Χαρούμενη γνώση

«Χαρούμενη γνώση» είναι ο τίτλος ενός βιβλίου του γερμανού φιλοσόφου Φρειδερίκου Νίτσε που γράφτηκε το 1881. Εκεί όμως σταματά και η σχέση των όσων θα δημοσιεύονται εδώ με το βιβλίο και τις ιδέες του Νίτσε. Οι ερωτήσεις αναφέρονται σε πράγματα που συναντάμε στην καθημερινή μας ζωή ή για τα οποία ακούμε να γίνεται λόγος και μας έχουν δημιουργήσει κάποιες απορίες. Οι απαντήσεις δίνονται με βάση τους νόμους της φυσικής, της χημείας, των μαθηματικών, της βιολογίας και των άλλων επιστημών.

Τι καθορίζει το αν ένα παιδί θα γεννηθεί αγόρι ή κορίτσι;

Οι φορείς των κληρονομικών οδηγιών είναι τα χρωμοσώματα. Κάθε σωματικό κύτταρο περιέχει μια σειρά χρωμοσωμάτων που κληρονομήθηκε από τον πατέρα και μια ανάλογη από τη μητέρα. Στα αρσενικά άτομα το φύλο σχετίζεται με ένα μορφολογικά ανόμοιο ζευγάρι χρωμοσωμάτων που ονομάζονται φυλετικά. Το ανόμοιο αυτό ζευγάρι έχει επικρατήσει να χαρακτηρίζεται με τα γράμματα Χ και Υ. Μάλιστα είναι οι γενετικοί παράγοντες στο Υ που δίνουν ανδρικά χαρακτηριστικά. Τα θηλυκά άτομα έχουν μορφολογικά όμοια χρωμοσώματα Χ. Στα ανθρώπινα ωάρια λοιπόν περιέχεται ένα χρωμόσωμα τύπου Χ. Τα σπερματοζωάρια περιέχουν είτε Χ είτε Υ. Ανάλογα λοιπόν ποιου είδους σπερματοζωάριο καταφέρνει να εισδύσει στο ωάριο έχουμε τον συνδυασμό ΧΥ ή ΧΧ που οδηγεί σε αρσενικά ή θηλυκά χαρακτηριστικά αντίστοιχα.

Σε μερικές σπάνιες περιπτώσεις το Υ χρωμόσωμα στο σπερματοζωάριο έχει έλλειψη κάποιων γονιδίων σημαντικών για την ανάπτυξη των όρχεων. Ετσι αναπτύσσονται θηλυκά γεννητικά όργανα έστω και αν ο συνδυασμός είναι ΧΥ.

Γιατί λένε ότι οι παχείς άνθρωποι επιπλέουν πιο εύκολα στο νερό;

Αφού το ανθρώπινο σώμα περιέχει σε ποσοστό 90% νερό, είναι λογικό η πυκνότητά του να βρίσκεται κοντά στο 1 (γραμμάριο μάζας σε κάθε κυβικό εκατοστό). Οποιο υλικό έχει συνολικά πυκνότητα μικρότερη από 1, αυτόματα επιπλέει στο νερό (π.χ. το λάδι). Αρα οι άνθρωποι, ανάλογα και με το πόσο αέρα περιέχουν οι πνεύμονές τους, θα παρουσιάζουν μεγαλύτερο ή μικρότερο όγκο, άρα και μικρότερη ή μεγαλύτερη πυκνότητα αφού ο αέρας έχει μικρότερη πυκνότητα από το νερό. Ετσι εξηγείται και το πώς βουλιάζουμε διώχνοντας όλο τον αέρα από μέσα μας.

Επειδή το λίπος έχει επίσης μικρή πυκνότητα, οι αδύνατοι άνθρωποι αλλά και αυτοί που έχουν αποκτήσει με τη γυμναστική μεγάλη μυϊκή μάζα εξορίζοντας το λίπος από το σώμα τους παρουσιάζουν συνολικά μεγαλύτερη πυκνότητα από τους ανθρώπους που συνηθίσαμε να αποκαλούμε παχείς, άρα επιπλέουν με λιγότερη ευκολία.

Λέγεται ότι οι επιβάτες μιας αεροπορικής πτήσης δεν πρέπει να έχουν στις αποσκευές τους θερμόμετρα υδραργύρου. Είναι αλήθεια αυτό και αν ναι για ποιο λόγο;

Το αλουμίνιο είναι το βασικό υλικό από το οποίο είναι κατασκευασμένη η άτρακτος ενός επιβατικού αεροπλάνου. Συνήθως περνάει και από πρόσθετη επεξεργασία, την ανοδίωση, που το κάνει ακόμη πιο ανθεκτικό, προσθέτοντας ένα στρώμα οξειδίου του αλουμινίου, ώστε να μην οξειδώνεται. Διότι το οξυγόνο ενώνεται βίαια με το αλουμίνιο κάνοντας σημαντική ζημιά σε μια κατασκευή τόσο ευαίσθητη ώστε και αόρατες στο μάτι μικρορωγμές να θεωρούνται κρίσιμες για την ασφάλεια των πτήσεων. Ο υδράργυρος λοιπόν έχει την πολύ κακή ιδιότητα να δημιουργεί ένα αμάλγαμα που υπονομεύει αυτό το προστατευτικό στρώμα δημιουργώντας ξαφνικά τρομακτικά μεγάλες οπές στην άτρακτο. Για τον λόγο αυτό εμπορεύματα στα οποία περιέχεται υδράργυρος δηλώνονται ξεχωριστά και διακινούνται με αυστηρά προδιαγεγραμμένους τρόπους. Μια σχετικά μικρή ποσότητα υδραργύρου μπορεί να καταστρέψει ολόκληρο αεροπλάνο. Ενα ιατρικό θερμόμετρο όμως, κλεισμένο στη θήκη του, δεν μπορεί να είναι και τόσο επικίνδυνο αφού περιέχει ελάχιστο υδράργυρο.