Συνθήκες καρτέλ και στα προγράμματα κατάρτισης της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) φαίνεται πως έχουν δημιουργηθεί από συγκεκριμένες εταιρείες που ασχολούνται με το αντικείμενο και έχουν γιγαντωθεί τα τελευταία χρόνια.

Η υπόθεση Παναγόπουλου προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις και τα στόματα αρχίζουν να ανοίγουν σιγά-σιγά σε όλο το φάσμα της κατάρτισης στην Ελλάδα καθώς τα ποσά που εκταμιεύονται για αυτόν τον σκοπό είναι τεράστια, κυρίως από την περίοδο της πανδημίας και μετά.

Σε αυτή τη φάση, και υπό το καθεστώς φόβου που υπήρχε αυτά τα χρόνια, δεν έχουν γίνει ακόμα επώνυμες καταγγελίες αλλά αρχίζει και καταγράφεται ο μαεστρικός τρόπος με τον οποίο συγκεκριμένα Κέντρα Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης κατάφερναν είτε μόνα τους είτε συνεργαζόμενα με άλλα να λαμβάνουν τη μερίδα του λέοντος των χρηματοδοτήσεων.

Στη ΔΥΠΑ η διαδικασία υλοποίησης των προγραμμάτων δεν έχει καμία σχέση με τον τρόπο που αυτά μοιράζονταν στους παρόχους από τα υπουργεία και τις ειδικές γραμματείες διαχείρισης των σχετικών κονδυλίων. Στην προκειμένη περίπτωση, η ΔΥΠΑ δεν χρησιμοποιεί φορείς ή κοινωνικούς εταίρους αλλά βγάζει μόνη της τις σχετικές προσκλήσεις. Ωστόσο, παρόλο που η διαδικασία δείχνει αδιάβλητη, υπάρχουν μερικές «τρύπες» αλλά και «δυνατότητες» που μόνο οι μυημένοι γνωρίζουν προκειμένου να αποκτούν προβάδισμα έναντι των ανταγωνιστών, ώστε να αποκτούν πολύ μεγαλύτερα μερίδια.

Η διαδικασία αυτή που περιγράφεται λεπτομερώς στις σχετικές προσκλήσεις είναι απολύτως νόμιμη και γι’ αυτό δεν είναι εύκολο να γίνουν προσφυγές ή και παρεμβάσεις των Αρχών, καθώς τα τρικ για να πάρουν κάποιοι μεγαλύτερα έργα δεν είναι ευδιάκριτα. Η κατάληξη πάντως είναι να παίρνουν συγκεκριμένα Κέντρα Κατάρτισης τα μεγάλα κομμάτια της πίτας.

Το κόλπο

Στα προγράμματα της ΔΥΠΑ το πιο σημαντικό είναι να έχει κανείς όσο το δυνατόν περισσότερη και προνομιακή πληροφόρηση για τα αντικείμενα που θα αφορούν την κατάρτιση προτού βγει η σχετική πρόσκληση.

Ακόμα, τα μεγάλα Κέντρα Κατάρτισης δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση και στα προγράμματα κατάρτισης σε «κλάδους αιχμής», καθώς εκεί μπορούν να διεκδικήσουν καλύτερη θέση στους τομείς που εξειδικεύονται. Αντιθέτως, στα πολύ μεγάλα προγράμματα εργαζομένων και ανέργων εντάσσονται τα περισσότερα από τα Κέντρα Κατάρτισης, οπότε η πίτα μειώνεται. Είναι, όμως, ένας τρόπος να μπορούν και οι «μικροί» να έχουν πρόσβαση στα προγράμματα προκειμένου να μη φαίνεται ότι αποκλείονται από αυτά.

Στην κατάρτιση αιχμής, λοιπόν, επιλέγουν έναν από τους τομείς που προσφέρονται και εκεί εμφανίζονται ελάχιστα Κέντρα ανά αντικείμενο, ενώ σε όσους τομείς δεν ενδιαφέρονται να καρτελοποιήσουν κατατίθενται αιτήματα συμμετοχής ίσως και από σαράντα παρόχους. Ετσι σχηματίζεται η εντύπωση ότι και στους τομείς αιχμής παίζουν πολλοί.

Οι προθεσμίες

Με τον ίδιο χειρουργικό τρόπο προχωρούν οι διαδικασίες και όταν έρθει η ώρα κατάθεσης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Κανονικά κανείς δεν πρέπει να έχει πληροφόρηση για τα αντικείμενα. Οσοι εκλεκτοί την αποκτούν, έχουν τον χρόνο να προετοιμάσουν την κατάθεση των προγραμμάτων τους και γενικά την πρότασή τους, μια εξαιρετικά χρονοβόρα εργασία για τους υπόλοιπους, οι οποίοι χάνουν τις ασφυκτικές προθεσμίες. Ρόλο παίζει και η χρονική διάρκεια των αξιολογήσεων ώστε να μπορεί κάποιος που κόπηκε να κάνει ένσταση θεραπείας.

Πληροφορίες που έφτασαν στο «Βήμα» αναφέρουν ότι πάροχοι εγκρίθηκαν και εντάχθηκαν στις σχετικές λίστες κάποιων προγραμμάτων αφού, όμως, είχε ανοίξει η πλατφόρμα επιλογής από τους ωφελούμενους.

Η πιστοποίηση

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το θέμα της πιστοποίησης που λαμβάνουν στο τέλος όσοι παρακολούθησαν επιτυχώς την κατάρτιση. Οι πάροχοι της πιστοποίησης είναι διαφορετικοί από τους παρόχους κατάρτισης και ορθά.

Ομως, ενώ οι ωφελούμενοι εργαζόμενοι και άνεργοι καλούνται μέσα από την πλατφόρμα να επιλέξουν πάροχο κατάρτισης, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τους παρόχους πιστοποίησης, οι οποίοι θα πρέπει να έχουν συμφωνήσει από πριν ώστε όταν κάποιος επιλέγει το Κέντρο στο οποίο θα καταρτιστεί, να λάβει το πιστοποιητικό του από τον «πιστοποιητή» του συγκεκριμένου παρόχου. Γιατί γίνεται αυτό;

Παράγοντες της αγοράς υποστηρίζουν ότι οι πάροχοι πιστοποίησης παρέχουν συχνά την ασφάλεια των εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δεν αποκλείεται εκεί να υπάρχει περιθώριο συναλλαγής.

Η πλατφόρμα

Συζητήσεις γίνονται συχνά και για τη χρήση της πλατφόρμας της ΔΥΠΑ. Εχουν υπάρξει καταγγελίες στο παρελθόν ότι δεν είναι και τόσο αδιάβλητη καθώς πάροχοι υποστήριζαν ότι είχαν εγγραφεί ωφελούμενοι με δικαιολογητικά που είχαν ημερομηνίες προγενέστερες των σχετικών προσκλήσεων.

Εκείνα που, σύμφωνα με τις πηγές μας, θα πρέπει να διερευνηθούν από τους αρμόδιους της ΔΥΠΑ είναι τα εξής:

  • Διασφάλιση του απορρήτου των εκπαιδευτικών αντικειμένων.
  • Μόνιμη λίστα παρόχων που έχουν τα κριτήρια με τακτικό έλεγχο και όχι λίστες αξιολόγησης σε κάθε διαγωνισμό.
  • Συγκεκριμένη εύλογη χρονική διάρκεια κατάθεσης εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε κάθε διαγωνισμό.
  • Αρχικές προσκλήσεις χωρίς τροποποιήσεις.
  • Αποσύνδεση της επιλογής παρόχου με πάροχο πιστοποίησης ώστε να επιλέγουν οι ωφελούμενοι την πιστοποίησή τους.

Σε κάθε περίπτωση, έχει ενδιαφέρον να διενεργηθεί έρευνα για τη δυναμική που εμφανίζουν συγκεκριμένα Κέντρα Κατάρτισης και στη ΔΥΠΑ, όπως συμβαίνει και στους διαγωνισμούς των κοινωνικών φορέων, π.χ. της ΓΣΕΕ.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην έντυπη έκδοση της Κυριακής αναφέρεται ότι η πλατφόρμα που χρησιμοποιεί η ΔΥΠΑ «προέρχεται από το πανεπιστήμιο Πατρών». Η πληροφορία αυτή διαψεύδεται από το πανεπιστημιακό ίδρυμα.