Παλινόρθωση ή επανίδρυση; Το μέλλον θα δείξει. Το σίγουρο είναι ότι η μεγάλη πλειοψηφία των φίλων, οπαδών, μελών κτλ. του Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος ψήφισε παπανδρεϊσμό και από την άποψη αυτή έχουμε παλινόρθωση, αν θεωρήσουμε ότι η περίοδος Σημίτη ήταν μια παρένθεση στο παπανδρεϊκό ΠαΣοΚ. Παλινόρθωση σημαίνει βεβαίως επαναφορά. Αλλά επαναφορά τίνος, πέραν του ονόματος Παπανδρέου; Χθες το βράδυ στη Χαριλάου Τρικούπη ο Γιώργος Παπανδρέου έγινε δεκτός με τέτοιον ενθουσιασμό, λες και μόλις είχε κερδίσει τις εθνικές εκλογές. Αν ακουγόταν μάλιστα και το σύνθημα «να τος, να τος ο πρωθυπουργός», θα ζούσαμε σίγουρα τη μεγάλη ψευδαίσθηση, με υποστήριξη εικόνας. Να λοιπόν μια πρώτη επαναφορά, που είναι περισσότερο επαναφορά διάθεσης, κλίματος, ατμόσφαιρας. Θα περιμένουμε τις επόμενες ημέρες για να δούμε αν θα επανέλθει και το προεδρικό στυλ, το easy και cool, αυτό που τόσο πολύ λάτρεψε το εγχώριο λαϊφστάιλ, με τα τζόκιν και τα κρουασάν στου Ερίκ Κεζέρ. Αν θα επανέλθει κι αυτό, και μαζί του επανέλθουν ορισμένα πρόσωπα, τότε η παλινόρθωση θα είναι κυριολεκτική.
Πολύ ωραία, λοιπόν, το ΠαΣοΚ έλυσε το πρόβλημα της ηγεσίας του και μάλιστα διά δημοψηφίσματος ευρυτάτης συμμετοχής, δηλαδή με μεθόδους άμεσης δημοκρατίας, αλλά αναρωτιόμαστε αν αυτομάτως έλυσε και τα προβλήματά του. Γιατί το πρόβλημα του ΠαΣοΚ, που ως «πρόβλημα ΠαΣοΚ» απασχολεί όλη τη χώρα, είναι η απουσία πολιτικής, τόσο μιας πολιτικής επί τη βάσει της οποίας θα στοιχειοθετηθεί ένα πρόγραμμα εξουσίας όσο και μιας πολιτικής που θα στοιχειοθετήσει δυναμική αντιπολίτευση με θέση σε όλα τα κρίσιμα ζητήματα του τόπου, ειδικά της εκπαίδευσης, του Ασφαλιστικού και του περιβάλλοντος. Ας μη γελιόμαστε. Μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις της ελληνικής κοινωνίας, αυτή της ανωτάτης εκπαίδευσης που οδήγησε τα πανεπιστήμια σε πλήρη διάλυση και στον πάτο της αναξιοπιστίας, έχει σχέση με τη νεφελώδη, ήξεις αφήξεις, αντιπολιτευτική στάση του ΠαΣοΚ, που σε ορισμένες στιγμές έδινε την εντύπωση της πλήρους συναίνεσης. Οφείλουμε όμως να ομολογήσουμε ότι η πολιτική απουσίαζε και από τη σχεδόν δίμηνη «προεκλογική» περίοδο στο ΠαΣοΚ. Ηταν μια διεκδίκηση χωρίς σαφείς πολιτικούς στόχους εκ μέρους και των τριών υποψηφίων. Δεν υπήρχαν προγράμματα (για να μην πω «πλατφόρμες» και γελάσουμε), ούτε καν προγράμματα για την ανασυγκρότηση του κόμματος. Ολοι οι υποψήφιοι κινήθηκαν μεταξύ βερμπαλισμού και συναισθηματισμού και φυσικό ήταν, στην εποχή του «συναισθηματικού πολίτη» και της προσωποποίησης της πολιτικής, να κερδίσει ο συναισθηματισμός, δηλαδή η παπανδρεϊκή νοσταλγία, η οικειότητα του ονόματος, έστω κι αν ο Γιώργος Παπανδρέου έχασε πανηγυρικά στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Φυσικά δίπλα στον συναισθηματισμό πρέπει να προσθέσουμε και την ανασφάλεια ενός μηχανισμού που σίγουρα δεν θα αισθανόταν καλά και «βολικά» αν στην ηγεσία του κόμματος αναδεικνυόταν κάποιος άλλος πέρα από τον Παπανδρέου.
Υπήρχε, παρ΄ όλα αυτά, μια πρωτιά στη διαδικασία ανάδειξης ηγεσίας στο ΠαΣοΚ. Εξελίχθηκε στο απόλυτο μιντιακό γεγονός. Μια πρόχειρη στατιστική δείχνει ότι το 70% των ενημερωτικών εκπομπών που μεταδόθηκαν από τις 17 Σεπτεμβρίου ως τις 4 Νοεμβρίου σε έξι κανάλια εθνικής εμβέλειας είχαν θέμα το ΠαΣοΚ. Απλή διαπίστωση, χωρίς άλλες συνδηλώσεις. Αλλωστε τα περισσότερα μίντια ενδιαφέρονται για μονομαχίες και ποσοστά.
