Οι μαθήτριες και οι μαθητές που θα δώσουν εξετάσεις σε δυο εβδομάδες στη Γάζα δεν έχουν βιβλία, ούτε θρανία, ούτε σχολικές αίθουσες. Θα γράψουν μέσα σε αντίσκηνα, ανάμεσα σε επικίνδυνα λύματα, ποντίκια και φίδια. Και δεν είναι μόνο αυτά τα εμπόδια που θα πρέπει να ξεπεράσουν οι εξεταζόμενοι στις απολυτήριες της 12ης τάξης (της αντίστοιχης δικής μας 3ης Λυκείου) που αποτελούν ταυτόχρονα το εισιτήριο για το Πανεπιστήμιο.
Θα πρέπει επίσης να καταφέρουν να φτάσουν σώοι στα «εξεταστικά κέντρα», να μην πέσουν ισραηλινές βόμβες στα αντίσκηνα και στα κεφάλια τους, να παραμείνουν ζωντανοί μέχρι να ξαναχτιστούν τα ισοπεδωμένα πανεπιστήμια της Λωρίδας ώστε να μη σπουδάζουν μόνο εξ αποστάσεως (διαδικτυακά, εν μέσω βομβαρδισμών επαναλειτούργησαν πέρυσι ορισμένα πανεπιστημιακά τμήματα).
Ο τιτάνιος online μαραθώνιος και η ονομασία «Φοίνιξ»
Σε 30.000 υπολογίζονται τα αγόρια και τα κορίτσια της Γάζας που έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις φετινές εξετάσεις (Tawzihi) -οι οποίες γίνονται παράλληλα και στη Δυτική Όχθη, από τις 20 Ιουνίου έως τις 8 Ιουλίου. Τα θέματα ορίζονται από το παλαιστινιακό Υπουργείο Παιδείας που εδρεύει στη Ραμάλα ενώ παρόμοιες εξετάσεις γίνονται στην Ιορδανία.
Θα απαιτηθεί, όπως πέρυσι, μια τιτάνια προσπάθεια στη Γάζα για να γίνουν οι εξετάσεις online, όμως το internet δεν είναι αξιόπιστο και έχει συχνές διακοπές ενώ το δίκτυο ηλεκτροδότησης είναι κατεστραμμένο. Ο πληθυσμός στηρίζεται κυρίως σε ηλεκτρογεννήτριες καθώς και σε όσα ηλιακά πάνελ έμειναν όρθια ή επισκευάστηκαν.
Στις εξετάσεις του 2023 οι πρώτοι δέκα αριστούχοι σε όλη την Παλαιστίνη ήταν από τη Γάζα. Εξαιτίας του πολέμου που ξεκίνησε με την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ την 7η Οκτωβρίου 2023 οι εξετάσεις δεν έγιναν το καλοκαίρι του 2024.
Πέρυσι έγιναν τον Σεπτέμβριο με την συμβολική ονομασία «Φοίνιξ» και τα αποτελέσματα ανακοινώθηκαν τον Οκτώβριο. Υποτίθεται ότι εφέτος, λόγω της κατάπαυσης του πυρός από τον περασμένο Οκτώβριο, η κατάσταση θα ήταν καλύτερη. Όμως τις τελευταίες εβδομάδες οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί πύκνωσαν και δεν περνά ημέρα χωρίς θύματα (στελέχη της Χαμάς καθώς και πολλοί άμαχοι).
Οι άθλιες συνθήκες υγιεινής
Παρότι εισέρχονται καθημερινά στη Λωρίδα περίπου 600 φορτηγά με ανθρωπιστική βοήθεια και εμπορεύματα, η ανθρωπιστική κατάσταση διαρκώς χειροτερεύει, το ίδιο και οι υγειονομικές συνθήκες. Τα ποντίκια, οι μολύνσεις και η ψώρα κάνουν θραύση ενώ πριν από δυο εβδομάδες στα δεινά του πληθυσμού προστέθηκαν τα φίδια που εμφανίστηκαν μαζικά στα ερείπια και στους καταυλισμούς των εκατοντάδων χιλιάδων εκτοπισμένων Παλαιστινίων.
«Οι συνθήκες υγιεινής είναι άθλιες, υπάρχουν ελλείψεις σε νερό και καύσιμα. Ο κόσμος δεν έχει νερό για να πλυθεί. Οι γεννήτριες λόγω της εντατικής χρήσης χρειάζονται ανταλλακτικά τα οποία δεν επιτρέπει το Ισραήλ να μεταφερθούν εδώ» δήλωσε στο Βήμα πηγή των Ηνωμένων Εθνών στη Γάζα, που περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση στους καταυλισμούς. «Είναι απίστευτο ότι ο κόσμος στέκεται στα πόδια του», είπε χαρακτηριστικά η ίδια πηγή.
Η χαμένη γενιά και ο αγώνας των εκπαιδευτικών
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, πάνω από 600.000 παιδιά σχολικής ηλικίας έμειναν χωρίς σχολεία για σχεδόν τρία χρόνια. Σύμφωνα με την UNICEF το 92% των σχολικών κτιρίων είναι κατεστραμμένα πλήρως ή έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές, ενώ εκατοντάδες έχουν μετατραπεί σε καταφύγια για εκτοπισμένες οικογένειες. Πριν από τον πόλεμο οι μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ήταν 625.000 (σε πληθυσμό 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων) και οι εκπαιδευτικοί περίπου 22.500.
Κάνουμε ό,τι μπορούμε για να δώσουμε στους φετινούς εξεταζόμενους τα στοιχειώδη, έστω μια καρέκλα για να καθίσουν και να γράψουν, είπε ο Μοχάμαντ Χαμντάν, διευθυντής εκπαίδευσης στην κεντρική Γάζα. Ένας άλλος Παλαιστίνιος δάσκαλος που μίλησε στο Euronews τόνισε ότι είναι εμφανή τα σημάδια του πολέμου στις ψυχές των παιδιών, ειδικά εκείνων του δημοτικού, που υποφέρουν από ψυχοπαθολογικές διαταραχές.
Σε δεκάδες χιλιάδες ανέρχονται τα παιδιά που εκτοπίσθηκαν μαζί με τις οικογένειές τους τρεις ή περισσότερες φορές μέσα στη Λωρίδα στη διάρκεια του πολέμου. Σήμερα πολλά παιδιά δεν έχουν την ίδια πρόσβαση στην εκπαίδευση-έστω σε αντίσκηνα- και κάνουν τρεις με τέσσερις ώρες μάθημα την ημέρα, έχοντας ήδη χάσει στην πράξη δυο σχολικές χρονιές ενώ περίπου 8.000 εκπαιδευτικοί που ανήκουν στο δυναμικό της UNRWA αγωνίζονται να κρατήσουν αναμμένο τον φάρο της εκπαίδευσης μαζί με εθελοντές.
Ο μαύρος απολογισμός
Σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Παιδείας, μόνο μέσα στο 2025 σκοτώθηκαν από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς στη Γάζα 6.876 παιδιά σχολικής ηλικίας και 302 εκπαιδευτικοί. Από την αρχή του πολέμου μέχρι σήμερα οι Παλαιστίνιοι μετρούν περισσότερους από 72.000 νεκρούς και 172.000 τραυματίες. Δύο στα τρία θύματα είναι παιδιά και γυναίκες. Το Ισραήλ προσπαθεί να μας εξοντώσει και να μας διώξει από τον τόπο μας αλλά δε θα τα καταφέρει, είναι η μόνιμη επωδός Παλαιστινίων αξιωματούχων που περιγράφουν αυτές τις εξετάσεις ως μέρος του αγώνα για την επιβίωση του λαού τους.
Για τους μαθητές και τις μαθήτριες που θα πετύχουν στις εξετάσεις οι πανεπιστημιακές σπουδές μέσα στη Γάζα θα είναι ένας μαραθώνιος. Η συνέχεια των σπουδών στο εξωτερικό είναι ένα πολύ μακρινό όνειρο. Η Γάζα παραμένει αποκλεισμένη και η γη ολοένα στενεύει κάτω από τα πόδια των Παλαιστινίων. Ο ισραηλινός στρατός κατέχει το 60% της Λωρίδας και πρόκειται να καταλάβει το 70% σύμφωνα με τα λεγόμενα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου.
