και την άφιξη του αμερικανού στρατηγού Ντέιβιντ Πετρέους στη Βαγδάτη το 2007, η Αλ Κάιντα έχασε την επιρροή της στο Ιράκ, καθώς οι ΗΠΑ οργάνωσαν τη στροφή των σουνιτών ανταρτών εναντίον των ξένων φανατικών ισλαμιστών.

Η δεύτερη ομάδα δρα στη Βορειοδυτική Αφρική, κυρίως στην Αλγερία. Η πρώην «Ομάδα Σαλαφιστών για Κήρυγμα και Μάχη» (SGCC) υπό την ηγεσία του Αλγερινού Αμπντελμαλέκ Ντρουκντάλ ξαναβρήκε την ικανότητα δράσης της όταν μετεξελίχθηκε σε «Αλ Κάιντα της ισλαμικής Βόρειας Αφρικής». Απο τότε που ήλθε σε επικοινωνία με την Αλ Κάιντα μέσω του Ζαρκάουι, ο Ντρουκντάλ ονειρεύεται να γίνει «εμίρης» της οργάνωσης για τη Βόρεια Αφρική και τη Σαχάρα. Εχει καταφέρει να χτυπήσει στο κέντρο του Αλγερίου. Ουσιαστικά τα προβλήματά του έγκεινται στον μικρό αριθμό μαχητών που διαθέτει και στο γεγονός ότι δεν κατάφερε να επιτύχει τον κύριο στόχο των ηγετών της Αλ Κάιντα: Να πλήξει τη Γαλλία.

Εκτός του Ουαζιριστάν στο Πακιστάν, η Αλ Κάιντα δεν έχει εδάφη υπό την κατοχή της. Ο Οσάμα μπιν Λάντεν και ο υπαρχηγός του, ο αιγύπτιος γιατρός και «ιδεολόγος της τρομοκρατίας» Αϊμάν αλ Ζαουάχιρι ζουν κρυμμένοι, κυνηγημένοι, αποκομμένοι από τον κόσμο. Καταφέρνουν να διαδίδουν τα γραπτά, ηχογραφημένα ή βιντεοσκοπημένα μηνύματά τους μέσω του Διαδικτύου, κανείς όμως δεν γνωρίζει αν επεμβαίνουν έστω και ελάχιστα στο επιχειρησιακό τμήμα του κινήματος των μαχητών του ιερού πολέμου. Δεν είναι σε θέση να οργανώσουν μια κίνηση εντυπωσιασμού ούτε καν κοντά στη βάση τους, στο Πακιστάν ή στο Αφγανιστάν.

Σε αυτές τις δύο χώρες η μάχη διεξάγεται από Ταλιμπάν της φυλής Παστούν. Ορισμένοι από αυτούς συνδέονται με την Αλ Κάιντα, ενώ άλλοι διατηρούν τις αποστάσεις τους. Επίσης άγνωστο παραμένει αν οι Μπιν Λάντεν και Ζαουάχιρι ασκούν έλεγχο στα στρατόπεδα των ξένων μαχητών του ιερού πολέμου που βρίσκονται εγκατεστημένα στο Ουαζιριστάν, όπου εκπαιδεύονται πολίτες της Σαουδικής Αραβίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας της Υεμένης και του Ουζμπεκιστάν.

Στην πραγματικότητα ήταν ευτύχημα για την Αλ Κάιντα ότι μετά το κορυφαίο χτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου είχε απέναντί της μια αμερικανική κυβέρνηση (Μπους, Τσένι, Ράμσφελντ) η οποία είχε εμμονή με το Ιράκ και την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν. Κηρύσσοντας τον πόλεμο σε μια χώρα που δεν είχε κανέναν δεσμό με τον διεθνή τζιχάντ και δίνοντας την εντύπωση ότι η μάχη γινόταν εναντίον των μουσουλμάνων και του Ισλάμ, η Ουάσιγκτον απλώς εξυπηρέτησε τα συμφέροντα της Αλ Κάιντα. Ετσι ξεπέρασε αναμφίβολα και τις πιο τρελές ελπίδες του Μπιν Λάντεν, ο οποίος έκτοτε θεωρήθηκε ο αδιαμφισβήτητος «σεΐχης» των μαχητών του τζιχάντ παγκοσμίως.

Η επιτυχία του Μπιν Λάντεν έγκειται στο ότι η αμερικανική απάντηση στην 11η Σεπτεμβρίου κατέστησε την Αλ Κάιντα δημοφιλή στα μουσουλμανικά κέντρα όλου του κόσμου. Κατά κάποιο τρόπο οι ΗΠΑ έγιναν ο καλύτερος σύμμαχος της Αλ Κάιντα.

Μετά την άφιξή του στον Λευκό Οίκο, ο Μπαράκ Ομπάμα επιχειρεί να αντιστρέψει αυτή την τάση, αποσύροντας προοδευτικά τα αμερικανικά στρατεύματα από το Ιράκ και δηλώνοντας ότι επιθυμεί να επικεντρώσει τη δράση του στον πόλεμο εναντίον της Αλ Κάιντα. Στην ομιλία του στο Κάιρο στις 4 Ιουνίου διακήρυξε ότι δεν βρίσκεται σε πόλεμο ούτε με τον μουσουλμανικό κόσμο ούτε με το Ισλάμ. Ενέτεινε την πίεση προς το Πακιστάν, εντατικοποιώντας τους βομβαρδισμούς με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και παροτρύνοντας το Πακιστάν να προβεί σε επιθέσεις εναντίον ισλαμιστικών θυλάκων.

Ο κ. Ομπάμα, όμως, αποφάσισε επίσης και να αυξήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν, σε μια χώρα όπου μετά το 2001 δεν έχει εμφανιστεί κανένα ίχνος της Αλ Κάιντα. Το κύριο επιχείρημα υπέρ αυτής της κίνησης είναι ότι η άνοδος των Ταλιμπάν στην εξουσία θα συνοδευόταν από την επιστροφή των συντρόφων τους από την Αλ Κάιντα. Είναι πιθανό να συμβεί κάτι τέτοιο, αλλά όχι βέβαιο. Προς στιγμήν, ο πόλεμος στο Αφγανιστάν συμβάλλει κυρίως στην αύξηση του αριθμού των εχθρικών στρατευμάτων.

ΑΥΡΙΟ: Σφίγγει ο κλοιός γύρω από τον Οσάμα μπιν Λάντεν

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk