Διέξοδο από το μακρύ σπιράλ του κοινού περί δικαίου αίσθημα και της σκληρής στάσης της επικεφαλής της ευρωπαϊκής εισαγγελίας Λάουρας Κοβέσι αναζητεί η κυβέρνηση. Η εικόνα που εκπέμφθηκε χθες είχε δύο όψεις. Από τη μία τα θερμά λόγια του ευρωπαίου επιτρόπου για το κράτος δικαίου Μάικλ Μακγκράθ μετά την συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου και από την άλλη οι δημοσκοπήσεις που δείχνουν μεγάλη στήριξη στον θεσμό της ευρωπαϊκής εισαγγελίας.
Αν προσθέσει κανείς στα παραπάνω και την δυσαρέσκεια που φέρεται να εκφράζει η Λάουρα Κοβέσι για την απόφαση του ανωτάτου δικαστικού συμβουλίου να ανανεώσει μόνο για δύο έτη τη θητεία των Ελλήνων δικαστικών της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, μπορεί να καταλάβει το κλίμα που επικρατεί.
Η «ακτινογραφία» της κοινής γνώμης και η έρευνα της Alco
Η πολιτική αντιπαράθεση ξεκίνησε εκ νέου μετά τα αποτελέσματα της έρευνας της εταιρίας Alco για τον Alpha η οποία αποτύπωσε τις απόψεις των πολιτών για την ευρωπαία εισαγγελέα αλλά και το κράτος δικαίου στην Ελλάδα.
Για την κ. Κοβέσι και το αν οι θέσεις της αποτελούν πολιτική παρέμβαση, το 64% απάντησε «όχι» ενώ οι έλληνες στο συντριπτικό ποσοστό του 72% απάντησαν πώς δεν υπάρχει κράτος δικαίου στην χώρα.
Η παρέμβαση Μακγκράθ και οι κυβερνητικές ανησυχίες
Λίγες ώρες αργότερα, ο ευρωπαίος επίτροπος Μακγκράθ εξήρε την πολιτική της κυβέρνησης για τη βελτίωση του κράτους δικαίου τονίζοντας στις δηλώσεις του ότι η κυβέρνηση έχει κάνει αρκετά σε σχέση με τις παρατηρήσεις που υπήρξαν στην προηγούμενη έκθεση της Κομισιόν.
Ακριβώς εδώ έρχεται η αντίθεση καθώς οι δύο υποθέσεις που ταράζουν την κυβέρνηση και προκαλούν αντιδράσεις, οι υποκλοπές και ο ΟΠΕΚΕΠΕ σε συνδυασμό ασφαλώς και με αρκετά άλλα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες σε θέματα ισότητας ισονομίας και δικαιοσύνης, δημιουργούν εντελώς αντίθετα συναισθήματα.
Ο επίτροπος στις δηλώσεις του είπε ότι «θα ήθελα να επισημάνω την εξαιρετική συνεργασία που έχουμε στον τομέα του κράτους δικαίου, καθώς και τη σημαντική πρόοδο που έχετε σημειώσει τα τελευταία χρόνια.
Πιστεύω ότι, χωρίς αμφιβολία, οι μεταρρυθμίσεις που έχουν εφαρμοστεί και το περιβάλλον κράτους δικαίου εδώ στην Ελλάδα σας έχουν βοηθήσει να αναπτύξετε και να ενισχύσετε την οικονομία, και πιστεύω, χωρίς αμφιβολία, ότι αναγνωρίζεται πλέον όλο και περισσότερο ότι η βεβαιότητα όσον αφορά το κράτος δικαίου ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι επιχειρήσεις επενδύουν, αναπτύσσονται και δημιουργούν θέσεις εργασίας».
Το «αγκάθι» με τη θητεία των Ευρωπαίων εισαγγελέων
Την ίδια στιγμή όμως, η απόφαση του ανώτατου δικαστικού συμβουλίου για διετή και όχι πενταετή ανανέωση της θητείας των Ελλήνων δικαστικών της ευρωπαϊκής εισαγγελίας έδωσε νέα υλικά στο μείγμα των αρνητικών εντυπώσεων και στην πραγματικότητα σκίασε τα καλά λόγια του επιτρόπου.
Στην πραγματικότητα, αν το δει κανείς πιο αναλυτικά, μπορεί να ισχύουν όλα μαζί. Δηλαδή και ο επίτροπος διαπίστωσε πολιτικές που έχουν όντως εφαρμοστεί, και οι πολίτες εμφανίζονται έντονα δυσαρεστημένοι παρακολουθώντας τις εξελίξεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υποκλοπές, και η Λάουρα Κοβέσι είδε τις προτάσεις της να μην εισακούγονται.
Για το τελευταίο πάντως, οι αποφάσεις δεν ελήφθησαν από την κυβέρνηση αλλά από τους αρεοπαγίτες με επιχειρήματα, σύμφωνα με πληροφορίες, πως έχουν και άλλοι δικαστικοί δικαίωμα, να αναλάβουν σε αυτές τις θέσεις ώστε να μην δημιουργούνται συνθήκες «μονιμότητας» με θητείες που θα φτάνουν τα 10 χρόνια.
Ότι από τα παραπάνω ακούγεται λογικό στον καθένα το αποτέλεσμα ότι στην Ελλάδα οι πολίτες δεν αισθάνονται πως υπάρχει κράτος δικαίου είναι μία καταγεγραμμένη πραγματικότητα, τουλάχιστον έτσι όπως την καταγράφουν σήμερα οι δημοσκοπήσεις.
Η κυβερνητική αντεπίθεση και τα «εύσημα» της Κομισιόν
Σε ότι αφορά στην κυβέρνηση, μετά τα καλά λόγια του επιτρόπου επιχειρεί να αλλάξει το κλίμα που επικρατεί για το συγκεκριμένο θέμα και περνά και στην αντεπίθεση απέναντι στην αντιπολίτευση. Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν ότι την ώρα που οι πολιτικοί τους αντίπαλοι επιχειρούν να παρουσιάσουν μια ζοφερή και γκρίζα εικόνα για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα, έρχεται ο αρμόδιος Επίτροπος Μακγκράθ και αποδίδει τα εύσημα στην κυβέρνηση Μητσοτάκη για την σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα στο συγκεκριμένο πεδίο.
Επίσης θυμίζουν ότι τελικός κριτής της ποιότητας του Κράτους Δικαίου στις ευρωπαϊκές χώρες θεωρείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ότι ο Mακγκράθ ανήκει πολιτικά στην ευρωομάδα Renew Europe και όχι στο EPP που ανήκει η Νέα Δημοκρατία.
Στα κυβερνητικά επιχειρήματα προστίθεται ότι η Κομισιόν στην τελευταία της Έκθεση επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει λιγότερες συστάσεις από 15 κράτη – μέλη. Το ίδιο πιστοποιεί η Διεθνής Διαφάνεια, ο ΟΟΣΑ και ο Economist. Και συμπεραίνει πως όλοι, λοιπόν, αυτοί δεν γίνεται να έχουν «συνεννοηθεί» κατά την αντιπολίτευση και να έχουν δημιουργήσει ένα «αόρατο νήμα» που τους συνδέει για να υπερασπιστούν το «ψευδές» -κατά την αντιπολίτευση- αφήγημα της κυβέρνησης.
Τα 4 πεδία προόδου και οι αλλαγές στη Δικαιοσύνη
Αναλυτικά για τις συστάσεις της περσινής έκθεσης στην κυβέρνηση επισημαίνουν τα εξής:
- Η Ελλάδα σημειώνει και φέτος μετρήσιμη πρόοδο και στα 4 πεδία συστάσεων της περσινής ευρωπαϊκής έκθεσης για το κράτος δικαίου με συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που ψηφίστηκαν και εφαρμόζονται κατά τους προηγούμενους μήνες.
- Το ψηφιακό μητρώο παρακολούθησης υποθέσεων διαφθοράς, η σύλληψη και προσαγωγή στη δικαιοσύνη σειράς εγκληματικών οργανώσεων στο πεδίο του οικονομικού εγκλήματος από την οικονομική αστυνομία και την ΑΑΔΕ, τα μέτρα για την προστασία των δημοσιογράφων και της ελευθερίας του τύπου με την νομοθέτηση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις αγωγές κατά του τύπου, η απλοποίηση της εγγραφής των ΜΚΟ στο μητρώο του υπουργείου Μετανάστευσης και ο νέος δομημένος διάλογος που καθιερώνεται μαζί τους σε συνεργασία με το υπουργείο και βεβαίως η σημαντική επιτάχυνση στην απονομή δικαιοσύνης κατά 50% που έχει επιτευχθεί χάρη στο νέο δικαστικό χάρτη, την ψηφιοποίηση δικαστικών υπηρεσιών και μητρώων και τους νέους κώδικες, αποδεικνύουν τη βούληση και την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης για τη βελτίωση των επιδόσεών μας στο κρίσιμο πεδίο του κράτους δικαίου.
- Για τα ζητήματα ελευθερίας του Τύπου: Η χώρα έχει αποδείξει, όπως πιστοποιείται και αναγνωρίζεται και από την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου ότι πραγματοποιεί ουσιαστική πρόοδο στα ζητήματα ελευθερίας του Τύπου και προστασίας των δημοσιογράφων. Τα πρόσφατα νομοθετήματα που έχουν ψηφιστεί, η ενίσχυση της διαφάνειας στην κατανομή κρατικής διαφήμισης και ενισχύσεων, η επιλογή ηγεσίας στα Δημόσια ΜΜΕ μέσα από ανοιχτό διαγωνισμό, η ενσωμάτωση του EMFA στην ελληνική έννομη τάξη, η θέσπιση κανόνων για την αδειοδότηση των περιφερειακών τηλεοπτικών σταθμών -που έρχεται άμεσα στη Βουλή προς ψήφιση-, αλλά και των ραδιοφωνικών σταθμών της οποίας επίκειται η νομοθέτηση, η λειτουργία της Task Force, η δυνατότητα ίδρυσης του Ελληνικού Συμβουλίου Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ως ανεξάρτητου μηχανισμού αυτορρύθμισης και πολλές ακόμη πρωτοβουλίες αποδεικνύουν τη σταθερή βούληση της Ελλάδας να προχωρήσει δυναμικά με στόχο την προστασία της ελευθερίας του Τύπου, των δημοσιογράφων και των εργαζόμενων στα Μέσα. Κρίσιμο είναι φυσικά, από εδώ και πέρα να κάνουμε ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα και να δούμε πως μπορεί να προστατευθεί ο δημόσιος διάλογος από την τοξικότητα και τα fake news.
- Για τις σημαντικές αλλαγές στη Δικαιοσύνη: Πρόκειται για την εφαρμογή νέου Δικαστικού Χάρτη, την εισαγωγή Ηλεκτρονικού Φακέλου των δικαστικών υποθέσεων στην πολιτική δίκη, τη συμβολή του ψηφιακού μετασχηματισμού κ.ά., οι οποίες απέδωσαν μετρήσιμα αποτελέσματα καθώς πλέον:
- Οι δίκες προσδιορίζονται σε μόλις 7 μήνες αντί για 4,5 χρόνια, οι αποφάσεις στις πολιτικές δίκες εκδίδονται πλέον σε 390 μέρες από 800, ενώ η δημοσίευση μιας διαθήκης διενεργείται από Συμβολαιογράφους σε διάστημα μόλις 6-7 ημερών από 450 ημέρες που απαιτούνταν στα δικαστήρια.



