Σε μια περίοδο έντονων γεωοικονομικών ανακατατάξεων, η εξωστρέφεια δεν αποτελεί απλώς επιλογή οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής. Αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα. Οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού αναδιαμορφώνονται, ο προστατευτισμός έχει επανέλθει, η διεθνής τάξη βρίσκεται σε φάση αναδιάταξης. Οι παραδοσιακοί εμπορικοί διάδρομοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις, ενώ νέοι διαμορφώνονται σε ένα περιβάλλον όμως αυξημένης γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας.
Η πρόσφατη δυσάρεστη εξέλιξη με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και η πλήρης αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής υπενθυμίζουν ότι η οικονομία και η γεωπολιτική είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένες. Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, οι οικονομίες που αντέχουν είναι εκείνες που διαθέτουν στρατηγική, ευελιξία και διεθνή παρουσία.
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια καταγράφει μια σαφή και μετρήσιμη αναβάθμιση της εξαγωγικής της δυναμικής. Οι εξαγωγές αγαθών έχουν αυξηθεί σημαντικά, ξεπερνώντας τα 47 δισ. ευρώ το 2025, με άνοδο άνω του 42% από το 2019, ενώ έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο. Παράλληλα, μέσα από μια σειρά σημαντικών διεθνών συμφωνιών η χώρα ενισχύει τη θέση της ως κόμβου εμπορίου, ενέργειας και logistics στην ευρύτερη περιοχή. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι συγκυριακή. Είναι το αποτέλεσμα μιας συνεκτικής και μακρόπνοης στρατηγικής οικονομικής διπλωματίας και εξωστρέφειας. Για πρώτη φορά, η χώρα διαθέτει ένα ολοκληρωμένο 5ετές Στρατηγικό Σχέδιο Εξωστρέφειας 2026-2030, με σαφείς μετρήσιμους στόχους, και συγκεκριμένες προτεραιότητες για τη διεθνοποίηση της ελληνικής οικονομίας.
Στο πλαίσιο αυτό, η θεσμοθέτηση της Κυβερνητικής Επιτροπής Εξωστρέφειας ενίσχυσε τον συντονισμό και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων στο ανώτατο επίπεδο, ενώ παράλληλα ήδη υλοποιείται το ετήσιο πρόγραμμα δράσεων εξωστρέφειας για το 2026, με στοχευμένες δράσεις σε αγορές και κλάδους προτεραιότητας, σε στενή συνεργασία με τους θεσμικούς φορείς εξαγωγών και την επιχειρηματική κοινότητα. Συμπεριλαμβάνει 760 δράσεις εξωστρέφειας σε περισσότερες από 70 χώρες, με παρουσία τόσο στις παραδοσιακές ευρωπαϊκές αγορές όσο και σε δυναμικές αγορές εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Μέση Ανατολή και η Ασία.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα αξιοποιεί στον μέγιστο βαθμό τη γεωγραφική και γεωοικονομική της θέση. Τα λιμάνια, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και οι επενδύσεις στις υποδομές ενισχύουν τον ρόλο της ως πύλης συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης, Ασίας, Μέσης Ανατολής και Αφρικής. Βεβαίως, οι προκλήσεις παραμένουν. Το διεθνές περιβάλλον γίνεται πιο ασταθές και ανταγωνιστικό, ενώ οι διαδοχικές κρίσεις μπορούν να μεταβάλουν ισορροπίες με ταχύτητα. Η απάντησή μας ως ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας, στήριξη των εξαγωγικών επιχειρήσεων, διεύρυνση των αγορών-στόχων και αξιοποίηση των εμπορικών συμφωνιών.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αξιοπιστία της χώρας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η Ελλάδα λειτουργεί πλέον ως σταθερός και προβλέψιμος εταίρος σε μια ευρύτερη περιοχή με αυξημένες εντάσεις. Και αυτή η σταθερότητα δεν είναι μόνο πολιτικό κεφάλαιο. Είναι και οικονομικό πλεονέκτημα. Η επόμενη περίοδος προδιαγράφεται ακόμη πιο απαιτητική.
Η ενίσχυση της εξωστρέφειας, η αύξηση των εξαγωγών και η προσέλκυση επενδύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας δεν είναι απλώς στόχοι. Είναι η βάση για μια ισχυρή, βιώσιμη και διεθνώς προσανατολισμένη ελληνική οικονομία, με ενεργό ρόλο στη συνδιαμόρφωση των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή.
Ο κ. Χάρης Θεοχάρης είναι υφυπουργός Εξωτερικών.
