Δηλαδή, για να είμαστε ακριβείς, καθαρίσαμε εμείς, διότι αυτοί δεν πρόκειται να καθαρίσουν προτού ξεκαθαρίσουν. Στο συνέδριο, νωρίτερα από το συνέδριο, αργότερα από το συνέδριο, δικό τους θέμα… Ας τα βρουν και, παρακαλώ πολύ, ας τα βρουν με το μαλακό, να αποφύγουμε τις αιματοχυσίες και τις σφαγές.
Εμείς, όμως, καθαρίσαμε για μερικά χρόνια. Και καθαρίσαμε καλά! Καμιά φορά κάθομαι και σκέφτομαι τι ζήσαμε μέσα σε αυτούς τους πρώτους εννιά μήνες του 1996! Τέτοια εποχή πέρυσι ξέρετε με τι ασχολούμασταν; Με τη Δήμητρα στην Πάτμο! Και ύστερα οι γυμνές φωτογραφίες, το «πόθεν έσχες» με τους υπουργούς δανειστές, η συνέντευξη στη Λιάνα, το πολιτικό μέλλον της πρωθυπουργικής συζύγου, το Ωνάσειο, ο Σκαλκέας, ο αναπνευστήρας, η τέντα, τα ιατρικά ανακοινωθέντα… Μια γενικευμένη παρακμή άνευ προηγουμένου έπαιζε τον ρόλο της πολιτικής διαμάχης, διαμάχης χωρίς όρους, χωρίς κανόνες και χωρίς περιεχόμενο.
Οι πολίτες, λέει, αποστρέφονταν την πολιτική… Και πολύ καλά έκαναν, διότι αυτό δεν ήταν πολιτική, μια γενικευμένη αθλιότητα ήταν, μια ντροπή. Γιατί, δηλαδή, να αρέσει; Και σε ποιον να αρέσει; Η απαρέσκεια, η αποστροφή ήταν δείγμα ωριμότητας και καλού γούστου. Από κοντά, βεβαίως, και οι διάφοροι χαβαλέδες, οι πάσης φύσεως φιρφιρίκοι, που οσμίζονται το ψοφίμι σαν τις ύαινες και ορμούν να το κατασπαράξουν. «Η πολιτική δεν ενδιαφέρει, δεν ενδιαφερόμαστε για την πολιτική, όλοι οι πολιτικοί ίδιοι είναι», διακήρυσσαν σε όλους τους τόνους και από όλα τα μέσα, χειροκροτώντας αυτάρεσκα τον δήθεν αντικομφορμισμό τους.
Ευτυχώς είχαν άδικο. Και αυτό αποδείχθηκε από τη συνέχεια. Μόλις η πραγματική πολιτική επανεμφανίστηκε στο προσκήνιο, τσουπ!… να σου και ο πολίτης μαζί της. Να αγωνιά με τον Σημίτη, να πασχίζει με τον Εβερτ, να αναρωτιέται με τον Κωνσταντόπουλο, να βλέπει στην τηλεόραση Συνέδριο ΠαΣοΚ πιο πολύ από τη «Λάμψη», να ρωτάει, να ψάχνει, να μαθαίνει… Χαιρόσουν ξανά να βγαίνεις το βράδυ στις παρέες: μιλούσαν για εκλογές, για κόμματα, για ηγεσίες, για Τούρκους και Αμερικανούς, όχι για τον Κρεμαστινό και τη Λιάνη. Ηταν ένα ωραίο οκτάμηνο, όπου με τον Μάνο ή τον Τσοβόλα, με τον Ακη ή τον Σουφλιά, η πολιτική ξαναμπήκε στα σπίτια μας, στις κουβέντες μας και στο ενδιαφέρον μας. Για να επιβεβαιωθεί άλλη μια φορά ότι αυτός ο τόπος δεν θέλει πολύ, ένα έτσι δα θέλει, για να βγει από τη σκαρταδούρα και την ξεφτίλα, για να δείξει τον καλό του εαυτό.
Ολα άλλαξαν πολύ και γρήγορα… Και αν κάπου με απογοήτευσε αυτό το επίμετρο με τη ΝΔ είναι επειδή έφερε στην επιφάνεια ένα τόσο θαμπό, τόσο ξεχασμένο και τόσο πρόσφατο παρελθόν. Εβλεπα, για παράδειγμα, διάφορους τύπους να δηλώνουν «μητσοτακικοί» ή «αντιμητσοτακικοί», «αντικαραμανλικοί» ή «καραμανλικοί», και μου ερχόταν να βάλω τα γέλια. Τι σημαίνει επί της ουσίας να είσαι «καραμανλικός», «ανδρεϊκός» ή «αντιμητσοτακικός» στην Ελλάδα, το φθινόπωρο του 1996; Απολύτως τίποτα! Σαν να λέμε «βενιζελογενής» ή ψηφοφόρος του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου… Μου θυμίζει όλους αυτούς που κάθε τρεις και λίγο ξεχύνονται στις τηλεοράσεις για να συζητήσουν το βαρυσήμαντο ζήτημα «πότε θα επιστρέψει ο Γκάλης στο γήπεδο», λες και δεν ξέρουν ότι ο Γκάλης αποτελεί πια μια απλή και όμορφη ανάμνηση, ευτυχώς γι’ αυτόν!
Πολλά γράφηκαν για τις «εκλογές του καναπέ», για τη βαθιά πλήξη της «νέας εποχής». Και λοιπόν; Καλύτερα να βλέπεις τις εκλογές από τον καναπέ παρά να κάνεις πολιτική από την κρεβατοκάμαρα. Καλύτερα να διαφωνείς για τη νύχτα της Ιμιας, παρά για τις νύχτες της Ντόρας. Αυτό είναι το υγιές… Προσωπικώς δεν έχω καμία αντίρρηση να δεχτώ ότι η πολιτική έχει χαβαλέ, αλλά αρνούμαι πεισματικά να πιστέψω ότι ο χαβαλές είναι πολιτική…
Ζήσαμε μια περίοδο βαθιάς παρακμής και ευτυχώς επιζήσαμε. Ακόμη και η εκάστοτε περιφορά της κυρίας Λιάνη στην επικαιρότητα, με τα σουβενίρ και τα καντηλέρια της, εντάσσεται πια στη σφαίρα του γραφικού. Φαίνεται σαν να αποκαταστάθηκε κάποια ισορροπία στις σχέσεις μας με την πολιτική και με τους πολιτικούς. Και αυτή την ισορροπία θα πρέπει να τη διαφυλάξουμε (και αυτοί και εμείς…) ως πολύτιμο αγαθό. Κατά τα άλλα, μου φαίνεται ότι έρχεται ένας όμορφος χειμώνας. Και μια ακόμη πιο όμορφη άνοιξη…
