Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στα στενά του Ορμούζ από τις ΗΠΑ βρίσκεται σε ισχύ, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι η Τεχεράνη θέλει διακαώς συμφωνία. Το Ιράν κατηγορεί τις ΗΠΑ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και απειλεί ανοικτά τους συμμάχους των αμερικανών στην περιοχή.

Τι θέλει όμως να πετύχει ο Ντόναλντ Τραμπ και ποιοι είναι οι κίνδυνοι από αυτό το παράτολμο, για πολλούς, σχέδιό του;

Το σχέδιο του Τραμπ που θυμίζει Λίνκολν

Είναι ξεκάθαρο ότι ο στόχος του Ντόναλντ Τραμπ είναι να προκαλέσει οικονομική ασφυξία στην Τεχεράνη. Ο αμερικανός πρόεδρος ποντάρει σε δύο πράγματα. Το ένα είναι η πίεση στην Τεχεράνη και το δεύτερο να «βάλει» στην εξίσωση και άλλες χώρες. Είναι ξεκάθαρο πως ο Τραμπ θα ήθελε να μπει σε αυτή η Κίνα και να ασκήσει πίεση από την πλευρά στο Ιράν για να δεχτεί τους όρους των ΗΠΑ.

Όλο αυτό μοιάζει με το «σχέδιο Ανακόντα» που χρησιμοποίησαν οι Βόρειοι κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στις ΗΠΑ. Το ναυτικό απέκλεισε τις ακτές και απαγόρευσε στις νότιες πολιτείες να εισάγουν βιομηχανικά προϊόντα από την Ευρώπη και, πάνω απ’ όλα, να τις αποτρέψει από την εξαγωγή βαμβακιού — της καρδιάς της οικονομίας τους. Τελικά, το σχέδιο αυτό έκοψε περισσότερο από το 90% του διεθνούς εμπορίου του Νότου και αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα για τη νίκη του Βορρά.

Η πίεση της Μόσχας

Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας Σεργκέι Λαβρόφ τόνισε στον ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί χθες ότι είναι σημαντικό να αποτραπεί η επανέναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή κι εξέφρασε την προθυμία της Μόσχας να συνεισφέρει να υπάρξει διευθέτηση.

Ο κ. Λαβρόφ «έδωσε έμφαση στη σημασία που έχει να προληφθεί η επανέναρξη των ένοπλων συγκρούσεων και για άλλη μια φορά επιβεβαίωσε την ετοιμότητα της Ρωσίας να βοηθήσει στην επίλυση της κρίσης, στην οποία δεν υπάρχει στρατιωτική λύση», ανέφεραν οι υπηρεσίες του στο υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας.

Πάντα κατά το ρωσικό ΥΠΕΞ, ο κ. Αραγτσί ενημέρωσε τον ομόλογό του για τις συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν το σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, που τερματίστηκαν χωρίς συμφωνία.

Ο φόβος για τα αντίποινα της Τεχεράνης

Φυσικά, το Ιράν έχει αποδείξει ότι δεν θα καταθέσει εύκολα τα όπλα. Για αυτό το λόγο πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι αυτή η κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να του φέρει αντίθετα αποτελέσματα.

Η Τεχεράνη είναι πιθανό να εξαπολύσει νέες επιθέσεις κατά των πετρελαϊκών υποδομών των αραβικών κρατών του Κόλπου και των λιμανιών της περιοχής. Παράλληλα, θα μπορούσε να επαναφέρει τις νάρκες στα στενά του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα οι ΗΠΑ μπορεί να δεχτούν τα «πυρά» χωρών που μέχρι στιγμή δεν έχουν αναμειχθεί. Πλέον, δε θα είναι μόνο το Ιράν που κλείνει τα στενά, αλλά και οι ΗΠΑ. Έτσι, δεν αποκλείεται να υπάρξουν επικρίσεις κατά της κυβέρνησης Τραμπ και πιέσεις για άμεση αποκλιμάκωση. Κάτι τέτοιο φαίνεται ότι συμβαίνει ήδη. Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία (ο μεγαλύτερος σύμμαχος των ΗΠΑ και Ισραήλ μέχρι τώρα) φαίνεται να ζητά από τον Τραμπ να πάρει πίσω τον αποκλεισμό.

Χρειάζεται συμμάχους

Είναι δεδομένο πώς ο Ντόναλντ Τραμπ, εάν συνεχίσει τον αποκλεισμό, θα χρειαστεί να βρει νέους συμμάχους. Ο αποκλεισμός των στενών αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου το οποίο εγγυάται την ελευθερία της ανοικτής θάλασσας.

Για αυτό το λόγο δεν αποκλείεται ο Τραμπ να οδηγηθεί αργά ή γρήγορα σε αλλαγή πλάνων. Τι σημαίνει αυτό; Να σταματήσουν μόνο τα πλοία που διέρχονται από ιρανικά λιμάνια, επιτρέποντας τη διέλευση της υπόλοιπης κυκλοφορίας.

Πρέπει να επισημανθούν δύο ακόμη αρνητικά σημεία. Το πρώτο είναι ότι ένας πλήρης αποκλεισμός έρχεται σε αντίθεση με τη μακροχρόνια πολιτική των ΗΠΑ και το διεθνές δίκαιο που εγγυάται την ελευθερία της ανοικτής θάλασσας. Ένα εναλλακτικό σχέδιο, , θα ήταν πιθανώς καλύτερο από νομική άποψη.

Όπως και να έχει ο Ντόναλντ Τραμπ θα ήθελε να εξασφαλίσει την υποστήριξη τόσο από τους συμμάχους στον Κόλπο, όσο και από χώρες της Ευρώπης. Βέβαια, ειδικά το δεύτερο φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο.

Πρότεινε νέες διαπραγματεύσεις το Πακιστάν

Από την πλευρά του το Associated Press αποκαλύπτει ότι το Πακιστάν φέρεται να έχει προτείνει να φιλοξενήσει έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν στο Ισλαμαμπάντ τις επόμενες ημέρες, πριν από τη λήξη της εκεχειρίας.

Αξιωματούχο ανέφεραν ότι η πρόταση θα εξαρτηθεί από το αν τα μέρη ζητήσουν διαφορετική τοποθεσία. Ένας από τους αξιωματούχους δήλωσε ότι, παρά το γεγονός ότι έληξαν χωρίς συμφωνία, οι πρώτες συνομιλίες αποτελούσαν μέρος μιας συνεχιζόμενης διπλωματικής διαδικασίας και όχι μιας μεμονωμένης προσπάθειας.

«Ο Πρόεδρος Τραμπ, ο Αντιπρόεδρος Βανς και η διαπραγματευτική ομάδα έχουν καταστήσει πολύ σαφείς τις κόκκινες γραμμές των ΗΠΑ. Η απελπισία των Ιρανών για μια συμφωνία θα αυξηθεί μόνο με τον εξαιρετικά αποτελεσματικό ναυτικό αποκλεισμό του Προέδρου Τραμπ που βρίσκεται πλέον σε ισχύ», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ.