Ισως μπορούν να διακρίνουν το D&G από το Versace, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι στα δέκα χρόνια καπιταλισμού οι Μοσχοβίτισσες έχουν βελτιώσει τον τρόπο ζωής τους αλλά και το στυλ που ντύνονται
Οι Μοσχοβίτες σχημάτιζαν ουρές για να πουν το τελευταίο αντίο στην πρώτη κυρία της πρώην Σοβιετικής Ενωσης, τη Ραΐσα Γκορμπατσόβα. Ανάμεσά τους και πολλές Ρωσίδες, οι οποίες θέλησαν να αποχαιρετήσουν τη γυναίκα που ανέτρεψε όλα τα δεδομένα. Η Ραΐσα ντυνόταν πάντα με ρούχα υψηλής ραπτικής και έδινε την εντύπωση μιας γυναίκας δυναμικής και πανέξυπνης. Αυτή σφράγισε την απαρχή της αναμόρφωσης.
Κάτι τέτοιο όμως μοιάζει να μην αφορά τις νεότερες. Για αυτές που προτιμούν να ντύνονται με στρετς γυαλιστερά ρούχα και έντονο μέικ απ ημέρα μεσημέρι, η Ραΐσα δεν σημαίνει τίποτε. Το πολύ πολύ να σε κοιτάξουν με απορία και να σε ρωτήσουν: Ποια Ραΐσα; Ωστόσο ανήκουν στη γενιά των Ρωσίδων που απολαμβάνει τους καρπούς της προόδου που κατέκτησε η Ραΐσα. Σήμερα οι Μοσχοβίτισσες διαβάζουν τη ρωσική έκδοση του «Cosmopolitan», που τις διαβεβαιώνει ότι μπορούν να τα έχουν όλα: και επιτυχημένη καριέρα και σεξουαλική ζωή. Οταν δεν κάνουν κλάμπινγκ το σαββατόβραδο, εξερευνούν όλες τις παραλλαγές του σεξ.
Οσον αφορά την ημέρα, προτιμούν να κάνουν σόπινγκ. Τίποτε δεν είναι πιο σημαντικό για μια Ρωσίδα από τη μόδα, που της επιτρέπει να απολαμβάνει τη νεοανακαλυφθείσα αυτοπεποίθησή της αλλά πάνω απ’ όλα την αδυναμία που τρέφει για τα ρούχα επώνυμων σχεδιαστών.
«Οι Ρωσίδες τώρα προσέχουν πολύ το ντύσιμό τους» σχολιάζει η συντάκτρια του ρωσικού «Vogue» Ιρίνα Μιχαηλόφσκαγια. «Στις γυναίκες μας αρέσουν τα στενά ρούχα, τα σούπερ μίνι, τα ψηλά τακούνια και το πολύ έντονο βάψιμο. Είναι πολύ προκλητικές» καταλήγει.
Αντιπρόσωποι γνωστών οίκων μόδας στη Μόσχα πιστεύουν ότι μία είναι η λέξη που μπορεί να περιγράψει το στυλ των Ρωσίδων: σεξ. Παράλληλα, σχολιάζοντας αυτή την ιδιαίτερα προκλητική εμφάνισή τους, πιστεύουν πως αν ζούσαν σε μιαν άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα θα κινδύνευαν να χαρακτηρισθούν πόρνες. Το εντυπωσιακό είναι ότι πριν από την περεστρόικα όλες οι γυναίκες στη Ρωσία ήταν τόσο άκομψες και άχαρες, απεριποίητες σχεδόν, ώστε αν κάποιος τις παρατηρούσε θα νόμιζε ότι η μια ήταν κλώνος της άλλης. Σε μια χώρα όπου ο χειμώνας διαρκεί επτά μήνες, μόλις βγαίνει ο ήλιος το πρώτο πράγμα που θέλουν να κάνουν οι γυναίκες είναι να κυκλοφορούν ημίγυμνες.
Ρούχα επώνυμων σχεδιαστών, από τον Βερσάτσε και τους Ντόλτσε και Γκαμπάνα ως και τους οίκους Κομ ντε Γκαρσόν και Ντρίες βαν Νότεν, αποτελούν την πρώτη επιλογή των πλούσιων κυριών της Μόσχας. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα δέκα χρόνια όπου οι έμποροι ρούχων-«μαϊμούδων» αγόραζαν ψεύτικες ετικέτες από την Κωνσταντινούπολη και το Ντουμπάι τις οποίες έραβαν πάνω σε ρούχα που πουλούσαν στη Ρωσία, σήμερα υπάρχουν αγορές με καταστήματα τα οποία πουλούν «επώνυμα» σε προσιτές τιμές, όπως το Warehouse και το Jigsaw.
Τώρα πλέον οι Ρωσίδες έχουν την ευκαιρία να προσέξουν τον εαυτό τους και το ντύσιμό τους, αφού πλέον διευθύνουν επιχειρήσεις, ταξιδεύουν στο εξωτερικό, γίνονται τηλεπαρουσιάστριες, πολιτικοί και ακόμη, στην περίπτωση της Βαλεντίνας Ματβιγένκο, της μοναδικής γυναίκας του υπουργικού συμβουλίου, ασκούν κυβερνητική πολιτική.
«Εχουμε πολύ δρόμο ακόμη ως την ισότητα» λέει η Μάσα Ποντολόσκαγια, 19 ετών, φοιτήτρια δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας. Ανήκει σε μια ομάδα που παίζει στο τηλεπαιχνίδι «Brain ring», αντίστοιχο του «University challenge» της βρετανικής τηλεόρασης. «Είμαι το μοναδικό κορίτσι στην ομάδα και κάθε φορά που προσπαθώ να πω κάτι μου βάζουν τις φωνές και μου λένε: “Είσαι εδώ για να κάνεις την ωραία γλάστρα, όχι για να μιλάς, γι’ αυτό βούλωσ’ το”» σχολιάζει η Μάσα. Και αυτή είναι η αλήθεια: οι Ρωσίδες πρέπει να είναι όμορφες και παθητικές…
Θηλυκός πληθωρισμός
Ρίχνοντας μια ματιά στο τμήμα της Μάσα εύκολα διαπιστώνει κανείς τη συντριπτική θηλυκή πλειονότητα. Σε σύνολο 130 φοιτητών μόνο πέντε είναι άνδρες. «Ναι, έτσι γίνεται συνήθως: τα αγόρια προτιμούν τις επιστήμες, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τα οικονομικά, ενώ τα κορίτσια προτιμούν τις ανθρωπιστικές επιστήμες» λέει η Μάσα. «Τα αγόρια σπουδάζουν για να γίνουν οι “κουβαλητές” της οικογένειας και εμείς προετοιμαζόμαστε κατάλληλα για απλές δουλειές και φυσικά για να γίνουμε καλές νοικοκυρές. Ελάχιστοι άνδρες μπορούν να αποδεχθούν το γεγονός ότι οι γυναίκες έχουν δουλειές εξίσου καλές με τις δικές τους και σε καμία περίπτωση δεν είναι πρόθυμοι να αναλάβουν ευθύνες μέσα στο σπίτι».
Οσον αφορά τις ερωτικές σχέσεις, η Μάσα σχολιάζει: «Ολοι οι άνδρες με τους οποίους είχα σχέση ήθελαν να είμαι τρυφερή και χαλαρή, σαν λουλούδι. Είμαι πολύ δυναμική και δεν θέλω ο σύντροφός μου να είναι πιο αδύναμος αλλά ούτε κι εγώ να είμαι θύμα».
Η Μάσα είναι απλά ντυμένη, με τζιν και πουλόβερ, βαμμένη ελαφρά. «Φυσικά δεν θα ντυνόμουν ποτέ έτσι για να εμφανιστώ σε άνδρα. Εχουν την απαίτηση να “ζωγραφίζουμε” τα πρόσωπά μας και να φοράμε σουπερμίνι. Λίγο πολύ, αν θέλουμε να μας προσέξουν, θα πρέπει να μοιάζουμε με πόρνες. Μετά τον γάμο όμως θέλουν να βάλουμε μια ποδιά και να τους εξυπηρετούμε σαν τις μαμάδες τους».
Αντίθετα, οι Ρώσοι δεν φαίνεται να προσπαθούν και πολύ. «Είναι κακόγουστοι και δεν τους ενδιαφέρει το πώς δείχνουν, ούτε καν το αν είναι βρώμικοι. Εκτός από τα μέλη των συμμοριών οι πιο καλοντυμένες συμμορίες του κόσμου οι άνδρες δεν γνωρίζουν τίποτε από ντύσιμο. Ισως φταίει και το γεγονός ότι είναι κακομαθημένοι αφού αρχικά τους ανατρέφουν οι μαμάδες, στη συνέχεια οι δασκάλες τους και, τέλος, οι σύζυγοι. Δεν μπορούμε να έχουμε την απαίτηση να φερθούν σαν άνδρες. Μάταια…» σχολιάζει η Λόρενς Μακ Ντόνελ.
Μπρος γκρεμός και πίσω «ράφι»
Η Ρωσίδα που είναι πάνω από τα είκοσι και δεν έχει παντρευτεί θεωρείται… γεροντοκόρη. Η Μάσα όμως δεν βιάζεται. Μετά το πανεπιστήμιο ευελπιστεί να κάνει καριέρα στον χώρο της δημοσιογραφίας, χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο να δημιουργήσει μια καλή σχέση στο μέλλον.
Αν και η κατάσταση έχει βελτιωθεί από το παρελθόν, οι Ρωσίδες υποφέρουν ακόμη. Ενδεικτικά είναι και τα γνωμικά που κυκλοφορούν στη «μαμά Ρωσία»: «Ενα κοτόπουλο δεν είναι πουλί και μια γυναίκα δεν είναι άνθρωπος» ή «Νόμιζα πως είδα δυο ανθρώπους αλλά τελικά ήταν ένας άνδρας και η γυναίκα του».
Οι ξυλοδαρμοί των γυναικών είναι υπόθεση ρουτίνας… Οι στατιστικές έδειξαν ότι 12.000 Ρωσίδες σκοτώνονται κάθε χρόνο από τους συζύγους τους. Λίγο προτού πεθάνει η Ραΐσα είχε ασχοληθεί με το συγκεκριμένο πρόβλημα.
Αφού δουλέψουν σκληρά όλη την ημέρα, θα πληρωθούν πολύ λιγότερο απ’ ό,τι οι άνδρες στα αντίστοιχα πόστα. Το χειρότερο απ’ όλα όμως είναι η άρνηση των συντρόφων τους στο να παίρνουν μέτρα αντισύλληψης. Στις δέκα κυήσεις μόνο τέσσερις γυναίκες γεννούν ενώ οι υπόλοιπες έξι επιλέγουν την άμβλωση.
Οι κομπάρσοι
Η αλήθεια όμως είναι ότι και κάποιοι άνδρες δεν βρίσκονται σε καλύτερη θέση. Ο ρόλος του στυλοβάτη-κουβαλητή δεν είναι και ό,τι καλύτερο. Το 40% των συζύγων προσπαθούν να βρουν διέξοδο μέσα από το ποτό. Αυτό όμως όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά και έχει κατεβάσει τον μέσο όρο ζωής τους στα 57.
Με τον ίδιο τρόπο που η Ραΐσα δημιούργησε έναν νέο κόσμο για τις Ρωσίδες, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ έδειξε στους Ρώσους έναν διαφορετικό τρόπο ζωής. Οσο η γυναίκα του ήταν άρρωστη, στάθηκε στο πλευρό της με αγάπη και στοργή. Δεν ντράπηκε να κλάψει στην κηδεία της.
Είναι ξεκάθαρο ότι οι Γκορμπατσόφ έγιναν το πρότυπο του μοντέρνου ζευγαριού που κατάφερε να αλλάξει τη Ρωσία. Ακόμη και για τις περιπτώσεις που μοιάζουν να απέχουν πολύ από αυτή τη νέα εικόνα, όλα είναι πιθανόν να αλλάξουν και να βελτιωθούν.
