Σε έναν κόσμο διαρκών αλλαγών, το ζητούμενο για την ελληνική οικονομία δεν είναι μόνο πώς θα προσελκύσει ταλαντούχους ανθρώπους, αλλά κυρίως πώς θα τους κρατήσει. Η διατήρηση ταλέντων που δημιουργούν πραγματική αξία προϋποθέτει σύνδεση δεξιοτήτων, μάθησης και προοπτικής με τη στρατηγική των οργανισμών και τις ανάγκες της χώρας, όπως τονίστηκε στο πάνελ με θέμα «Η δημιουργία ταλέντων αξίας», στο οποίο συμμετείχαν ο Ιωάννης Θάνος, Αναπληρωτής Καθηγητής στο ΟΠΑ, η Πέγκυ Βελλιώτου, Partner & Head of People στην KPMG Ελλάδος, η Ειρήνη Παναγιωτακοπούλου, Chief Human Resources Officer στην Deloitte Ελλάδος, και η Μαντώ Πατσαούρα, CEO στο Kariera Group. Τα πανεπιστήμια καλούνται να καλλιεργούν γνώση, κριτική σκέψη και προσαρμοστικότητα, ενώ οι επιχειρήσεις να επενδύουν σε περιβάλλοντα αξιοκρατίας, εξέλιξης και ουσιαστικής συνεισφοράς.

Η δημιουργία ταλέντων αξίας

Του Ιωάννη Θάνου, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΟΠΑ

Η προσέλκυση και η διατήρηση ταλέντων αποτελεί σήµερα µία από τις µεγαλύτερες προκλήσεις για τις επιχειρήσεις και τους οργανισµούς. Ωστόσο, το κρίσιµο ερώτηµα δεν είναι πόσα ταλέντα διαθέτει ένας οργανισµός, αλλά ποια από αυτά δηµιουργούν πραγµατική αξία. Η διεθνής βιβλιογραφία δίνει σαφείς απαντήσεις: αξία δεν παράγουν απλώς οι πιο µορφωµένοι ή οι πιο ακριβοπληρωµένοι εργαζόµενοι, αλλά εκείνοι που συνδέονται ουσιαστικά µε τη στρατηγική της επιχείρησης. Τα «ταλέντα αξίας» χαρακτηρίζονται από υψηλή απόδοση στο παρόν, ισχυρές προοπτικές εξέλιξης για το µέλλον και ικανότητα µάθησης και προσαρµογής σε ένα περιβάλλον αυξηµένης αβεβαιότητας και πολυπλοκότητας.

Τα πανεπιστήμια – και πιο συγκεκριμένα το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών – μέσα από τη βιωματική εκπαίδευση «χτίζουν ταλέντα», όχι όμως με τη στενή έννοια της επαγγελματικής κατάρτισης. Πρόσφατες έρευνες ακαδημαϊκών, συμβούλων επιχειρήσεων, του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, καθώς και η έρευνα του ΟΠΑ για το μέλλον της εργασίας και των δεξιοτήτων στην Ελλάδα, καταδεικνύουν ότι οι εργαζόμενοι του αύριο χρειάζεται να διαθέτουν τόσο τεχνολογικές δεξιότητες (όπως η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και χρήση τεχνολογίας ευρύτερα) όσο και ήπιες δεξιότητες, όπως η επικοινωνία, η δημιουργικότητα, η ανθεκτικότητα, η ευελιξία, η περιέργεια και η ενσυναίσθηση. Ο ρόλος του σύγχρονου πανεπιστημίου δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στην προετοιμασία των φοιτητών και φοιτητριών για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας. Οφείλει να είναι ευρύτερος, περιλαμβάνοντας την έρευνα, τη διδασκαλία και την καλλιέργεια κριτικής και στρατηγικής σκέψης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη συνολική κοινωνική ανάπτυξη.

Κλείνοντας, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι πολλές επιχειρήσεις διεθνώς δυσκολεύονται να προσελκύσουν και να διατηρήσουν ταλέντα αξίας. Στην Ελλάδα, το πρόβλημα είναι ακόμη εντονότερο, λόγω του brain drain που σημειώθηκε στα χρόνια της κρίσης, με περισσότερους από ένα εκατομμύριο εργαζομένους να αναζητούν επαγγελματικές ευκαιρίες στο εξωτερικό την περίοδο 2010-2022. Η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα ενισχύσει τον επαναπατρισμό μέρους αυτού του ανθρώπινου κεφαλαίου πρέπει να αποτελέσει κεντρική στρατηγική προτεραιότητα για την ελληνική πολιτεία, αν θέλουμε να μιλάμε ουσιαστικά για ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και βιώσιμη ανάπτυξη.

***

Πώς προσελκύουμε και κρατάμε ταλέντα

Της Πέγκυς Βελλιώτου, Partner & Head of People, KPMG στην Ελλάδα

Ο όρος «ταλέντο αξίας» είναι ιδιαίτερα δηµοφιλής στην εποχή µας και η αναζήτηση ταλέντων από τις επιχειρήσεις ένας συνεχής αγώνας. Είναι σηµαντικό να αποδεσµεύσουµε τον όρο από ηλικιακές ή άλλες προκαταλήψεις και να τον εξετάσουµε ευρύτερα και µε κριτήρια όπως η δέσµευση στο ποιοτικό αποτέλεσµα, η ευελιξία στην αλλαγή, η συνεργασία, η ανάγκη για συνεχή εξέλιξη.

Οι εξελίξεις στην τεχνολογία, η δημιουργία νέων / διαφορετικών από το παρελθόν ρόλων, η αύξηση της ανταγωνιστικότητας και γενικότερα οι συνεχείς αλλαγές σε όλο το οικοσύστημα, σε σύντομα χρονικά διαστήματα, έχουν δημιουργήσει μία ανισορροπία στο τι ζητούν οι εταιρείες, ποια είναι η προσφορά στην αγορά και πώς αυτά δεν συγκλίνουν απαραίτητα.

Η κοινωνία με τις επιμέρους λειτουργίες της θα πρέπει να υποστηρίξει τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ασφάλειας και ευκαιριών χωρίς αποκλεισμούς, γιατί το ταλέντο μπορεί να είναι έμφυτο, ωστόσο καλλιεργείται και εξελίσσεται, και εάν δεν υπάρχει το κατάλληλο πλαίσιο να αναδειχθεί, δημιουργούνται οι χαμένες ευκαιρίες. Εάν καταφέρουμε να ενισχύσουμε ως κοινωνία και ως επιχειρήσεις εκείνα τα χαρακτηριστικά που θα οδηγήσουν τους εργαζόμενους, νέους και μεγαλύτερους, να αισθανθούν την ανάγκη να δημιουργήσουν στόχους χωρίς περιορισμούς, να μπορούν να σχεδιάζουν το μέλλον τους ως επαγγελματίες, χωρίς τον φόβο του αποκλεισμού και της απόρριψης, τότε θα μιλάμε για πρόοδο συνολική.

Αλλαγές πάντα υπήρχαν, διαφορετικές γενιές επίσης πάντα συνυπήρχαν στην αγορά εργασίας. Η μεγάλη διαφορά είναι πως σήμερα αλλά και στο άμεσο μέλλον όλα γίνονται γρηγορότερα. Σε αυτές τις ταχύτητες πρέπει να προσαρμοστούν και πολλές από τις λειτουργίες μιας κοινωνίας. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στον τομέα της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, αλλά και κατόπιν στη διά βίου μάθηση και τη σωστή υποστήριξη στην επαγγελματική πλοήγηση, κάτι που λείπει στους νέους, στην ένταση που απαιτείται σήμερα.

Σημαντικό ρόλο στη δημιουργία ταλέντων αξίας έχουν όσοι ηγούνται ομάδων και εταιρειών. Από αυτούς θα πρέπει το όραμα να υπάρχει ξεκάθαρο και να διαχέεται, οι εταιρικές αξίες να είναι εκεί στη καθημερινή λειτουργία και όχι σε λέξεις στους τοίχους. Η συνεχής εκπαίδευση, η έγκαιρη ανατροφοδότηση, η αναγνώριση και η σωστή και με προτεραιότητες καθοδήγηση, είναι μόνο μερικές από τις απαραίτητες λειτουργίες για να προσελκύουμε, να διατηρούμε και να αναπτύσσουμε τα ταλέντα που είναι κοντά μας και έχουν τις δικές τους ανησυχίες, σε ένα περιβάλλον με καταιγισμό διαφορετικών και κάποιες φορές αντικρουόμενων μηνυμάτων.

***

Η αξία ξεκινά από το ταλέντο

Της Ειρήνης Παναγιωτακοπούλου, Chief Human Resources Officer στην Deloitte Ελλάδος

Σε έναν κόσμο που αλλάζει µε ταχύτητα, η ανάγκη για ανθρώπους που µπορούν να ανταποκριθούν στην πολυπλοκότητα, την αβεβαιότητα και τον διαρκή µετασχηµατισµό είναι πιο έντονη από ποτέ. Σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση γύρω από τα «ταλέντα αξίας» βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δηµόσιας και επιχειρηµατικής ατζέντας.

Για πολλά χρόνια, η αξία ενός εργαζομένου συνδεόταν κυρίως με τις γνώσεις του, την επαγγελματική του πορεία ή το ύψος της αμοιβής του. Σήμερα, αυτή η προσέγγιση δεν επαρκεί ως μοναδικό πλαίσιο αξιολόγησης. Τα ταλέντα αξίας δεν ορίζονται μόνο από το τι γνωρίζουν, αλλά από το πώς μαθαίνουν, πώς προσαρμόζονται και πώς συνεισφέρουν ουσιαστικά στο σύνολο. Είναι οι άνθρωποι που μπορούν να εξελίσσονται μαζί με τον οργανισμό τους και να δημιουργούν διαχρονική αξία.

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτών των ταλέντων εξακολουθούν να διαδραματίζουν τα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Η ανώτατη εκπαίδευση παρέχει το αναγκαίο υπόβαθρο γνώσης και κριτικής σκέψης, το οποίο παραμένει αναντικατάστατο. Προς αυτή την κατεύθυνση, η ουσιαστική συνεργασία πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, καθώς και η επαφή των φοιτητών με σύγχρονες επιχειρηματικές προκλήσεις, λειτουργούν ως γέφυρα ανάμεσα στη θεωρία και την επαγγελματική πραγματικότητα.

Από την πλευρά των επιχειρήσεων, η αναζήτηση ταλέντων δεν περιορίζεται πλέον στην κάλυψη άμεσων αναγκών. Οι εταιρείες επενδύουν σε ανθρώπους που μπορούν να συμβάλουν στην καινοτομία, στη βελτίωση διαδικασιών και στη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα. Το ανθρώπινο κεφάλαιο συνδέεται όλο και πιο άμεσα με τη στρατηγική και τη βιωσιμότητα, επηρεάζοντας όχι μόνο τα οικονομικά αποτελέσματα, αλλά και την εμπιστοσύνη που δημιουργείται γύρω από έναν οργανισμό.

Υπό αυτό το πρίσμα, ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και το ζήτημα του επαναπατρισμού των ταλέντων που έφυγαν στο εξωτερικό την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί συντονισμένες προσπάθειες από την πολιτεία και τον ιδιωτικό τομέα προς αυτή την κατεύθυνση, με θετικά αποτελέσματα. Πιο συγκεκριμένα, οι άνθρωποι αυτοί αναζητούν περιβάλλοντα που χαρακτηρίζονται από αξιοκρατία, ουσιαστικές προοπτικές εξέλιξης, ευελιξία και δυνατότητα πραγματικής συνεισφοράς. Η συστηματική ενίσχυση αυτών των συνθηκών είναι καθοριστική ώστε η χώρα να μπορέσει να αξιοποιήσει εκ νέου, σε μεγαλύτερη κλίμακα, το ανθρώπινο δυναμικό της.

Στην ανατολή του νέου έτους, οι προκλήσεις που αφορούν το ταλέντο και τη δημιουργία αξίας εντείνονται. Η απάντηση δεν βρίσκεται σε αποσπασματικές πρωτοβουλίες, αλλά σε μια συνεκτική και διαρκή επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο, με την ακαδημαϊκή κοινότητα να θέτει τα θεμέλια γνώσης και δεξιοτήτων και τις επιχειρήσεις να αναλαμβάνουν τον ρόλο της κλιμάκωσης, της ενσωμάτωσης και της στρατηγικής αξιοποίησής τους ως καθοριστικού παράγοντα ανταγωνιστικότητας και βιώσιμης ανάπτυξης.

***

Η δημιουργία ταλέντων αξίας σε έναν κόσμο διαρκούς αλλαγής

Της Μαντώς Πατσαούρα, CEO στο Kariera Group

Η έννοια του «ταλέντου αξίας» εξελίσσεται διαρκώς, ακολουθώντας τις µεταβολές της οικονοµίας, της τεχνολογίας και της αγοράς εργασίας. Σήµερα, ένα ταλέντο αξίας δεν είναι απλώς κάτοχος γνώσεων ή τίτλων σπουδών, αλλά ο άνθρωπος που µπορεί να µετατρέπει τη γνώση σε ουσιαστικό αποτέλεσµα, να µαθαίνει συνεχώς και να προσαρµόζεται σε ένα περιβάλλον διαρκούς αλλαγής.

Η αξία ενός ταλέντου δεν αποτιμάται μονοδιάστατα. Περιλαμβάνει τις δεξιότητες και τις γνώσεις του, τη δυνατότητα εξέλιξης και συνεισφοράς στο μέλλον αλλά και την πραγματική του επίδραση στην απόδοση και τη βιωσιμότητα των οργανισμών. Η οικονομική ανταμοιβή αποτελεί φυσική συνέπεια της αξίας που δημιουργείται, όχι τον ορισμό της.

Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της βάσης. Καλλιεργούν την αναλυτική σκέψη, την επιστημονική προσέγγιση και την κριτική ικανότητα. Ωστόσο, η μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη απαιτεί στενότερη συνεργασία με τις επιχειρήσεις, ενίσχυση της εφαρμοσμένης γνώσης και καλλιέργεια οριζόντιων δεξιοτήτων, όπως η συνεργασία, η επίλυση προβλημάτων και η ψηφιακή ετοιμότητα.

Οι σύγχρονες επιχειρήσεις αναζητούν ανθρώπους με μαθησιακή ευελιξία, υπευθυνότητα και προσανατολισμό στο αποτέλεσμα. Η πραγματική αξία ενός εργαζομένου μετριέται τόσο από τα μετρήσιμα αποτελέσματα όσο και από τη συμβολή του στη συλλογική απόδοση και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα. Η αξία για τους μετόχους περνά, πλέον, μέσα από την αξία των ανθρώπων.

Τέλος, η επιστροφή των ταλέντων που μετανάστευσαν τα προηγούμενα χρόνια είναι εφικτή, εφόσον δημιουργηθούν σύγχρονα, αξιόπιστα και δίκαια εργασιακά περιβάλλοντα. Το «brain regain» δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα· είναι κυρίως ζήτημα εμπιστοσύνης, προοπτικής και ουσιαστικής ανάπτυξης.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο ένθετο ΟΠΑ News του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών που κυκλοφόρησε με «Το Βήμα της Κυριακής» την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026