H Αθήνα ετοιμάζεται να «βάλει τα καλά της» για να υποδεχθεί τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Ημέρα με την ημέρα μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε «εργοτάξιο» προκειμένου να αποκτήσει περισσότερο πράσινο, περισσότερους χώρους για τους πεζούς, νέες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις αλλά και αναβάθμιση προσόψεων κτιρίων, απομάκρυνση διαφημίσεων, νέο τύπο πινακίδων για τα καταστήματα, ενώ κεντρικές πλατείες και δρόμοι εξωραΐζονται. Από την ερχόμενη άνοιξη, όπου υπολογίζεται να έχουν ολοκληρωθεί όλα τα έργα, τα οποία τώρα βρίσκονται σε εξέλιξη, η Αθήνα θα έχει γίνει μια όμορφη πόλη. Στις αρχές του καλοκαιριού η πρωτεύουσα θα διαθέτει ανακαινισμένες πλατείες, περισσότερους πεζόδρομους, νέα μέσα μεταφοράς ενώ στο κέντρο της πόλης θα έχει ολοκληρωθεί το φιλόδοξο πρόγραμμα ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της. Ενας «Μεγάλος Περίπατος» με δίκτυο πεζοδρόμων δημιουργείται στην Αθήνα από το Παναθηναϊκό Στάδιο ως τον Κεραμεικό, με παράλληλη ανάπλαση του εμπορικού τριγώνου.
Το φιλόδοξο σχέδιο υλοποιείται με γρήγορους ρυθμούς από την Εταιρεία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πολεοδομική παρέμβαση που πραγματοποιείται στην πρωτεύουσα, όπως τονίζει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κ. Γιάννης Καλαντίδης. Στόχος είναι είναι να ενταχθεί η ιστορική Αθήνα στην καθημερινή ζωή των πολιτών και να αναδειχθεί μια άλλη, φιλικότερη προς τους πολίτες Αθήνα. Στο κέντρο της πόλης δημιουργείται το «Σαλόνι της Ευρώπης», όπου θα περπατούν οι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου και οι επισκέπτες του κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. H Αθήνα αναδεικνύεται μητροπολιτικό κέντρο διεθνούς ακτινοβολίας και το κυριότερο είναι ότι «νοικοκυρεύεται».
Με το πρόγραμμα αυτό δημιουργείται ένα εκτεταμένο αρχαιολογικό πάρκο μήκους περίπου 4 χλμ. και έκτασης 15.000 στρεμμάτων στην καρδιά της πόλης, που περιλαμβάνει τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία, αλλά και παραδοσιακές γειτονιές του ιστορικού κέντρου της Αθήνας. Το «πάρκο» θα περιλαμβάνει: Ακρόπολη, Αρχαία και Ρωμαϊκή Αγορά, Βιβλιοθήκη Αδριανού, Κεραμεικό, Δημόσιο Σήμα, Ακαδημία Πλάτωνος, Ιερά οδό, Θησείο, Λόφο Φιλοπάππου, Πνύκα, Αρειο Πάγο, Ολυμπιείο, Στάδιο), μνημεία της βυζαντινής και της μεταβυζαντινής περιόδου, νεοκλασικά κτίρια, χώρους πρασίνου (Εθνικός Κήπος, Ζάππειο, Αρδηττός, πάρκο Ριζάρη), το εμπορικό τρίγωνο και τις παραδοσιακές γειτονιές Πλάκα, Αναφιώτικα, Θησείο, Ψυρρή, Μεταξουργείο, Γκαζοχώρι, Μακρυγιάννη, Κολωνάκι, Νεάπολη, Εξάρχεια, Κολωνό, Πετράλωνα, Κουκάκι, Φιξ και Μετς.
Τα έργα που θα έχουν ολοκληρωθεί ως το 2004 και τα οποία θα αλλάξουν κυριολεκτικά την εικόνα της πόλης είναι:
* Ο πεζόδρομος
Ενας συνεχόμενος πεζόδρομος, που θα αρχίζει από το Παναθηναϊκό Στάδιο και μέσω της λεωφόρου Βασιλίσσης Ολγας, των οδών Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Αποστόλου Παύλου και Ερμού θα καταλήγει στο Γκάζι. Μετά την ολοκλήρωση της διαμόρφωσης, στο τμήμα αυτό της πόλης θα κυκλοφορούν μόνο πεζοί και δημόσια μέσα μεταφοράς.
* Ηδη ολοκληρώθηκαν οι εργασίες διαμόρφωσης των οδών Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Αποστόλου Παύλου, και οι εργασίες πεζοδρόμησης της οδού Ερμού από την πλατεία Ασωμάτων ως την οδό Πειραιώς. Στο οδόστρωμα σημαίνεται με διαφορετικά υλικά το ίχνος της αρχαίας οδού των Παναθηναίων ενώ αναδεικνύεται η εκκλησία των Αγίων Ασωμάτων. Μια νέα πλατεία διαμορφώνεται κοντά στον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, όπου μπορούν οι πεζοί να βλέπουν τη θέα. Το έργο αναμένεται να δοθεί στη χρήση του κοινού εντός του Ιανουαρίου 2004 και περιλαμβάνει ακόμη διαμόρφωση του τριγώνου Ερμού – Μελιδώνη – Ευβούλου, με νέα υλικά δαπεδόστρωσης, φυτεύσεις και καθιστικά με θέα τον αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού, καθώς και πεζοδρόμηση της οδού Μελιδώνη, από Αγίων Ασωμάτων μέχρι Ευβούλου.
* Θα κατεδαφιστούν τα κτίρια της Κορεατικής Αγοράς, τα οποία απαλλοτριώθηκαν, θα απομακρυνθούν οι εγκαταστάσεις των ΗΛΠΑΠ και θα αποδοθεί ο ευρύτερος χώρος του Κεραμεικού στο κοινό. Σε δεύτερη φάση θα δημιουργηθεί το Πολιτιστικό Πάρκο, σε έκταση 140 στρεμμάτων.
* Στην πορεία του μεγάλου περιπάτου αναδεικνύονται οι σημαντικότεροι αρχαιολογικοί χώροι της πρωτεύουσας, δηλαδή το Ολυμπιείο, η Ακρόπολη, ο λόφος του Φιλοπάππου, η Πνύκα, η αρχαία Αγορά, η Ρωμαϊκή Αγορά, η Βιβλιοθήκη Αδριανού και ο Κεραμεικός. Ηδη ολοκληρώθηκε η ανάπλαση της οδού Αδριανού και η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου βόρειας και νότιας κλιτύος Ακρόπολης.
* Ολοκληρώθηκε η διαμόρφωση των οδών Κολοκοτρώνη και Βορέου, με ανακατασκευή του οδοστρώματος και των φρεατίων της οδού, έργα διαπλάτυνσης και ανακαίνισης των πεζοδρομίων, και παρεμβάσεις για τον φωτισμό της οδού. Ουσιαστικά μένει μία λωρίδα για την κυκλοφορία των οχημάτων ενώ δημιουργήθηκαν εσοχές για σύντομη στάθμευση.
* H οδός Μητροπόλεως αναπλάθεται, με διαπλάτυνση και ανακαίνιση των πεζοδρομίων, βελτίωση του οδοστρώματος, δημιουργία θέσεων στάθμευσης – τροφοδοσίας καταστημάτων, διαμόρφωση της πλατείας Δημοπρατηρίου, αντικατάσταση του φωτισμού. Και εδώ μένει μία λωρίδα κυκλοφορίας οχημάτων.
* Πεζοδρόμηση της οδού Αιόλου από τη Σταδίου ως τη Σοφοκλέους. Το υπόλοιπο τμήμα της οδού είναι πεζοδρομημένο.
* Διαμόρφωση πεζοδρομίων και οδοστρώματος των οδών Λέκκα και Πραξιτέλους.
* Διαμόρφωση οδών Περικλέους, Αθηναΐδος.
* Διαμόρφωση πεζοδρομίων και οδοστρώματος των οδών Απόλλωνος, Κυρρήστου, Αισχίνου, Φρυνίχου, Λυσικράτους, Σέλλεϋ, Τριπόδων, Φλέσσα, Λυσίου, Υπατίας, Θουκυδίδου, Ναυάρχου Νικοδήμου, Βουλής και των συγκλινουσών σε αυτήν οδών Μπενιζέλου, Παλαιολόγου, Πατρώου, Πεντέλης (από Απόλλωνος ως Μητροπόλεως), Σκούφου, Ηπίτου.
* Διαμόρφωση πεζοδρομίων οδού Αθηνάς, από Λυκούργου ως Μοναστηράκι. Τα έργα θα αρχίσουν μετά τις γιορτές. Ηδη έχει διαμορφωθεί το τμήμα της οδού Αθηνάς από την Ομόνοια ως την οδό Λυκούργου, όπου απαγορεύεται η κυκλοφορία των IX αυτοκινήτων.
* Διαμόρφωση πεζοδρομίων περιοχής Πλάκας, οδών Αγίας Φιλοθέης, Ευαγγελιστρίας, Καπνικαρέα, Αρεως, Δεξίππου, Πελοπίδα, Μάρκου Αυρηλίου, Αλιμπέρτη, Θόλου, Κλεψύδρας, Διοσκούρων, με ολοκλήρωση τον Απρίλιο του 2004.
* Σποραδικές ανακαινίσεις και εν γένει αποκαταστάσεις όψεων των κτιρίων του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας και ειδικότερα των περιοχών αρμοδιότητας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων
* Σποραδικές ανακαινίσεις και αποκαταστάσεις όψεων κτιρίων επί οδών που περιβάλλουν αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία.
* Καθαίρεση διαφημιστικών πινακίδων.
Επίσης ολοκληρώθηκαν οι διαμορφώσεις της οδού Αδριανού, της οδού Απόλλωνος και των καθέτων δρόμων, της οδού Περικλέους και Πλατείας Αβησσυνίας.
Σε εξέλιξη βρίσκονται τα έργα ανάπλασης των πλατειών Δουρούτη και Κουμουνδούρου καθώς και των οδών Αιόλου, Μελιδώνη και Μητροπόλεως.
Στις 7 Ιανουαρίου άρχισαν οι εργασίες ανάπλασης της πλατείας Συντάγματος, της οδού Αθηνάς και των οδών του εμπορικού τριγώνου (Θησέως, Ρόμβης, Κτενά, Χαβρίου, Λεωχάρους, Καρύτση, Χρυσοσπηλιωτίσσης, Νικίου, Λιμπονά, Βασιλικής), η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου του Ζαππείου και του Αγνώστου Στρατιώτη, ενώ παρεμβάσεις θα γίνουν και στην οδό Πειραιώς σε όλο το μήκος της.
Τα 27 εργοτάξια της Εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων, που περιλαμβάνουν την ανάπλαση κεντρικών δρόμων της πόλης, θα «κλείσουν» ως την άνοιξη του 2004.
* Οι πλατείες
Με τη διαμόρφωση της πλατείας Συντάγματος θα αλλάξουν και οι κυκλοφοριακές συνθήκες: H οδός Βασιλέως Γεωργίου παραμένει κάθοδος. Στο κάτω μέρος της πλατείας θα μείνουν τρεις λωρίδες κυκλοφορίας οχημάτων, ώστε να συνεχίζεται η ροή της οδού Σταδίου. H Οθωνος θα δοθεί στην κυκλοφορία των οχημάτων. H πλατεία θα στρωθεί με γρανίτες, καθώς τα μάρμαρα γλιστρούν, ενώ θα αυξηθεί το πράσινο.
Αρχισαν τα έργα διαμόρφωσης της πλατείας Ελευθερίας (Κουμουνδούρου), η όψη της οποίας θα αλλάξει και θα γίνει πιο χρηστική για τους πολίτες. Και εδώ θα αυξηθεί το πράσινο, θα αναδειχθεί το κτίριο του Μεταξουργείου ενώ θα επέλθουν αλλαγές και στην κυκλοφορία των οχημάτων.
H διαμόρφωση πλατείας Μοναστηρακίου θα αρχίσει μόλις συμφωνηθούν οι λύσεις με τους μελετητές.
Οσο για την αναμόρφωση της πλατείας Ομονοίας, που μέχρι στιγμής αποτελεί «μαύρη σελίδα» στο όλο πρόγραμμα, αναμένονται τα πορίσματα της επιτροπής εκπροσώπων του ΥΠΕΧΩΔΕ, του Δήμου Αθηναίων και της Εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων.
Τέλος το πρόγραμμα προβλέπει την αναβάθμιση ιστορικών γειτονιών της Αθήνας (Ψυρρή, Θησείο, Πλάκα, Εξάρχεια και Κολωνάκι), με αναπλάσεις και ανακατασκευές των κεντρικών πλατειών. Τα έργα βρίσκονται σε εξέλιξη.
ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ «Ξήλωμα» διαφημιστικών πινακίδων
Συνεχίζεται το «ξήλωμα» περίπου 700 διαφημιστικών πινακίδων, που είναι αναρτημένες σε κτίρια των δρόμων Φιλελλήνων, Αμαλίας, Συγγρού και Καλλιρρόης, ενώ θα ακολουθήσει η καθαίρεση των διαφημιστικών πινακίδων της πλατείας Συντάγματος.
Σύμφωνα με τον νέο νόμο, απαγορεύεται η ανάρτηση διαφημιστικών πινακίδων στα κτίρια του ιστορικού κέντρου της Αθήνας, συμπεριλαμβανομένων των «καπέλων» των περιπτέρων. Ηδη καθαιρέθηκαν περίπου 150 διαφημιστικές πινακίδες από τα κτίρια που περιβάλουν την πλατεία Ομονοίας καθώς και από τα κτίρια των δρόμων Πειραιώς και Αγίου Κωνσταντίνου, που μονοδρομήθηκαν. Στους δρόμους αυτούς, μετά την Ομόνοια, επισκευάζονται επιλεγμένα κτίρια προκειμένου να αναδειχθεί η αρχική μορφή τους.
Στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, όπου αναδεικνύονται τα – λίγα – εναπομείναντα νεοκλασικά κτίρια, θα απομακρυνθούν οι διαφημίσεις οι οποίες θα περιοριστούν σε συγκεκριμένα σταντ του δήμου.
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία
Μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων της Εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι του ιστορικού κέντρου θα αποτελούν τμήμα του «Μεγάλου Περίπατου». Ετσι οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να απολαμβάνουν τον περίπατο αυτόν χωρίς να στερούνται τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς για την άμεση πρόσβασή τους.
Παράλληλα σχεδιάζεται μια θεματική διαδρομή, που θα περνάει από τα μεσαιωνικά και τα οθωμανικά μνημεία του ιστορικού κέντρου της Αθήνας και η οποία στοχεύει στην ανάδειξη των μνημείων της περιόδου από τον 11ο ως τον 18ο αιώνα μ.X., και στη γνωριμία των επισκεπτών και των κατοίκων της Αθήνας με μια άγνωστη ιστορική περίοδο της Αθήνας, σημάδια της οποίας είναι «ζωντανά» και στη σημερινή ζωή της πόλης.
Στην πορεία της διαδρομής ο επισκέπτης μπορεί να δει μνημεία της περιόδου του Μεσαίωνα και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως και προγενέστερα κλασικά ή ρωμαϊκά μνημεία, που είχαν σημαντική χρήση κατά τις παραπάνω περιόδους. H διαδρομή κινείται στην παλιά πόλη και περιλαμβάνει τα εξής μνημεία και κτίρια: Πύλη του Αδριανού/Τείχος του Χασεκή, Αγία Αικατερίνη, Μνημείο Λυσικράτη, Αγιο Νικόλαο Ραγκαβά, οικία Φίνλεϋ, Αγιο Ιωάννη Θεολόγο, οικία Μπενιζέλων, Χαμάμ Αμπίντ Εφέντη, Αγιο Σπυρίδωνα και Τιμία Ζώνη, Παναγία Χρυσοκαστριώτισσα, Μεταμόρφωση Σωτήρος, Αγίους Αποστόλους, Κιουτσούκ Τζαμί, Παζαρόπορτα, Φετιχέ Τζαμί, Ρολόι Κυρρήστου, Μενδρεσέ, Ταξιάρχες, Αγιο Ελισαίο, Τζαμί Τσισδαράκη, Παντάνασσα, Καπνικαρέα, Παναγία Ρόμβης, Παναγία Γοργοεπήκοο, Ρηνάκι της Πλάκας, Σωτήρα του Κοττάκη, κτίριο οδού Κυδαθηναίων 11, Μπουμπουνίστρα, Αγίους Θεοδώρους, Αγιο Ιωάννη στην Κολόνα, Αγίους Ασωμάτους.
