” Σε 100 χρόνια η Γη θα τραγουδά έθνικ ”
Πώς να περιγράψει κανείς μια τραγουδίστρια που γεννήθηκε στην οροσειρά της Σιέρα Μάδρε, στην πολιτεία της Οαχάκα, από πατέρα Αμερικανό με σκωτσέζικη καταγωγή, μητέρα Ινδιάνα Μίστεκ και τραγουδά τις αγωνίες των εμιγκρέδων του πλανήτη; Αναφέροντας απλώς το όνομα Λίλα Ντάουνς. Την τραγουδίστρια που το μεγάλο κοινό γνώρισε από τη συμμετοχή της στην ταινία «Φρίντα», όπου ερμηνεύει – τι άλλο; – μια τραγουδίστρια του τανγκό διασκευάζοντας το κλασικό τραγούδι της Τσαβέλα Βάργκας «La Llorona» αλλά και κάνοντας ντουέτο με τον Καετάνο Βελόζο στην πολύ όμορφη μπαλάντα «Burn It Blue». H Λίλα Ντάουνς γυρνά αυτόν τον καιρό τον κόσμο χαρίζοντας στους θαυμαστές της γερές δόσεις της ερμηνευτικής τέχνης της, μιας τέχνης που εκφράζεται μέσα από τις γλώσσες των Μίστεκ, των Σάποτεκ, των Ναουάτλ και ενίοτε την αγγλική. Εμφανίζεται φορώντας τα κομψά ρούχα της φυλής της για την οποία είναι υπερήφανη και λέει ιστορίες για τους μετανάστες και τους εργάτες. Πολλές φορές ερωτικά, μακριά όμως από τη φθήνια που χαρακτηρίζει δυστυχώς την εμπορική λάτιν μουσική.
– Πώς αισθάνεστε όταν λένε ότι είστε ο καθρέπτης του 21ου αιώνα, τόσο για τη μεικτή καταγωγή σας όσο και για το πολυπολιτισμικό τραγούδι σας;
«Θεωρώ ότι είναι συναρπαστικό να ζεις αυτή την περίοδο όπου το παρελθόν συναντιέται τόσο επιτυχημένα με το παρόν και για εμένα η δυνατότητα να το εκφράσω μέσα από τη μουσική είναι κάτι σαν δώρο».
– Πώς θα περιγράφατε την ερμηνευτική σας τέχνη;
«Ως την προσπάθειά μου να μεταδώσω την αγάπη που έχω δεχθεί. Παρατηρώ ότι το τραγούδι μου έχει μεγάλη συγγένεια με αυτό των πουλιών, είναι πιστεύω το ίδιο ανιδιοτελές».
– Τι σας έκανε να τραγουδήσετε για πρώτη φορά;
«Τραγουδώ από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Μου άρεσε να μιμούμαι άλλες τραγουδίστριες και κυρίως της όπερας τις οποίες άκουγε η μητέρα μου. Καθόμουν δίπλα από το κασετόφωνο και πίστευα ότι ήμουν η Κάλλας. Αργότερα, εντελώς ξαφνικά, σταμάτησα να τραγουδώ γιατί συνειδητοποίησα ότι έλειπε η προσωπική πινελιά μου. Ηθελα να λένε κάτι από τα πιστεύω μου. Χρειάστηκε να περάσει χρόνος ώστε να επαναπροσδιορίσω μέσα μου ότι ήθελα να γίνω τραγουδίστρια».
– Πώς αντιδράτε όταν πολλοί περιγράφουν τη μουσική σας ως έθνικ;
«Στην προσπάθειά τους να περιγράψουν τη μουσική βάζουν ταμπέλες. Αν σκεφτείς όμως ότι η πλειονότητα του πλανήτη είναι έθνικ, σε 100 χρόνια από σήμερα όλη η μουσική του πλανήτη θα είναι έθνικ».
– Πώς αποφασίσατε να τραγουδήσετε για την ταινία «Φρίντα»;
«Θεώρησα ότι ήταν σημαντική για την καριέρα μου η συμμετοχή μου σε μια τέτοια ταινία. H αλήθεια είναι ότι ένιωθα λίγο άβολα ερμηνεύοντας την τραγουδίστρια των τανγκό, γιατί ήταν κάτι έξω από τον χαρακτήρα μου. Πάντοτε όμως εκτιμούσα την τέχνη της Φρίντα Κάλο. Τη γοήτευαν τα χρώματα των φορεμάτων των γυναικών από την Οαχάκα και τα χρησιμοποιούσε πολύ στους πίνακές της. Εγώ, όπως ίσως γνωρίζετε, κατάγομαι από την Οαχάκα».
– Πώς αντιδράτε όταν σας λένε ότι μοιάζετε με τη Φρίντα Κάλο;
(γέλια) «Φαντάζονται ότι όλες οι γυναίκες από την Οαχάκα μοιάζουμε μεταξύ μας λόγω του συνδυασμού που υπάρχει στο αίμα μας από τους Αραβες, τους Ισπανούς και τους Ινδιάνους. Επίσης ίσως επειδή φορώ το κοστούμι της φυλής των Σάποτεκ, που χρησιμοποιούσε στους πίνακές της».
– Είναι απαραίτητο τα τραγούδια σας να έχουν πολιτικό μήνυμα;
«Ποτέ δεν άντεξα να ακούω τραγούδια που μιλούν για την αγάπη και μόνο απλώς αναφέροντας το ρήμα “αγαπώ”. Τα τραγούδια που με κάνουν να αισθάνομαι και να σκέφτομαι είναι αυτά που έχουν ένα μήνυμα, έναν λόγο για τον οποίο δημιουργήθηκαν. Προσπαθώ να κάνω τη ζωή μου πιο ενδιαφέρουσα μέσα από τα τραγούδια μου και κατ’ επέκταση κάποιων από τους ανθρώπους που με εκτιμούν».
– Είστε η φωνή των εμιγκρέδων όπως αναφέρεται στο συνοδευτικό βιβλιαράκι του cd σας «La Linea»;
«Δεν μπορώ να πω ότι είμαι μία εργάτρια όπως και οι περισσότεροι συμπατριώτες μου. Είμαι η κόρη μιας φτωχής γυναίκας χωρίς μόρφωση που δούλευε ως εργάτρια. Εχω τη φιλοσοφία της για τη ζωή και με έμαθε να έχω σεβασμό για τους ανθρώπους. Τρέφω μεγάλο σεβασμό για τους ανθρώπους του μόχθου γιατί σε αυτούς οφείλουμε όλες τις απλές απολαύσεις της καθημερινής ζωής μας».
– Θεωρείτε απαραίτητο να ζείτε στο μέρος όπου γεννηθήκατε, αν και έχετε γυρίσει αρκετά τον κόσμο;
«Είναι σημαντικό να μένω στην Οαχάκα γιατί είναι το μέρος όπου απέκτησα την πνευματική μου δύναμη και την ομορφιά που διαποτίζει τα τραγούδια. Μου αρέσει όμως ο πλουραλισμός που επικρατεί στις τέχνες, γι’ αυτό χρησιμοποιώ στα cd μου μουσικούς από το Περού, την Ουρουγουάη, τη Βραζιλία, τη Χιλή και την Κούβα».
– Πόσο σημαντική είναι η εμπορική επιτυχία στην καριέρα σας;
«Εχω τη φιλοδοξία να αναγνωριστώ για ό,τι κάνω, δεν το κρύβω, αυτό όμως που προσπαθώ να υπενθυμίζω στον εαυτό μου είναι ότι πρέπει να ζω πάντα τη στιγμή».
H Λίλα Ντάουνς εμφανίζεται το Σάββατο στο Φεστιβάλ της Σάνης στη Χαλκιδική.
