Η ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ Τι προτείνει η ομάδα των τεσσάρων
Η Νέα Δημοκρατία είναι τελικά το κόμμα των εκπλήξεων. Η ύφεση που επικράτησε επιφανειακά όλη την περασμένη εβδομάδα έκρυβε μια φρενήρη παρασκηνιακή δραστηριότητα, η οποία τείνει να διαμορφώσει νέα πολιτικά δεδομένα. Πρωταγωνιστές αυτής της κινητικότητας είναι οι κκ. Ι. Βαρβιτσιώτης, Στ. Δήμας, Κ. Καραμανλής και ο κ. Ι. Κεφαλογιάννης, αν και ο τελευταίος βρίσκεται συγκριτικά σε έκκεντρη θέση. Τα τέσσερα αυτά κορυφαία πολιτικά στελέχη της ΝΔ προσανατολίζονται να μη στηρίξουν τον κ. Μ. Εβερτ στο επικείμενο κομματικό συνέδριο και διερευνούν τις δυνατότητες για μια λύση που θα προσφέρει στο κόμμα ένα «διάλειμμα ηρεμίας» ώστε να γίνει δυνατή η ομαλή ανάδειξη νέας ηγεσίας και ταυτόχρονα να προωθηθεί ο ιδεολογικός και πολιτικός εκσυγχρονισμός του κόμματος. Τα τέσσερα αυτά στελέχη ανταλλάσσουν γνώμες, ιδέες και απόψεις για τις επόμενες ενέργειες που θα πρέπει να γίνουν ώστε η σημερινή κομματική κρίση να έχει μια παραγωγική διέξοδο.
Η κινητικότητα των κκ. Βαρβιτσιώτη, Δήμα, Καραμανλή και Κεφαλογιάννη δεν έχει κάποιον «αντιεβερτικό» χαρακτήρα. Ολοι τους άλλωστε στήριξαν αποφασιστικά τον κ. Εβερτ στις προηγούμενες συγκρούσεις. Τώρα όμως διαπιστώνουν ότι ο πρόεδρος της ΝΔ έγινε και αυτός «μέρος του προβλήματος» και η αριθμητική και οργανωτική επικράτησή του στο κομματικό συνέδριο «δεν μπορεί να εξασφαλίσει και λύση του πολιτικού προβλήματος, που όχι μόνο υπάρχει αλλά και διαρκώς οξύνεται». Οι τέσσερις έχουν γίνει αποδέκτες της ανησυχίας σειράς βουλευτών και συνδικαλιστών οι οποίοι οδηγούνται στο ίδιο συμπέρασμα. Μέσα σε αυτό το κλίμα ωριμάζουν προοδευτικά οι σκέψεις για ένα οργανωμένο διάβημα προς τον κ. Εβερτ ώστε ο τελευταίος να πεισθεί να συμμετάσχει σε ένα εγχείρημα εκσυγχρονισμού της πολιτικής και ιδεολογικής ταυτότητας της ΝΔ και να στηρίξει μια «νέα κατάσταση» στην ηγεσία του κόμματος. Η υπό διερεύνηση λύση δεν εξαιρεί ούτε τον κ. Γ. Σουφλιά, τον οποίο βλέπει με κάποιο τρόπο να συμμετέχει στις σχετικές διεργασίες, αρκεί να αποδεσμευτεί από τον κ. Κ. Μητσοτάκη και την κυρία Ντόρα Μπακογιάννη. Αλλωστε, σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, έχει αποκατασταθεί ένας δίαυλος επαφής.
Την προηγούμενη εβδομάδα έγιναν πολλές συσκέψεις των ηγετικών αυτών παραγόντων με τους επιτελείς τους: Ο κ. Βαρβιτσιώτης κατά τα ειωθότα με τον κ. Χρ. Βυζοβίτη, ο κ. Καραμανλής με την ομάδα των στελεχών που διαμόρφωσε εσχάτως σαν πυρήνα ενός ευρύτερου μηχανισμού και ο κ. Δήμας με πολλούς βουλευτές οι οποίοι έχουν αποκτήσει τη συνήθεια να προσφεύγουν σε αυτόν για να βρουν παρηγοριά. Τα αποτελέσματα των συζητήσεων αυτών ενθαρρύνουν μάλλον την υπάρχουσα κινητικότητα. Η αναμενόμενη για την επόμενη εβδομάδα συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής αναμένεται να δώσουν μια νέα ώθηση στις σχετικές διεργασίες καθώς εκεί θα ληφθούν αποφάσεις που θα επηρεάσουν ίσως και καθοριστικά την όλη οργάνωση του συνεδρίου της ΝΔ. Ο κ. Εβερτ ασκεί πλήρη έλεγχο στην Εκτελεστική Επιτροπή αλλά το παιχνίδι δεν παίζεται εκεί. Η πορεία των πραγμάτων θα κριθεί όχι στις δημόσιες κομματικές δραστηριότητες αλλά στις ιδιαίτερες συζητήσεις που θα γίνουν ανάμεσα στον κ. Εβερτ και στα ηγετικά στελέχη του κόμματος. Η φωνή της βάσης
Κάθε σοβαρός διεκδικητής της αρχηγίας ενός κόμματος πρέπει (από τη θέση του) να δηλώνει ότι είναι βέβαιος για τη νίκη του. Στην περίπτωση της Νέας Δημοκρατίας όμως φαίνεται ότι αμφότεροι, τόσο ο πρόεδρός της κ. Μ. Εβερτ όσο και ο αρχηγός της εσωκομματικής αντιπολίτευσης κ. Γ. Σουφλιάς, συμπεριφέρονται με τρόπο που δείχνει ότι είναι ειλικρινείς στις αισιόδοξες προσδοκίες τους. Εν τούτοις στις γραμμές των κομματικών οργάνων, σε όλη την κλίμακα της «ιεραρχίας», φαίνεται να κυριαρχεί ο σκεπτικισμός.
Το πρώτο ερώτημα που τίθεται είναι: Υπάρχει κάποιο χρονικό όριο πέραν του οποίου οι επικριτές του κ. Εβερτ θα πρέπει να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους; Ολοένα και περισσότεροι στη ΝΔ φαίνεται να απαντούν καταφατικά. Οι προσκείμενοι στον κ. Γ. Σουφλιά βουλευτές εκτιμούν ότι μετά τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά θα έχει εκφυλιστεί το ενδιαφέρον του κόσμου, ακόμη και των στελεχών για τις εσωκομματικές εξελίξεις, ενώ ελάχιστη προσοχή θα δώσουν στο συνέδριο. Η ανησυχία τους πολλαπλασιάζεται από τη διαπίστωση πως η βάση της ΝΔ εκλαμβάνει τη σύγκρουση στην κορυφή σαν μια διαμάχη για την ηγεσία στερημένη από πολιτικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Μέσα σε αυτό το κλίμα ακούγονται διαρκώς δυνατότερα οι γνώμες ότι απαιτείται εντατικοποίηση των παρεμβάσεων του κ. Σουφλιά, ώστε να «φωτιστούν» οι πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές των δύο πτερύγων και να εξασφαλιστεί η συσπείρωση των «φιλελεύθερων δυνάμεων» ως το συνέδριο.
Ανησυχία για τη συμπεριφορά και τη στάση της κομματικής βάσης εκφράζονται όμως και στην άλλη πλευρά. Ο κ. Μ. Εβερτ εμφανίζεται εξαιρετικά αισιόδοξος και πιστεύει ότι θα κερδίσει τη συντριπτική πλειοψηφία των συνέδρων. Αλλα όμως ηγετικά πρόσωπα της ΝΔ, από εκείνα που έχουν εικόνα των διεργασιών στις κομματικές δυνάμεις της επαρχίας, εκτιμούν ότι γίνεται ένα κρίσιμο λάθος: όλα σχεδόν τα στελέχη των κατά τόπους οργανώσεων που καλούνται από τον κ. Ν. Μπάλιο είναι έτοιμα να δώσουν «μεγάλες υποσχέσεις» και να διαβεβαιώσουν ότι θα φέρουν και άλλους τέσσερις – πέντε συνέδρους από την περιοχή τους, αλλά λίγα είναι εκείνα που θα εκπληρώσουν τις υποσχέσεις τους. Ο μηχανισμός της Ρηγίλλης υπήρξε (κατά τεκμήριο) αποτελεσματικός στο παρελθόν αλλά σήμερα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Δεν είναι πλέον δεδομένα ούτε η πίστη ούτε η αποδοτικότητα των συνομιλητών του κ. Μπάλιου. Αρκετοί από αυτούς αναπτύσσουν νέες συνήθειες και επισκέπτονται όχι μόνο τα γραφεία της Ρηγίλλης αλλά και εκείνα των ανθρώπων του κ. Σουφλιά. Ταυτόχρονα, η ικανότητά τους να φέρουν «κουκιά», δηλαδή ασφυκτικά ελεγχόμενους συνέδρους, έχει μειωθεί καθώς ο κόσμος δεν είναι διατεθειμένος να εκχωρήσει σήμερα πια την ψήφο του χωρίς να έχει σοβαρές προσδοκίες ότι το κόμμα θα ξαναδεί σχετικά σύντομα εξουσία…
Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα τα στελέχη και των δύο πτερύγων αισθάνονται μεγαλύτερη αβεβαιότητα, ενώ οι κινούμενοι «ενωτικά» μπορούν να ελπίζουν ότι θα αποσπάσουν υποστήριξη πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που είχαν τις προηγούμενες εβδομάδες και προερχόμενη από όλες τις πτέρυγες. Είναι ίσως χαρακτηριστική η αισιοδοξία που διακατέχει τους κκ. Ευ. Μεϊμαράκη και Χρ. Βυζοβίτη ότι θα μπορέσουν να επαναλάβουν το πείραμα της «Επιστολής των 22», και μάλιστα σε μεγαλύτερη κλίμακα αυτή τη φορά. Το κείμενο που ετοιμάζεται είναι μικρό, θα έχει μορφή δήλωσης, θα επισημαίνει δε την ανάγκη να δοθεί ένα τέλος στη ρευστότητα και να αποκατασταθεί η αντιπολιτευτική ικανότητα της Νέας Δημοκρατίας. Το πώς θα ενταχθεί η σχεδιαζόμενη κίνηση μέσα στο συνολικό παίγνιο είναι ακόμη αβέβαιο, αλλά το απλό γεγονός είναι ότι πολλαπλασιάζονται οι κινήσεις έξω από τα οργανωμένα πλαίσια των αντιπαρατιθέμενων πτερύγων. Η επόμενη σύγκρουση
Ο κ. Μ. Εβερτ ανέβαλε όλες τις κομματικές δραστηριότητες κορυφής που ήταν προγραμματισμένες για την περασμένη εβδομάδα. Οι συνεδριάσεις του Πολιτικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής ίσως να πραγματοποιηθούν την εβδομάδα που έρχεται. Οσο για τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, αυτή θα περιμένει την επιστροφή του κ. Κ. Μητσοτάκη και της κυρίας Ντόρας Μπακογιάννη από το εξωτερικό όπου βρίσκονται. Ο κ. Εβερτ αφενός δεν είναι διατεθειμένος να δώσει λαβή για ισχυρισμούς ότι επωφελήθηκε της απουσίας τους και αφετέρου επιθυμεί να αντιπαρατεθεί μαζί τους, ιδιαίτερα στην αξιολόγηση του εκλογικού αποτελέσματος, ώστε να μην έχουν μετά τη δυνατότητα να περιφέρουν, χωρίς απάντηση, τη διαφωνία τους σε ραδιοφωνικούς σταθμούς και εφημερίδες. Το κακό στην όλη υπόθεση είναι ότι ο κ. Μητσοτάκης έχει προγραμματίσει ένα μάλλον μακρό ταξίδι στο Παρίσι, στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη, που θα τον ξαναφέρει στην Ελλάδα λίγο πριν από τις γιορτές. Τώρα, είτε θα πρέπει να συντομεύσει το ταξίδι είτε η Κοινοβουλευτική Ομάδα θα μετατεθεί για τον επόμενο χρόνο…
Μέσα σε αυτό το κλίμα είναι αβέβαιο πλέον όλο το χρονοδιάγραμμα του συνεδρίου. Το πρώτο που θα καθυστερήσει, υποχρεωτικά σχεδόν, είναι η παράδοση των πορισμάτων των υποεπιτροπών για τις προτάσεις των κκ. Ι. Βαρβιτσιώτη και Γ. Σουφλιά με αντικείμενο τη σύνθεση της «διεύρυνσης» του συνεδρίου. Το δεύτερο είναι η Οργανωτική Επιτροπή, η σύνθεση της οποίας ελάχιστα έχει μελετηθεί. Η ανάληψη της προεδρίας της από τον κ. Γ. Ράλλη φαίνεται να απομακρύνεται όλο και πιο πολύ καθώς ουδείς έχει αποσαφηνίσει το περιεχόμενο της εργασίας της και τις αρμοδιότητές της, αν και εκεί εστιάζονταν οι όροι και οι προϋποθέσεις που έθετε. Δεν είναι βέβαια άγνωστο στους παροικούντες την Ρηγίλλης ότι η ιδέα αυτή δεν είχε ενθουσιάσει τον πρόεδρο της ΝΔ, ο οποίος ελπίζει ότι τελικά θα αποφύγει μια απευθείας συζήτηση με τον κ. Ράλλη και απλώς αναμένει να ξεχαστεί το θέμα. Ο κ. Εβερτ έχει βεβαίως κάθε δυνατότητα να επιταχύνει τα πάντα και να τα φέρει σε γρήγορο τέλος, αλλά ως τώρα στις συσκέψεις με τους συνεργάτες του δεν δείχνει να έχει τέτοιες προθέσεις.
Το μόνο που θεωρείται βέβαιο είναι πως ο κ. Εβερτ θα συνεχίσει και θα πολλαπλασιάσει τις επαφές του με τα στελέχη της επαρχίας, ιδιαίτερα στις περιφέρειες εκείνες όπου έχει μια ισχυρή εστία επιρροής. Στον προγραμματισμό του δίνει ιδιαίτερη προσοχή σε περιοχές όπου κατά τις προηγούμενες αναμετρήσεις είχε ασφαλή υπεροχή αλλά σήμερα αντιμετωπίζει προβλήματα. Η δραστηριότητα που κατευθύνεται στην επαρχία είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη φορά, μεγαλύτερη ίσως και από εκείνη που αναπτύχθηκε στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές. Αλλωστε η περιφερειακή οργάνωση ήταν πάντοτε το στήριγμα της οποιασδήποτε προσπάθειας για να εξασφαλιστεί ο ευνοϊκός υπέρ του εκάστοτε αρχηγού εσωκομματικός συσχετισμός δυνάμεων.
