Το ελληνικό τραγούδι ήταν
της μόδας τη χρονιά που πέρασε
Το 1996 το γλεντήσαμε. Χορέψαμε και τραγουδήσαμε τα τραγούδια του Σφακιανάκη, της Γαρμπή και των άλλων φερέλπιδων νέων του εμπορικού τραγουδιού, οι οποίοι είχαν τα πρωτεία και στη δισκογραφία.
Στη διάρκεια του 1996 φάνηκε πλέον καθαρά η απόφαση των ιθυνόντων να αποχαιρετήσουν οριστικά μάλλον το βινύλιο. Από τους 781 δίσκους που εκδόθηκαν το ’96 (962 εκδόθηκαν πέρυσι, αλλά αν προστεθούν τα CD δώρα των εντύπων στο ίδιο νούμερο φτάνουμε), μόνο έξι τυπώθηκαν αποκλειστικά σε LP, ενώ οι 247 κυκλοφόρησαν μόνο σε CD. Σε LP και CD κυκλοφόρησαν 484. Τα τελευταία χρόνια και κυρίως τη χρονιά που πέρασε η δισκογραφία έδωσε πολλές ευκαιρίες σε νέους τραγουδιστές. Ο ηλεκτρονικός Οδηγός Ελληνικής Δισκογραφίας του Πέτρου Δραγουμάνου αναφέρει πως 44 είναι οι προσωπικοί δίσκοι των νέων τραγουδιστών, 62 τραγουδοποιών, 343 προσωπικοί δίσκοι τραγουδιστών, 57 συγκροτημάτων, 55 ορχηστρικοί, δέκα παιδικοί, δέκα δίσκοι με χορωδίες και μόνο τέσσερις με χορωδίες που τραγουδούν εκκλησιαστικούς ύμνους και τροπάρια. Οι πρωτοεμφανιζόμενοι συνθέτες και στιχουργοί έφτασαν αισίως τους 232. Από τα νούμερα είναι εμφανές πως η παραγωγή του τραγουδιού είναι μεγάλη. Η ποιότητα, όμως, δεν είναι ευθέως ανάλογη. Πώς θα μπορούσε άλλωστε.
Ποια ήταν η σημαντικότερη τάση της ελληνικής δισκογραφίας το 1996; Οπως προκύπτει από το αποτέλεσμα, μεγαλύτερη επιτυχία είχαν τα χορευτικά τραγούδια. Και αυτό διότι οι ακροατές ελληνικού τραγουδιού είναι κυρίως οι θαμώνες των νυχτερινών κέντρων. Εκεί ανακαλύπτουν τα «σωματικά» τραγούδια, που στη συνέχεια αγοράζουν και τα κάνουν σουξέ. Τόσο πολύ ζεϊμπέκικο είχαμε να δούμε στην πίστα από γενέσεώς του. Επόμενο ήταν το φαινόμενο αυτό να έχει την αντανάκλασή του και στις πωλήσεις. Αυτή όμως δεν είναι η μόνη τάση στο τραγούδι. Είναι απλώς η επικρατέστερη.
Βάσει αυτής ο Νότης Σφακιανάκης μπορεί να ανακηρυχθεί ο εμπορικότερος τραγουδιστής της χρονιάς, αφού πούλησε 160.000 αντίτυπα δίσκων με το «5ο βήμα», τον πέμπτο προσωπικό του δίσκο. Το μεγάλο σουξέ του Σφακιανάκη, το «Σώμα μου», ξεκίνησε την καριέρα του από το «Γκάζι» πέρυσι τον χειμώνα, χωρίς να έχει τότε κυκλοφορήσει σε δίσκο. Μεγάλη επιτυχία τη χρονιά που πέρασε είχε και η Καίτη Γαρμπή. «Θα μελαγχολήσω», το τραγούδι που ανέβασε τη δημοτικότητα του δίσκου της «Αρχίζω πόλεμο» ο οποίος έγινε αμέσως με την κυκλοφορία του πλατινένιος.
Πλατινένιοι, δηλαδή με παραγγελίες περισσότερες των 60.000 δίσκων, έγιναν επίσης οι δίσκοι: «Γυρίζοντας τον κόσμο, Live ’92 – ’96» της Χάρης Αλεξίου, «Κλίμα τροπικό» της Αννας Βίσση και «Ξέσπασμα» του Στέφανου Κορκολή. Περισσότερες από 30.000 παραγγελίες δίσκων άρα «χρυσοί» είχαν οι δίσκοι «Αφιέρωμα» του Στέλιου Καζαντζίδη, «Μεθυσμένα τραγούδια» του Γιώργου Νταλάρα, «Ζουμ ’96» του Δημήτρη Μητροπάνου, «Μου λείπεις» του Γιώργου Μαζωνάκη, «Μονάχα την ψυχή σου» με τον Θάνο Καλλίρη, «Το άρωμα της αμαρτίας» του Νίκου Καρβέλα, «Αγέρας» Στέλιος Ρόκκος, «Μάτια φεγγάρια» του Τόλη Βοσκόπουλου, «Ερχομαι» με την Κωνσταντίνα, «Εντός εαυτού» με τον Γιώργο Αλκαίου… Αν εξαιρέσει κανείς τον Νταλάρα, την Αλεξίου, τον Μητροπάνο και τον Καζαντζίδη, οι υπόλοιποι που φέρονται ως «χρυσοί» και «πλατινένιοι» είναι τραγουδιστές που υπηρετούν το λεγόμενο «νεολαϊκό», είδος που ανθεί εσχάτως στις στάχτες του ποπ τραγουδιού.
Από την άλλη, ευτυχώς, δεν έχει χαθεί η δύναμη του καλού τραγουδιού. Ο δίσκος του Θάνου Μικρούτσικου και του Δημήτρη Μητροπάνου «Στου αιώνα την παράγκα», που κυκλοφόρησε στις 27 Νοεμβρίου, πούλησε 61.226 αντίτυπα ως τις 23 Δεκεμβρίου. Ανάλογη καλή τύχη είχε και ο δίσκος του Δημήτρη Παπαδημητρίου με την Ελευθερία Αρβανιτάκη «Τραγούδια για τους μήνες», ο οποίος κυκλοφόρησε λίγο προτού εκπνεύσει η χρονιά και έφτασε ήδη τις 50.000 πωλήσεις.
Και αυτή η χρονιά ανανέωσε τη διάθεση των τραγουδοποιών να κυριαρχήσουν στη δισκογραφία. Οι τραγουδοποιοί έγραψαν και τραγούδησαν μόνοι τα τραγούδια τους, ακόμη και αν η φωνή αδυνατούσε. Το εγχώριο ροκ έδωσε δυνατό παρών, οι ποπ σταρ υποχώρησαν αθόρυβα, τα παλιά τραγούδια μεταφέρθηκαν από το βινύλιο στο CD, ενώ τα CD singles έκαναν θριαμβευτική εμφάνιση στην αγορά του δίσκου. Τριάντα τέσσερα κυκλοφόρησαν με τιμή πώλησης 2.000 ή 2.500 δρχ., αποδεικνύοντας ότι κάθε εποχή μπορεί να έχει τα 45άρια της.
Φέτος αυξήθηκε η «μεταγραφή» παλιού υλικού από τις 78 στροφές σε ψηφιακούς δίσκους. Σμυρναίικα, ρεμπέτικα, ηχογραφήσεις της Αμερικής και λιγότερα ελαφρά και δημοτικά κυκλοφορούν πλέον σε CD. Αυτο που δεν αυξήθηκε, ούτε εφέτος, είναι η έκδοση δίσκων λόγιας μουσικής. Το τοπίο, εδώ, εξακολουθεί να είναι άνυδρο.
Φέτος κυκλοφόρησε το πρώτο CD ROM Plus που φέρει την υπογραφή του Στέφανου Κορκολή και ο πρώτος ελληνικός οικολογικός δίσκος, η «Μικρή πατρίδα», του Γιώργου Ανδρέου και του Παρασκευά Καρασούλου με ανακυκλωμένο χαρτί και χωρίς πλαστικό στη συσκευασία. Αυτή άλλωστε τη χρονιά συνεχίστηκε και εντάθηκε ένας αγώνας εντυπωσιασμού συσκευασίας των CD. Τελικά μοιάζει σαν όλη η προσοχή να έχει συγκεντρωθεί στο εξώφυλλο του CD παρά στο περιεχόμενό του.
Χαρακτηριστικό, τέλος, της χρονιάς που πέρασε ήταν τα πολλά premium CD που έδωσαν έντυπα και όχι μόνο. Αρκεί να θυμηθούμε την πασχαλινή διαφήμιση γνωστού σουπερμάρκετ που μαζί με το αρνί έδινε και δύο CD δώρο στον καταναλωτή. Οι δισκογραφικές εταιρείες, λοιπόν, έδωσαν σε μικρή τιμή 250 περίπου premium CD κυρίως με παλιό ρεπερτόριο, που είναι άλλωστε και πιο προσιτό οικονομικά.
Επί της ουσίας, επί του τραγουδιού, είχαμε αρκετούς καλούς δίσκους εφέτος, παρ’ ότι ως συνήθως μεγαλύτερη ήταν η παραγωγή των εμπορικών. Γεγονός αδιαφιλονίκητο πάντως είναι πως το ελληνικό τραγούδι ήταν μόδα το ’96. Είτε παιζόταν ζωντανά στις μουσικές σκηνές είτε παιζόταν από CD στα περίφημα «ελληνικάδικα», στα μπαρ που κάνουν ζάπινγκ στο ελληνικό τραγούδι. Και στις δύο περιπτώσεις συνοδεύτηκε από τον χορό των Ελλήνων. Ολοι οι θαμώνες πάνω σε ένα τραπέζι. Ετσι θα περνούν, μάλλον, οι βραδιές στα κέντρα. Οι εποχές όπου το τραγούδι καθήλωνε τους ακροατές του μάλλον έχει παρέλθει. Τώρα ο στόχος είναι πόσοι θα ανεβούν στην πίστα ή, ακόμη καλύτερα, στα τραπέζια. Από το «Ρόδον» ως τη «Σφεντόνα» και από το «Χάραμα» ως το «Διογένης Παλάς» η αλυσίδα με τα νεανικά κορμιά καλά κρατεί.
