Δηλώνω εξαρχής ότι δεν είμαι ειδικός στα Αγροτικά.
Απλώς ακινητοποιημένος στα μπλόκα σκέφτηκα να κλείσω το ραδιόφωνο που με βομβάρδιζε με άχρηστες σχετικές πληροφορίες προς τους εκδρομείς και να προσπαθήσω να ταΐσω τη χρόνια περιέργειά μου μέσω της τεχνολογίας μήπως καταλάβω το αγροτικό πρόβλημα.
Αλήθεια, γιατί τα ΜΜΕ μάς αποκαλούν «εκδρομείς» αντί για το σωστό «χρήστες του οδικού δικτύου»; Μήπως για να δημιουργήσουν ηθικό πλεονέκτημα στους διαμαρτυρομένους αγρότες απέναντι στους χομπίστες οδηγούς που εκδράμουν για το κέφι τους;
Πίσω στο θέμα μας. Η τεχνολογία με βοήθησε να συγκεντρώσω κάποια στοιχεία γύρω από τη σχέση της αγροτικής παραγωγής στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου.
Ξεκίνησα από τη Γαλλία, τη ναυαρχίδα της αγροτικής βιομηχανίας. «Petrol vert» το ονομάζουν οι Γάλλοι από τη δεκαετία 1970-1980. Διαπίστωσα τεράστιες διαφορές που συμπυκνώνονται στη φράση «υστέρηση σε όλους τους τομείς». Από τη δομή των εκμεταλλεύσεων και το παραγωγικό μοντέλο (ίσως το μόνο δικαιολογημένο σημείο λόγω κλίμακας), έως τους συνεταιρισμούς, την αλυσίδα αξίας, τον ρόλο του κράτους και το εξαγωγικό μοντέλο, όπου κυριαρχεί το brand France.
Συμπέρασμα, η θεώρηση της γεωργίας ως στρατηγικού τομέα της γαλλικής οικονομίας σε αντίθεση με την ελληνική θεώρηση «κοινωνικό δίχτυ». Η Γαλλία εκμεταλλεύθηκε την ΚΑΠ για ενδυνάμωση, εκσυγχρονισμό και καινοτομία, η Ελλάδα για επιβίωση και αναδιανομή εισοδήματος.
Οταν ως μεταπτυχιακός φοιτητής έβλεπα με έκπληξη τις έτοιμες σαλάτες με υψηλή υπεραξία στα γαλλικά σουπερμάρκετ, την ίδια περίπου περίοδο, ως νέος μηχανικός στον Εβρο, έβλεπα να παρελαύνουν τρακτέρ Renault με ηχοσυστήματα. Οι ενισχύσεις των ΜΟΠ γύριζαν πίσω στις εισαγωγές. Η ΚΥΔΕΠ και οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί πεδία κομματικών αντιπαραθέσεων, εστίες κακοδιαχείρισης, copy paste των φοιτητικών συλλόγων. Για επαγγελματικό management ούτε λόγος. Ο σίγουρος δρόμος της πτώχευσης που ακολούθησε.
Για να ξεφύγω από την κριτική της μονομανίας μου με τη Γαλλία και επειδή η ακινητοποίηση αργούσε, πέρασα στην Ιταλία με τον κατακερματισμό και τις ανισότητες των περιφερειών και στην Ισπανία, η οποία έβγαινε από 40 χρόνια καθυστέρηση μιας δικτατορίας. Και όμως, η απόσταση δυστυχώς είναι τεράστια.
Συνοπτικά η Ιταλία μεταποίησε την αδυναμία κλίμακας σε υπεραξία ποιότητας. Περιφερειακά clusters, συνεταιρισμοί ποιότητας και branding AOC. Η Ισπανία έλυσε τα προβλήματα κλίμακας με αύξηση της ανταγωνιστικότητας, ενίσχυση των εξαγωγών όγκου και εκτεταμένη θερμοκηπιακή παραγωγή που την καθιστά ηγέτιδα στα πρώιμα προϊόντα.
Η Ελλάδα έμεινε μεταξύ ποιότητας και κλίμακας χωρίς στρατηγική. Ετσι τα βρήκαμε, έτσι θα τα αφήσουμε. Και φυσικά για πράσινη μετάβαση ούτε λόγος.
Εναν τέτοιο νηφάλιο διάλογο χρειάζεται η χώρα, χωρίς υστερίες, ώστε να σχεδιάσει να πείσει και να ενισχύσει τους αγρότες αλλά και τους νέους επιστήμονες για την υλοποίηση ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης 2026-2036 με τίτλο «Λιγότερο Νερό, Περισσότερη Αξία».
Τα μπλόκα ανοίγουν, ώρα να ξεκινήσω.
*Ο κ. Τάσος Χωμενίδης είναι πολιτικός μηχανικός.
