Με φόντο μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα και σε μια περίοδο όπου η κοινωνική δυσαρέσκεια αποκτά πλέον χαρακτηριστικά μόνιμης πολιτικής πίεσης, ο Αλέξης Τσίπρας επιλέγει απόψε στις 8 το βράδυ στην πλατεία Θησείου να ανοίξει επισήμως το νέο πολιτικό κεφάλαιο της μετα-ΣΥΡΙΖΑ εποχής.
Λαϊκό προσκλητήριο
Η εκδήλωση με ομιλία του πρώην πρωθυπουργού όπου θα ανακοινωθεί και το όνομα του νέου κόμματος δεν οργανώνεται ως μια τυπική κομματική παρουσίαση, αλλά ως μια προσπάθεια πολιτικής επανεκκίνησης με χαρακτηριστικά λαϊκού προσκλητηρίου, που φιλοδοξεί να υπερβεί τα όρια της παραδοσιακής κομματικής απεύθυνσης.
Το πρώτο μεγάλο στοίχημα του πρώην πρωθυπουργού δεν είναι μόνο η ίδρυση ενός ακόμη φορέα στον ήδη κατακερματισμένο προοδευτικό χώρο. Είναι η δημιουργία ενός νέου κοινωνικού και πολιτικού ρεύματος που θα επιχειρήσει να εκφράσει ευρύτερα στρώματα πολιτών τα οποία αισθάνονται ότι δεν εκπροσωπούνται πλέον ούτε από τη Νέα Δημοκρατία ούτε από το σημερινό ΠαΣοΚ, αλλά ούτε και από τις υπάρχουσες διασπάσεις της Αριστεράς.
Τα μηνύματα που θα στείλει ο Τσίπρας
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αλ. Τσίπρας θα καλέσει τις Ελληνίδες και τους Έλληνες να συμμετάσχουν ενεργά στο «νέο ταξίδι», υπογράφοντας τη Διακήρυξη του νέου φορέα. Το μήνυμα που θα επιχειρήσει να εκπέμψει είναι ότι η νέα πολιτική προσπάθεια δεν ξεκινά ως μηχανισμός κορυφής, αλλά ως κάλεσμα κοινωνικής συστράτευσης.
«Για να αναμετρηθούμε ενωμένοι με όλες τις παθογένειες που υπονομεύουν την πατρίδα μας, την αξιοπρέπεια του λαού μας, τη δημοκρατία, την ισότητα, την εμπιστοσύνη στους θεσμούς», αναμένεται να τονίσει.
Το κεντρικό πολιτικό αφήγημα θα περιστρέφεται γύρω από την ανάγκη «μιας μεγάλης δημοκρατικής και κοινωνικής επανεκκίνησης».
Οι άξονες του νέου κόμματος
Η ιδρυτική Διακήρυξη, που θα παρουσιαστεί στο Θησείο, αποτυπώνει μια σαφή προσπάθεια πολιτικής επανατοποθέτησης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η έννοια ενός «νέου πατριωτισμού», ο οποίος συνδέεται με την κοινωνική δικαιοσύνη, την υπεράσπιση της δημοκρατίας και την ανάγκη περιορισμού της ισχύος της οικονομικής ολιγαρχίας.
Πρόκειται για μια πολιτική γλώσσα που επιχειρεί να ενώσει στοιχεία της παραδοσιακής Αριστεράς με ευρύτερες κοινωνικές και πατριωτικές αναφορές, αναζητώντας μια νέα σύνθεση που θα απαντά στις σημερινές κοινωνικές αγωνίες.
Στη Διακήρυξη γίνεται σαφής αναφορά στην ανάγκη υπεράσπισης των θεσμών, της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Το πολιτικό επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού θεωρεί ότι η σημερινή συγκυρία χαρακτηρίζεται από βαθιά κρίση θεσμικής αξιοπιστίας.
Στο κείμενο περιγράφεται με ιδιαίτερα σκληρούς τόνους η εικόνα της χώρας επί διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, με αιχμές για τις υποκλοπές, την υπόθεση των Τεμπών, τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, αλλά και την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ που, σύμφωνα με στελέχη του νέου φορέα, εξέθεσε διεθνώς τη χώρα.
Το αίτημα για Δικαιοσύνη
Η αναφορά στα Τέμπη αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς το επιτελείο Τσίπρα θεωρεί ότι το δυστύχημα και κυρίως η κοινωνική αντίδραση που ακολούθησε ανέδειξαν ένα βαθύτερο αίτημα δικαιοσύνης και θεσμικής αξιοπιστίας.
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η σκληρή κριτική για τις υποκλοπές, οι οποίες παρουσιάζονται ως σύμπτωμα μιας εξουσίας που επιχειρεί να ελέγξει τους θεσμούς και να περιορίσει τις δημοκρατικές εγγυήσεις.
Η μόνη εναλλακτική λύση
Παράλληλα, το νέο εγχείρημα δε στρέφει τα πυρά του αποκλειστικά προς την κυβέρνηση. Στη Διακήρυξη υπάρχει σαφής πολιτική αιχμή και προς το ΠαΣοΚ, με το επιχείρημα ότι τα δύο μεγάλα κόμματα της Μεταπολίτευσης αποτελούν πλέον μέρος ενός ενιαίου συστήματος εξουσίας.
Η αναφορά στα κοινά πολιτικά πρόσωπα που πέρασαν κατά καιρούς από κυβερνητικές θέσεις είτε με τη ΝΔ είτε με το ΠαΣοΚ, αλλά και το ζήτημα των μεγάλων κομματικών χρεών, αξιοποιούνται ως απόδειξη μιας βαθιάς διαπλοκής με το τραπεζικό και οικονομικό σύστημα.
«Έγιναν το σύστημα μέσα στο σύστημα» – Ο στόχος Τσίπρα
«Έγιναν το σύστημα μέσα στο σύστημα», είναι μια φράση που συμπυκνώνει τη βασική στρατηγική στόχευση του νέου φορέα: να εμφανιστεί ως η μόνη εναλλακτική απέναντι σε ένα πολιτικό κατεστημένο που θεωρείται αποκομμένο από τις ανάγκες της κοινωνίας.
Η στόχευση είναι προφανής. Το επιτελείο Τσίπρα επιχειρεί να διαμορφώσει μια νέα πολιτική διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε ένα «σύστημα εξουσίας» και σε μια «κοινωνική πλειοψηφία» που αισθάνεται οικονομικά πιεσμένη, θεσμικά ανυπεράσπιστη και πολιτικά άστεγη.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ο πρώην πρωθυπουργός φαίνεται να επενδύει σε μια λογική ευρύτερης προοδευτικής πανστρατιάς. Η πρόσκληση δεν αφορά μόνο τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους της Αριστεράς, αλλά ευρύτερα τον κόσμο της δημοκρατικής παράταξης, της κοινωνικής κεντροαριστεράς και όσους απομακρύνθηκαν τα τελευταία χρόνια από την πολιτική συμμετοχή.
Η επιλογή του Θησείου
Στόχος είναι να διαμορφωθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στην πολιτική και την κοινωνία.
Κεντρική έννοια του νέου εγχειρήματος είναι το «Εμείς της νέας εποχής». Πρόκειται για μια προσπάθεια να δοθεί έμφαση στη συλλογικότητα απέναντι στον ατομισμό, στην κοινωνική προστασία απέναντι στην απόλυτη κυριαρχία της αγοράς και στην ανάγκη μιας δημοκρατίας που θα αφορά την καθημερινή ζωή των πολιτών και όχι μόνο τις εκλογικές διαδικασίες. «Μια κοινωνία που δε συμβιβάζεται με τις ανισότητες» είναι η βασική ιδεολογική αφετηρία του νέου αφηγήματος.
Η επιλογή του Θησείου μόνο τυχαία δε θεωρείται. Πρόκειται για έναν χώρο με ισχυρό συμβολισμό, ανοιχτό προς την κοινωνία και μακριά από την εικόνα ενός κλειστού συνεδριακού κομματικού μηχανισμού. Οι συνεργάτες του Αλ. Τσίπρα θέλουν η εικόνα της βραδιάς να αποπνέει συμμετοχή, εξωστρέφεια και αίσθηση πολιτικής επανεκκίνησης.
Το βίντεο έκπληξη, το νέο όνομα
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην παρουσίαση του ονόματος του νέου πολιτικού φορέα, η οποία θα γίνει μέσα από ένα ειδικά σχεδιασμένο βίντεο-έκπληξη. Τη μουσική έχει γράψει ο Σταμάτης Κραουνάκης αποκλειστικά για την εκδήλωση, στοιχείο που δείχνει ότι το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού επιδιώκει να δώσει και πολιτισμικά χαρακτηριστικά στη νέα προσπάθεια.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την εικόνα της πρώτης βραδιάς. Αφορά το αν ο Αλ.Τσίπρας μπορεί πράγματι να εκφράσει ένα νέο κοινωνικό ρεύμα και να υπερβεί τα βαρίδια της προηγούμενης διακυβέρνησης και της περιόδου εσωστρέφειας που ακολούθησε την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η σημερινή πρωτοβουλία μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό πολιτικό γεγονός με διάρκεια ή αν θα προστεθεί απλώς στον μακρύ κατάλογο των αποτυχημένων εγχειρημάτων της κεντροαριστεράς.
Σε κάθε περίπτωση, η αποψινή εκδήλωση στο Θησείο αποτελεί μια από τις σημαντικότερες πολιτικές κινήσεις των τελευταίων ετών στον χώρο της προοδευτικής παράταξης. Και ίσως την πιο φιλόδοξη προσπάθεια του Αλ. Τσίπρα να επιστρέψει όχι μόνο ως πρώην πρωθυπουργός, αλλά ως ο πολιτικός που επιχειρεί να εκφράσει ξανά την κοινωνική δυσαρέσκεια και την ανάγκη πολιτικής αλλαγής.






