Οι μεγαλύτεροι εργοδότες

Ο μεγαλύτερος βιομηχανικός εργοδότης σήμερα, ήταν έκτος το 1988, είναι γνωστός με τα αρχικά ΕΑΒ, ονομάζεται Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανί α και μείωσε κατά 10,5% το προσωπικό του την τελευταία δεκαετία, όπως και κατά μέσο όρο το σύνολο των σημερινών πρώτων 100 βιομηχανιών που «κρατούν στα χέρια τους» περισσότερες από 81.000 θέσεις εργασίας και διασφαλίζουν εισόδημα για ανάλογες οικογένειες, δηλαδή σε πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους κατοικούν στη Λάρισα, στην Καρδίτσα, στον Βόλο και στα Τρίκαλα μαζί. Μόνο μία στις δύο ­ για την ακρίβεια 49 επιχειρήσεις ­ από τις 100 αυτές βιομηχανίες, η «μικρότερη» των οποίων είναι η οινοποιία-ποτοποιία Τσάνταλης με 400 εργαζομένους, κατάφεραν να αυξήσουν τον αριθμό των εργαζομένων τους σε σύγκριση με το 1988, παρ’ όλο που όλες σχεδόν παράγουν πλέον περισσότερα διαφορετικά προϊόντα και αύξησαν κατακόρυφα τον όγκο της παραγωγής τους. Ο μεγαλύτερος βιομηχανικός εργοδότης, μετά την ΕΑΒ, τα Ελληνικά Πετρέλαια που προέκυψαν από συγχώνευση εταιρειών του αυτού ομίλου και τα Ελληνικά Ναυπηγεία, που επίσης σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό ελέγχονται από το Δημόσιο, είναι πια η βιομηχανία τροφίμων Δέλτα που αύξησε κατά 20% το προσωπικό της και απασχολεί 1.800 άτομα, αριθμό ίσο με το 50% περίπου των 3.500 εργαζομένων που απασχολούσε το 1988 ο μεγαλύτερος τότε ιδιώτης εργοδότης στη βιομηχανία, η εγκατεστημένη στο Λαύριο κλωστοϋφαντουργία Αιγαίον, από την οποία μόνο ερείπια έχουν απομείνει.

*Τα κέρδη της βιομηχανίας ανά εργαζόμενο

Σε ενοποιημένη βέβαια βάση, μαζί με τις θυγατρικές στην Ελλάδα ή και στο εξωτερικό, τόσο η Δέλτα όσο και η Ιντρακόμ και η βιομηχανία τσιμέντου Ηρακλής, που ακολουθούν, απασχολούν ουσιαστικά ­ άλλη λιγότερο και άλλη περισσότερο ­ σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό εργαζομένων. Αυτό ισχύει προπάντων για την πρώτη σε προ φόρων κέρδη ελληνική βιομηχανία, τη 14η σήμερα στον σχετικό πίνακα Ελληνική Εταιρεία Εμφιαλώσεως, η οποία έχει στα μισθολόγιά της 1.321 εργαζομένους αλλά αποτελεί τον κορμό ομίλου που απασχολεί περίπου 18.000 άτομα ­ περίπου 2.000 στην Ελλάδα και 16.000 σε άλλες χώρες στην Ευρώπη, στην Αφρική και στην Ασία. Σε σύγκριση πάντως με το 1988, λαμβανομένων υπόψη και απορροφήσεων συγγενικών εταιρειών στο μεσοδιάστημα, σύμφωνα με τα στοιxεία της ICAP, η απασχόληση στην 3Ε σε μη ενοποιημένη βάση μειώθηκε ενώ τα κέρδη σε σχέση με το προσωπικό, όπως θα ανέμενε κανείς, εκτινάχθηκαν στα ύψη και έφθασαν το 1997 τα 19 εκατ. δρχ. ανά εργαζόμενο. Οι θέσεις εργασίας αυξήθηκαν, όχι όμως σε αυτή καθαυτή την εταιρεία, που βελτίωσε ριζικά την παραγωγικότητά της, αλλά σε παράλληλες δραστηριότητες είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό. Αυτό ισχύει για όχι λίγες από τις 100 πρώτες βιομηχανίες σε απασχόληση, όπως η τσιμεντοβιομηχανία Τιτάν, η οποία μείωσε κατά 29% το προσωπικό της μεταξύ 1988-1998 αλλά δημιούργησε θέσεις εργασίας σε άλλους τομείς, ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και η γενική τάση συνίσταται στη μείωση των θέσεων εργασίας.

Η έξοδος από τη βιομηχανική αγορά σειράς μεγάλων επιχειρήσεων, όπως τα Ελληνικά Σιδηροκράματα, η ΑΕΒΑΛ, η Τεοκάρ, η Βαμβακουργία Βόλου, η Goodyear Ελλάς που λειτουργεί πλέον ως εμπορική και άλλες που συμμετείχαν στη λίστα με τις 100 πρώτες του 1988 και απασχολούσαν συνολικά περίπου 21.260 εργαζομένους, συνοδεύτηκε από ταχεία σε αρκετές περιπτώσεις αύξηση της απασχόλησης σε μερικές άλλες, σαφώς μικρότερες τότε, βιομηχανικές ή εμποροβιομηχανικές επιχειρήσεις. Κορυφαίο παράδειγμα σε αυτή την κατηγορία αποτελεί η περίπτωση της εταιρείας Γερμανός Μπαταρίες, η οποία το 1988 απασχολούσε μόλις 40 άτομα και μετά τη μετεξέλιξή της σε βιομηχανική, με έντονα όμως εμπορικά χαρακτηριστικά, έφθασε το 1998 να απασχολεί 460 άτομα.

*Νέες θέσεις στις εξαγωγικές επιχειρήσεις

Μια βιομηχανία ειδών ένδυσης εξάλλου, η εταιρεία Πέτσας, που δεν είχε περισσότερους από 165 εργαζομένους, αναπτύσσοντας εξαγωγική δραστηριότητα αύξησε κατά 220%, σε 530 άτομα, το προσωπικό της, αναδεικνυόμενη σε έναν από τους μεγαλύτερους έλληνες εργοδότες.

Στον κλάδο του επίπλου επίσης η εταιρεία Neoset το 1988 είχε στις τάξεις της μόνο 120 εργαζομένους, για να καταφέρει μετά από δέκα χρόνια να «σκαρφαλώσει» στην 90ή θέση μεταξύ των μεγαλύτερων βιομηχανικών εργοδοτών, με 440 άτομα στο δυναμικό της. Μόλις 120 εργαζομένους απασχολούσε το 1988 και η βιομηχανική αλλά παράλληλα εμπορική εταιρεία καλλυντικών και άλλων καταναλωτικών προϊόντων Σαράντης, η οποία πλέον με 540 εργαζομένους κατέχει την 63η θέση ανάμεσα στις 100 μεγαλύτερες βιομηχανίες σε προσωπικό.

Οι 34 από τις 100 επιχειρήσεις που απαρτίζουν τη νέα λίστα των βιομηχανιών με τους περισσότερους εργαζομένους το 1988 απουσίαζαν από την ανάλογη λίστα. Αυτό ισχύει ακόμη και για επιχειρήσεις που κατέχουν πια περίοπτες θέσεις, όπως η 28η πλέον Φάγε των 1.000 εργαζομένων, η 40ή εταιρεία ένδυσης Sex Form, η οποία μεταξύ 1988-1998 αύξησε κατά 500 άτομα περίπου το προσωπικό της, ή η 45η στην κατάταξη φαρμακευτική βιομηχανία Βιανέξ που αύξησε κατά 70% το προσωπικό της, παρά την κρίση που πέρασε ο τομέας της.

*Περισσότερα προϊόντα και εργαζόμενοι

Εκπληκτική ανάπτυξη γνώρισε την ίδια περίοδο ­ όχι μόνο ως προς την αύξηση του αριθμού των απασχολουμένων ­ η βιομηχανία τροφίμων Nestle Ελλάς, η οποία αποτελεί κατ’ ουσίαν «διάδοχο» της εταιρείας Λουμίδης και έφθασε, διευρύνοντας την γκάμα των προϊόντων που παράγει, συσκευάζει και εμπορεύεται, να απασχολεί 570 άτομα έναντι μόνο 195 το 1988.

Η εταιρεία αυτή έχει… ξεπεράσει και την περίφημη Τράπεζα Εργασίας σε ό,τι αφορά το ύψος των κερδών ανά εργαζόμενο που επιτυγχάνει. Τα προ φόρων κέρδη της ανά εργαζόμενο το 1997 ανήλθαν σε 26 εκατ. δραχμές.